Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VIII.19.70 60540 KI. 21 d2, 6/01 MKP H 02 p, 9/08 1IILIOTEKA w*i ******* i Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jan Jedrzejowski, mgr inz. Edmund Maron, dr inz. Kazimierz Radwan, dr inz. Zbigniew Szczerba, mgr inz. Andrzej Grabowski, mgr inz. Józef Kosiek, mgr inz. Tadeusz Kowalik, mgr inz. Edward Msciwoj ewski Wlasciciel patentu: „Dolmel" Dolnoslaskie Zaklady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych, Wroclaw (Polska) Sposób sterowania wzbudnicy pradu przemiennego i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób sterowania wzbudnicy pradu przemiennego z wieloma uzwo¬ jeniami sterujacymi i urzadzenie do stosowania te¬ go sposobu.Znane dotychczas sposoby sterowania wzbudni¬ cy pradu przemiennego polegaja na wytwarzaniu przez urzadzenie sterujace jednokierunkowych prze¬ plywów magnesujacych, dodatniego i ujemnego, w oddzielnych uzwojeniach, sterujacych, umozli¬ wiajacych szybka zmiane napiecia wzbudnicy w kie¬ runku zwiekszenia lub zmniejszenia jego wartosci.Wada znanych i dotychczas stosowanych ukla¬ dów sterowania wzbudnicy pradu przemiennego z wieloma uzwojeniami sterujacymi jest mozliwosc zmiany znaku wypadkowego przeplywu magnesu¬ jacego wzbudnicy, co ze wzgledu na nierewersyj- nosc napiecia wyjsciowego wzbudnicy pradu prze¬ miennego z prostownikiem wzbudzenia powoduje nieprawidlowe dzialanie urzadzenia sterujacego.Celem wynalazku jest opracowanie rozwiazania sterowania wzbudnicy pradu przemiennego z wie¬ loma uzwojeniami sterujacymi nie posiadajacego wad znanych dotychczas rozwiazan. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie takiego sposobu ste¬ rowania wzbudnicy posiadajacej kilka uzwojen ste¬ rujacych, którego dzialanie polega na pomiarze przeplywów poszczególnych uzwojen sterujacych, ich algebraicznym sumowaniu i wysylaniu, w przy¬ padku ujemnego sumarycznego przeplywu, sygnalu 10 15 20 25 30 blokujacego sterowanie wzbudnicy w kierunku ujemnym.Zaleta sposobu sterowania wzbudnicy pradu prze¬ miennego wedlug wynalazku jest zapewnienie pra¬ widlowej pracy ukladu regulacji napiecia we wszyst¬ kich warunkach ruchowych oraz zwiekszenie szyb¬ kosci i niezawodnosci dzialania ukladu regulacji.Przyklad rozwiazania urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku przedstawiony jest schematycznie na rysunku. Urzadzenie to sklada sie z transduktorowych przekladników pomiaro¬ wych pradu stalego 1, 2, 3, 4, mierzacych przeply¬ wy magnesujace wszystkich uzwojen sterujacych wzbudnicy, ukladu sumowania i wzmocnienia 5 pomierzonych przeplywów, oraz regulatora napie¬ cia 6, zasilanego z podwzbudnicy 7.Wzbudnica pradu przemiennego 8, zasilajaca, po¬ przez uklad prostowników 9, obwód wzbudzenia ge¬ neratora 10, jest sterowana poprzez: uzwojenie sze¬ regowe a wytwarzajace przeplyw dodatni, uzwoje¬ nie ujemnego sprzezenia b wytwarzajace przeplyw ujemny, uzwojenie sterujace c wytwarzajace prze¬ plyw dodatni i uzwojenie sterujace d wytwarzajace przeplyw ujemny. Prady wyjsciowe regulatora na¬ piecia 6 steruja wzbudnice pradu przemiennego 8 poprzez uzwojenie sterujace c — w kierunku zwie¬ kszenia napiecia i uzwojenie sterujace d — w kie¬ runku zmniejszenia napiecia. Przeplywy magnesu¬ jace poszczególnych uzwojen sterujacych wzbud¬ nicy sa mierzone w sposób ciagly przez transdukto- 6054060540 rowe przekladniki pomiarowe 1 do 4 i sumowane algebraicznie w urzadzeniu 5, które, w przypadku stwierdzenia ujemnego, wypadkowego przeplywu magnesujacego wzbudnice, wysyla sygnal bloku¬ jacy dzialanie regulatora 6 w kierunku zmniejsze- 5 nia napiecia. PL