Opublikowano: 20.1.1967 52669 KI. 74 b, 8/08 MKP G 08 c UKD S3/t oz.*L\K A lOrsed Twórca wynalazku: inz. Józef Janecki Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Energetycznych „Energoprojekt", Poznan (Polska) trsadts P©tent owegoj Sposób przetwarzania czestotliwosci impulsów, na proporcjonalna wielkosc napiecia lub pradu i przetwornik do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu przetwarzania cze¬ stotliwosci impulsów na proporcjonalna wielkosc napiecia lub pradu, zwlaszcza w telemetrii.Dotychczas sposób takiego przetwarzania pole¬ gal na wlaczaniu na przemian do napiecia zasi¬ lania dwóch kondensatorów, których prad lado¬ wania lub rozladowania uruchamial miernik.Przetworniki pracujace przy zastosowaniu tego sposobu byly wyposazone w przekaznik spolary¬ zowany. Przekaznik ten byl kosztowny, a pew¬ nosc jego dzialania nie byla zadowalajaca. W od¬ róznieniu od powyzszego wedlug wynalazku cze¬ stotliwosc impulsów przetwarza sie na propor¬ cjonalna do niej wielkosc napiecia lub pradu w ten sposób ze napiecie zasilania wlacza sie na przemian na dwie polaczone przeciwsobnie polówki pierwotnego uzwojenia transformatora, az do momentu kazdorazowego nasycenia jego rdzenia, a napiecie lub prad z wtórnego uzwoje¬ nia transformatora podaje sie na miernik ewen¬ tualnie po wyprostowaniu i wygladzeniu.W przetwornikach do stosowania sposobu we¬ dlug wynalazku korzystnie jest zastosowac do wlaczenia napiecia zasilania na polówki uzwoje¬ nia transformatora dwa przerzutniki, z których kazdy jest wlaczony w inna polówke uzwojenia pierwotnego transformatora.Przyklad wykonania przetwornika wedlug wy¬ nalazku uwidoczniono na rysunku.Przetwornik wedlug wynalazku sklada sie z dwóch tranzystorowych przerzutników 1 i 2 z jednym stanem równowagi trwalej. W obwo¬ dzie kolektora jednego z tranzystorów kazdego z dwóch przerzutników znajduje sie jedna po- 5 lówka uzwojenia pierwotnego transformatora b.Uzwojenie wtórne transformatora jest polaczone poprzez opornik i prostownik z zaciskami wyj¬ sciowymi 3, 4 sluzacymi do podlaczania linii amperomierza z odpowiednia podzialka na przy- 10 klad podzialka wyskalowana w kilowoltach, kilo- amperach lub kilowatach. Na wejsciu przetworni¬ ka znajduje sie transformator a, sluzacy do prze¬ rzucania obu przerzutników 1 i 2. Zaciski ozna¬ czone liczbami 5 i 6 sluza do polaczenia z prze- 15 twornikiem nadawczym, zakonczonym zestykiem na przemian zwierajacym sie i rozwierajacym, a zaciski 3 i 7 sluza do podlaczenia zasilania.Korzystnie jest, gdy rdzen transformatora b jest wykonany z materialu o prostokatnym przebie- 20 gu krzywej histerezy.Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób.W spoczynku, gdy w obwodzie wejsciowym nie plyna impulsy uruchamiajace przetwornik, prze¬ rzutniki 1 i 2 pozostaja w stanie równowagi 25 trwalej, a przez uzwojenia transformatora b nie plynie prad. Maly prad polaryzujacy bazy tran¬ zystorów mozna w tym przypadku pominac. Po¬ jawienie sie w obwodzie wejsciowym impulsów powoduje w uzwojeniach twórnych transforma- 30 tora a piki napieciowe, przerzucajace na prze- 5266952669 3 mian oba przerzutniki 1 i 2. Powrót przerzutni- ków do pierwotnego stanu równowagi nastepuje po kazdorazowym nasyceniu sie rdzenia transfor¬ matora b. Na uzwojeniu wtórnym tego transfor¬ matora otrzymuje sie impulsy prostokatne o am¬ plitudzie proporcjonalnej do napiecia zasilania i o czasie trwania odwrotnie proporcjonalnym do tego napiecia. Iloczyn amplitudy i czasu trwania impulsów jest wielkoscia stala. Stad niewrazli- wosc przetwornika na zmiany napiecia zasilania.Impulsy w transformatorze b po wyprostowa¬ niu i wygladzeniu uruchamiaja odpowiednio wy- cechowany miliamperomierz mA. PL