PL60550B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo* Opublikowano: 10. IX. 1970 60550 KI. 42 k, 42 MKP G 01 m, 13/02 UKD Twórca wynalazku: Boleslaw Dawidowicz Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sposób badania trwalosci lancuchów rolkowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób badania trwalosci lancuchów rolkowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu przeznaczone glównie do badania ich u producenta.Dotychczas lancuchy napedowe poddaje sie ta¬ kim badaniom, jak ogledziny zewnetrzne, spraw¬ dzenie materialu, sprawdzenie wymiarów, spraw¬ dzenie prawidlowosci montazu, ustalenie obciaze¬ nia zrywajacego na zrywarce oraz twardosc. Ba¬ dany lancuch uwaza sie za dobry, jezeli wyniki wszystkich wymienionych badan sa zadowalajace.Uzyskiwane wyniki nie daja jednak bezposred¬ nio zadnego parametru, na podstawie którego moznaby udzielac gwarancji co do trwalosci. Ba¬ dania trwalosci przeprowadza sie bardzo rzadko i tylko na specjalne zadanie odbiorcy. Badania takie prowadzi sie sposobem klasycznym, polega¬ jacym na poddawaniu badanych lancuchów pró¬ bie na obiekcie, na którym maja pracowac, na przyklad w przypadku motocykla, bada sie je w terenie az do calkowitego zniszczenia, mierzac wy¬ dluzenie lancucha i czas przeprowadzania prób.Badania prowadzone tym sposobem nie daja do¬ statecznych danych dla wlasciwej oceny trwalo¬ sci lancuchów, gdyz warunki eksploatacji' sa, na ogól biorac, niepowtarzalne, przez co czas trwa¬ losci lancucha, nawet z tej samej partii jest róz¬ ny i rózne sa tez wydluzenia mierzone w jednost¬ kach czasu. Przy duzym rozrzucie danych trudno jest wyciagac wlasciwe wnioski i stawiac w jakim¬ kolwiek kierunku diagnozy. Wielka niedogodnos¬ cia jest równiez i to, ze próby mozna tylko pro¬ wadzic w sprzyjajacych warunkach atmosferycz¬ nych, co ma duze znaczenie dla samych badan i 5 potrzeb produkcji.Niedogodnoscia jest równiez to, ze przy próbach musi byc zaangazowany przez caly czas pracow¬ nik, a w przypadku lancuchów dla motoryzacji I nowy pojazd, a czas trwania próby bywa zwykle L0 ograniczony do czasu pracy tego pracownika.Ogólnie mozna twierdzic, ze próby takie sa kosz¬ towne, trwaja dlugo i nie daja pewnych wyni¬ ków. Pomiar wydluzenia lancucha jest bardzo klopotliwy, gdyz lancuch trzeba kazdorazowo zdej- 15 mowac i mierzyc.Dalszym postepem jest prowadzenie badan za pomoca specjalnych urzadzen, na których lancuch pracuje poid slabym oibclajzeniem az do okreslo¬ nych warunków granicznych, przy czym obciaze- 20 nile staitycizne lialnculcha wprowadza sie przez roz¬ suniecie osi ikó'l lancuchowyioh.Znane i stosowane sposoby nie uwzgledniaja jednak warunków pracy lancucha, jakie wystepu¬ ja przy normalnej eksploatacji a mianowicie wla- 25 sciwego obciazenia stalego, pod którym pracuje lancuch w czasie normalnej eksploatacji, dodat¬ kowych obciazen dynamicznych odpowiadajacych na przyklad, jak w przypadku motocykli, ruszaniu z miejsca oraz zmianie biegów, czestotliwosci ich 30 wystepowania oraz dodatkowemu szkodliwemu 60 55060 550 dzilalaniiu ina laniouoh pyiJu, wody, wtoidy z piaskiem lub oleju z piaskiem. Wartosci uzyskane przy stoso¬ waniu omawianych sposobów odbiegaja znacznie od podobnych wartosci uzyskanych przy normal¬ nej eksploatacji i nie moga byc brane pod uwage przy ustalaniu gwarancji.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci i wad wystepujacych przy znanych sposobach, a zadaniem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu i urzadzenia które z jednej strony elimi¬ nowalyby bezposredni udzial pracownika i maszy¬ ny, pozwalaly na przeprowadzenie prób na zakla¬ dzie u producenta i na szybkie uzyskanie wyni¬ ków oraz uwzglednialyby dodatkowe chwilowe obciazenia w chwili ruszania lub zmiany szybko¬ sci oraz inne warunki, jak na przyklad prace lancucha opryskiwanego woda, blotem lub olejem.Sposób badania trwalosci lancuchów rolkowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu wed¬ lug wynalazku umozliwiaja ustalenie parametrów trwalosci lancuchów w warunkach powtarzalnych, eliminujac równoczesnie wszystkie wady i braki dotychczas stosowanych metod. Przez odpowied¬ nie dostosowanie urzadzenia oraz programu próby moga byc badane lancuchy o róznych dlugosciach jak i tez lancuchy przeznaczone do róznych ce¬ lów z uwzglednieniem specyfiki warunków ich eksploatacji.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze przeznaczony do badania lancuch naklada sie na dwa kola lancuchowe urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku, napreza sie go wstepnie przez rozsuniecie osi walków, na których sa osadzone kola lancucho¬ we, po czym blokuje sie osie i poddaje lancuch obciazeniu statycznemu. Wielkosc obciazenia sta¬ tycznego dobiera sie dla kazdego rodzaju lancu¬ cha z tablic. Powinna ona odpowiadac nominal¬ nemu obciazeniu, pod jakim pracuje z okreslona szybkoscia i przy okreslonym obciazeniu. Po na¬ stawieniu obciazenia statycznego ustala sie war¬ tosc obciazenia dynamicznego, odpowiadajacego zwiekszonemu, powtarzajacemu sie okresowo ob¬ ciazeniu zwiazanemu na przyklad z ruszaniem maszyny, wzglednie zmiana jej szybkosci.Wielkosc oibiciilajzieiniia 'okresla siie crównoJez iz taiblic, przy czym odpowiada ona ogólnie biorac zwyzce 50—150% obciazenia statycznego, a czas jego dzia¬ lania wynosi kilka sekund. Czestotliwosc dziala¬ nia obciazenia dynamicznego programuje sie w zwiazanym z urzadzeniem ukladzie. Dla jak najwiekszego zblizenia warunków próby do warunków normalnej pracy w czasie eksplo¬ atacji lancucha, narzuca sie podczas biegu lancu¬ cha iza picmbica kola lopatkowego, wiode, piasek z woda ifiuib oLej.Po idlokonamiiu wszystkich iczyniiiosci wstepnych uruchamia sie naped urzadzenia i przeprowadza próbe trwalosci lancucha az do zniszczenia, mie¬ rzac na specjalnej tatrczy jego wydluzenie, a czas próby na zegarze, który wylacza sie automatycz¬ nie z chwila przerwania czy tez spadniecia lan¬ cucha.Urzadzenie wedlug wynalazku przeznaczone do stosowania sposobu badania trwalosci lancuchów jest przedstawione na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia z przodu, fig. 2 — widok urzadzenia z góry, fig. 3 — widok urzadze¬ nia z boku od strony mechanizmu wytwarzajacego obciazenie, fig. 4 — schemat calego urzadzenia, a 5 fig. 5 — schemat dzialania mechanizmu wytwa¬ rzajacego obciazenie.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ze¬ spolu napedzajacego, mechanizmu róznicowego, mechanizmu obciazajacego oraz z ukladu progra- io mujacego i czasomierza oraz mechanizmów pomo¬ cniczych przeznaczonych do spryskiwania wraz ze zbiornikiem i wskaznika wydluzenia lancucha.Wszystkie glówne mechanizmy sa umieszczone na podstawie 1, wykonanej z katowników, której 15 boki sa osloniete plytami, na przyklad z winidu- ru. Na podstawie 1 umocowane sa prowadnice 3, wykonane z plaskowników, na których umieszczo¬ na jest przesuwnie plyta z przymocowanym zes¬ polem napedowym. Zespól napedowy sklada sie z 20 silnika 2 oraz skrzyni przekladniowej. 4, zlozonej z kól zebatych czolowych i stozkowych, przy czym naped z silnika 2 na skrzynie przekladniowa 4 jest przenoszony przez przekladnie pasowa. Do przesuwania zespolu napedowego razem z plyta 25 po prowadnicach 3 umieszczono w podstawie sru¬ be pociagowa 5, zazebiona z nakretka 6 umocowa¬ na do plyty z zespolem napedowym. Sruba 5 jest uruchamiana przez pokretlo 9 i jest zakleszczona przez element blokujacy 7. 30 Na walku 10 wychodzacym ze skrzyni przekla¬ dniowej 4 jest umocowane wymienne kolo lancu¬ chowe 12, przeznaczone do napedu lancucha ba¬ danego. Walek 13 wychodzacy równiez ze skrzyni przekladniowej 4 jest przeznaczony do napedu po¬ przez przekladnie stozkowa oraz mechanizm róz¬ nicowy drugiego kola lancuchowego dla badanego lancucha. Walek 13 jest polaczony przesuwnie z tuleja 14 przekladni stozkowej 15, przenoszacej naped na mechanizm róznicowy znajdujacy sie w obudowie 16. Obudowa mechanizmu róznicowego 16 jest osadzona obrotowo w lozyskach umieszczo¬ nych z jednej strony w obudowie przekladni stoz¬ kowej 15, a z drugiej we wsporniku 17. Walek 18 wychodzacy z obudowy mechanizmu róznicowego 16 posiada na swoim zakonczeniu zamocowane wy- mliemne kolo lalnicuichiowe 21 oraiz koft lopaitkowe 20, o sreidnicy wiiejksizej od kola lancuchowego 21, przeznaczone idlo inarauiciamia (wody, wody z pias¬ kiem liulb olejiu ma oiginiwa badameiglo lancucha.Wymienne kola lancuchowe 12 i 21 oraz kolo lopatkowe 20 sa osloniete wspólna oslona, która jest tak uksztaltowana, ze pod kolem lancucho¬ wym 21 tworzy sie szczelna wanna 23 na wode, wode z piaskiem lub olej.Mechanizm róznicowy w obudowie 16, sklada¬ jacy sie z dwóch kól stozkowych 38 przeznaczo¬ nych do napedu kola lancuchowego 21 i dwóch kól stozkowych 37, które sa przeznaczone poza przeniesieniem ruchu obrotowego równiez do wy¬ wierania momentu wytwarzajacego obciazenie sta¬ tyczne i dynamiczne, jest ostatnim elementem ze¬ spolu regulujacego obciazenie wystepujace w ba¬ danym lancuchu. Do obudowy 16 mechanizmu 65 róznicowego przymocowana jest dzwignia 24 o 40 45 50 55 605 60 550 6 ksztalcie wycinka kola, na obwodzie której umie¬ szczona jest odpowiednia podzialka.Obok dzwigni 24 przytwierdzony jest do pod¬ stawy 1 wspornik 26, na którym umieszczony jest ruchomy rygiel do blokowania dzwigni 24 oraz wskazówka 25 do wskazywania wydluzenia bada¬ nego lancucha 8. Na obwodzie ramienia dzwigni 24 zamocowana jest w znany sposób linka 28, któ¬ ra laczy dzwignie 34 z uchwytem 29 przeznaczo¬ nym do zawieszania ciezarków 30. Uchwyt 29 jest polaczony równiez z tloczyskiem 31 cylindra pne¬ umatycznego 32, przytwierdzonego na stale do podstawy 1. Sprezone powietrze jest doprowadzo¬ ne do cylindra 32 przewodem 33, w obwodzie któ¬ rego znajduje sie uklad programujacy 34 oraz ze¬ gar czasowy 35.Sposób badania trwalosci lancuchów rolkowych na opisanym urzadzeniu wedlug wynalazku jest realizowany nastepujaco.Po izalbzenilu lancucha 8 pmzeiznaicizonego do ba¬ dania na kola lancuchowe 12 i 21 napreza sie go wstepnie, przesuwajac pokretlem 9 poprzez srube pociagowa 5 zazebiona z nakretka 6 zespól nape¬ dowy i po odpowiednim naciagnieciu blokuje usta¬ wienie elementem blokujacym 7. Na uchwycie 29 umieszcza sie ciezarki 30 w ilosci odpowiadajacej obciazeniu statycznemu przewidzianemu w ta¬ blicach dla danego rodzaju lancucha. Programuje sie w ukladzie programujacym 34 wielkosc obcia¬ zenia dynamicznego realizowanego przez dzialanie zespolu cylinder 32 i tlok 31 oraz jego charakter i czestotliwosc wystepowania. Do wanny 23 nale¬ wa sie wody lub oleju, wzglednie wsypuje piasek i nalewa wode. Po wlaczeniu sprezonego powie¬ trza do ukladu przez przewód 33 urzadzenie jest .gotowe do rozpoczecia badania.Po wlaczeniu silnika 2 moment przeniesiony przez skrzynie przekladniowa 4 napedza poprzez walek 10 kolo lancuchowe 12, a poprzez walek 13 przekladnie stozkowa 15, mechanizm róznicowy 40 znajdujacy sie w obudowie 16 kolo lancuchowe 21.Na. skutek tego, ze obudowa 16 mechanizmu róz¬ nicowego jest ulozyskowana obrotowo, posiada ona swobode obrotu dookola ulozyskowanyeh walków, na których sa osadzone kola 38 mechanizmu róz- 45 nicowego. Uklad ten jest wykorzystany do prze¬ noszenia momentu hamujacego na uklad napedo¬ wy dla wywolania naprezenia w badanym lancu¬ chu 8 oraz równiez do wyrównywania przez od¬ powiednie skrecenie kola lancuchowego 21 zwiek- so szajacego sie wydluzenia lancucha, wykazywane¬ go przez strzalke 25 na wyskalowanej dzwigni 24.Czas próby od poczatku badania do chwili zer¬ owania lub spadniecia lancucha jest mierzony na zegarze 35, który wylacza sie samoczynnie po wy- 55 laczeniu napedu.Jak widac z opisu, sposób badania trwalosci lan¬ cuchów rolkowych wedlug wynalazku jest nie¬ skomplikowany I pozwala na uzyskanie w krót¬ kim czasie zadanych wartosci wymaganych do oceny trwalosci lancucha. Wazna jest zaleta mie- - dzy innymi to, ze badania moga byc prowadzone bez udzialu kierowcy, jak to ma obecnie miejsce 5 przy badaniu lancuchów stosowanych w przemy¬ sle motoryzacyjnym, poza tym warunki badania mozna kazdorazowo ustalic, a nastepnie powtarzac przy badaniu poprzednich lancuchów.Urzadzenie wedlug wynalazku odznacza sie nie- 10 skomplikowana, prosta budowa oraz latwoscia ob¬ slugi. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 15 1. Sposób badania trwalosci lancuchów rolko¬ wych, znamienny tyln, ze badanie prowadzi sie na lancuchach poddanych wstepnie dzialaniu sta¬ lego obciazenia statycznego oraz okresowo obcia¬ zenia dynamicznego, przy czym wielkosc obciaze- 20 nia dynamicznego i czestotliwosc jego wystepo¬ wania steruje sie wedlug programu ustalonego w ukladzie programujacym.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wydluzenie lancucha IbaidanegOi (8) wystepujace 25 podczas badania wyrównuje sie przez obrót obu¬ dowy mechanizmu róznicowego (16) na skutek ciaglego dzialania obciazenia statycznego ciezar¬ ków (30) oraz okresowego dynamicznego z zespolu cylinder (32) — tlok (31) poprzez dzwignie (24) w so wyniku obrotowego zamocowania obudowy mecha¬ nizmu róznicowego (16).

3. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zFAstrz. 1, skladajace sie z zespolu napedowego wraz ze skrzynia przekladniowa, przesuwanego na specjalnych prowadnicach, przekazujacego naped na kola lancuchowe w dowolny znany'sposób, me¬ chanizmu róznicowego, dwóch kól lancuchowych przeznaczonych do prowadzenia badanego lancu¬ cha, mechanizmu do obciazenia statycznego i dy¬ namicznego, ukladu do programowania obciaze¬ nia dynamicznego i zegara czasowego oraz me¬ chanizmu do zarzucania na badany lancuch od¬ powiednich zanieczyszczen, znamienne tym, ze obudowa mechanizmu róznicowego (16), skladaja¬ cego sie z czterech kól .stozkowych (37) i (38) jest ulozyskowana obrotowo z jednej strony w obudo¬ wie skrzyni przekladni stozkowej (15),- a z drugiej we wsporniku (17).

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze wyskalowana w jednostkach wydluzenia lan¬ cucha dzwignia (24) jest przymocowana do obu¬ dowy mechanizmu róznicowego (16) i jest polaczo¬ na z uchwytem (29) do nakladania ciezarków (30) i dalej z tloczyskiem (31) linka (28) zamocowana na obwodzie dzwigni w dowolny znany sposób.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 i 4, znamienne tym, ze na koncu wallka (18) jest umocowane ko¬ lo lopatkowe (20), którego srednica jest wieksza od kola lancuchowego.KI. 42 k, 42 60 550 MKP G 01 m, 13/ Fig 3KI. 42 k, 42 60 550 MKP G 01 m, 13/02 Bltk 2054/70 r. 230 egz. A4 PL PL