PL60503B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest kom¬ bajn do drazenia tuneli, sztolni, kanalów itp.Znane dotychczas kombajny maja narzedzia urabiajace osadzone na obracajacym sie bebnie lub na obracajacych sie razem ramionach. Jako narzedzia sluza czesto noze urabiajace, które w najrozmaitszych wykonaniach ii w najrozmaitszym ukladzie mocowane sa na obracajacym sie bebnie.W duzych kombajnach stosuje sie równiez dwa wspólsrodkowe obracajace sie we wzajemnie prze¬ ciwnych kierunkach bebny, a to w celu lepszego wyrównania wystepujacego tu bardzo duzego mo¬ mentu obrotowego.Mozna równiez laczyc ikiika nozy urabiajacych w jeden zespól z odrebnym wlasnym napedem, i wówczas na powoli obracajacym sie bebnie obra¬ caja sie one szybciej i w przeciwnym kierunku, dzieki czemu równiez uzyskuje sie wyrównania momentu obrotowego. Przenikanie nozy urabiaja¬ cych w skale wyiniaiga prawie calkowitego znisz¬ czenia jaj isitruktury, a zatem potrzebne sa bardzo duze kdieirowane wzdluz osi sztolni sily docisku.Wymaga to bardzo mocne) ii sztywnej ikomstirukcjii bejbna i jego osadzenia, (urzadlzenia posiuwtowego i elementów oporowych na scianach siZtolniil, wsku¬ tek czego komibaijny chodnikowe z imozaimii uirafoia- jacymil, przeiznaczone do drazenia sztolni o diuzeij srednicy, zwlaszcza w twairdej skale, sa .zbyt ciez¬ kie ii niieekonóimiiiczine.W celu poprawienia tego stanu rzeczy, na obra- 20 30 2 cajacym sie bebnie zostaly umieszczone wysta¬ jace do przodu krawedzie skrawajace, które w czo¬ lowej scianie sztolni wycinaja wspólsrodkowe row¬ ki, a noze urabiajace skonstruowane .zostaly jako walki kruszace, które wycilskaja zebra jakie po¬ zostaja pomiedzy tymi rowkami. W ten sposób, przy zastosowaniu dwóch obracajacych sie we wzajemnie przeciwnych kierunkach bebnów, moz¬ na wprawdzie przeprowadzac drazenie sztolni o duzej srednicy, ale zastosowanie tego sposobu ogranicza sie tylko do bardzo miekkiej skaly, bez twardych wtracen. Jezeli skala jest twardsza lub jezeli trafiaja sie twarde wtracenia, to wówczas lamia sie wystajace do przodu krawedzie skra¬ wajace.Znane jest poza tym stosowanie jako narzedzi urabiajacych nozy skrawajacych, które wówczas w wiekszej lilcztóe osaSzane zostaja z wzajemnym przesunieciem na kilku ramionach, ale taki uklad nadaje sie tylko do drazenia w bardzo miekkim materiale, takim jak glina, il itp., gdyz juz przy drazeniu w skale o nieznacznej twarosci momen¬ ty napedowe limaków narzedziowych wypadaja zbyt duze. W celu dalszego ulepszenia sposobów drazenia zastosowano konstrukcje, w której noze skrawajace osadzone zostaly w glowicach nozo¬ wych obracajacych sie niezaleznie od bebna wy¬ konujacego swój wlasny ruch obrotowy. Przy tym kombajn zostal wyposazony w mocny wal glów¬ ny oraz w osadzony na nim obrotowo wal wydra-. 60 5033 60 503 4 zony, przy czym obydwa waly napedzane byly od wspólnego silnika z rozmaita predkoscia.Na wydrazonym wale zostal sztywno osadzony wydrazony element nosny, w którym umieszczony zostal napedzany od walu glównego zespól prze¬ kladniowych kól zebatych, za pomoca którego na powoli obracajacym sie . elemencie nosnym wpra¬ wiane byly w ruch obrotowo osadzone glowice nozowe, ewentualnie wilence narzedziowe z nozami skrawajacymi. ^Tory skrawania nozy, które stale pozostawaly w pracy, wzajemnie sie przy tym krzyzowaly, co pociagalo za soba duze zuzywanie sie narzedzi urabiajacych. Wskutek tego samego kierunku obracania sie wiency narzedziowych, ewentualnie glowilc nozowych, sumuja sie wywie¬ rane na element nosny momenty obrotowe i nad¬ miernie obciazaja nie tylko element nosny, ale równiez wal glówny oraz lozyska.Poniewaz przy drazeniu obrabiane jest czolo sztolni, wiec poza tym musza byc przykladane duze sily posuwowe w kierunku osi sztolni. Wsku¬ tek tego nie ma moznosci zaprojektowania eko¬ nomicznej konstrukcji tego rodzaju kombajnu, przeznaiazonetgo ido drazenia w twardej skale sztol¬ ni o duzej srednicy, gfcftyz komibajn taki bylby zbyit ciezki.Znaczna poprawe mozna uzyskac, gdy od obra¬ biania czola sztolni przejdzie sie do obrabiania obwodu sztolni. Przy tym znanym sposobie dra¬ zenia, podobnie jak przy frezujacych glowicach nozowych, wiele narzedzi z nakladkami skrawa¬ jacymi z twardego metalu zostaje promieniowo osadzone na tarczy z glowicami nozowymi. Wiele glowic nozowych z wlasna przekladnia i silnikiem zostaje zamocowanych wzdluz linii wspólsrodko- wych kól na obracajacym sie bebnie, azeby ostrza nozy mogly wykonywac ruch obrotowy dokola osi glowic nozowych oraz dodatkowy ruch obro¬ towy dokola osi sztolni, na wzór planetarnego ruchu obiegowego.Glówna praca skrawania jest wykonywana po obwodzie iglloiwtoc nozowych. Plrzy wykbiiywanóu przez koimibajn ruchiu posouwoiweigo noze przenikaja w skale po torze w ksztalcie Iritndil srulbowej^ przy czym ostrza skrawajace wchodza do pracy mniej wiecej w kieruinkiu stycznym moca takiego sposobu drazenia mozna obrabiac twarda skale, gdyz wystepujace na ostrzu noza sily daja sile wypadkowa, która do napedu bebna wymaga malego momentu obrotowego. Za po¬ moca zwiekszenia posuwu ponad szerokosc ostrza skrawajacego narzedzi urabiajacych, trzeba skra¬ wac tylko cz^c materialu, natomiast pozostaly material obok ostrzy skrawajacych moze byc wy- kruazamiyi, wskutek czego idaije sie iznaioznde zmniej¬ szyc majace duze znaczenie «dla ekonomicznej pra¬ cy kombajnu zuzywanie twardego metalu.•Przy zastosowaniu tego sposobu do drazenia sztolni lub tuneli o wiekszym przeswicie ujaw¬ niaja sile jednakze powazne wady, gdyz duze trud¬ nosci nastrecza przenoszenie sil skrawajacych z duzego bebna, poprzez lozyska, na kadlub kom¬ bajnu i wskutek tego caly kombajn wypada bar¬ dzo ciezki. Wszystkie znane kombajny chodnikowe wykazuja ponadto inna jeszcze wade, a miano¬ wicie wskutek zastosowania obracajacego sie do¬ kola osi sztolni bebna lub obracajacych sie do¬ kola osi sztolni ramion, jako Lmaków nozowych, moga byc drazone tylko sztolnie, ewentualnie tu- 5 nele, o kolowym przekroju poprzecznym, i nie ma moznosci jednostronnego skrawania, na przy¬ klad w celoi poszerzenia istiniejaceigo jiuz tunelu.Poza tym kadlub kombajnu wypada wówczas bardzo dlugi, tak ze obudowa tunelu lub sztolni io moze byc stosowana dopiero dosc daleko od czo¬ lowej sciany tunelu.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie tych wad oraz stworzenie kombajnu chodnikowego, który przy stosunkowo nieskomplikowanej kon- 15 strukcji umozliwialby drazenie tuneli, sztolni, ka¬ nalów o duzym przeswicie i rozmaitych profilach, nawet w twardej skale, a takze pozwalal by na . jednostronne skrawanie, przy czym obudowa tu¬ nelu moglaby byc zakladana juz w nieznacznej 20 odleglosci od jego czolowej sciany.Wychodzac z kombajnu chodnikowego zaopa¬ trzonego w wieksza liczbe obracajacych sie, skra¬ cajacych swym obwodem -glowic nozowych, isto¬ ta wynalazku polega na tym, ze glowice nozowe 25 * zostaja osadzone na obwodzie co najmniej jedne¬ go segmentu, dostosowanego do odcinka profilu tunelu i osadzonego z moznoscia odchylania sie na glównej kolumnie, która jest usytuowana pro¬ stopadle do osi tunelu, sama ma moznosc rozpie- 30 rania sie w tunelu i jest sztywno zwiazana z ka¬ dlubem kombajnu, usytuowanym w tyle i wypo¬ sazonym w stanowiace podwozie gasienice, ewen¬ tualnie w.urzadzenie posuwowe, przy czym ru¬ chy posuwowe i kierujace kombajnu odbywaja siev przy nierozpartej kolumnie glównej i odchy¬ lonym do tylu segmencie. Nie ma wiec juz tu zadnego obracajacego sie bebna lub elementu po¬ dobnego, a jako imak narzedziowy sluzy raczej se¬ gment, który co do swego ksztaltu moze byc dostoso- - wany do kazdego dowolnego profilu tunelu* który na swym obwodzie jest wyposazony w obracajace sie glowice nozowe, usytuowane na nim tuz jed¬ na przy drugiej, i który w czasie pracy odchyla sie dokola kolumny glównej. 45 Jezeli zastosowany zostanie tylko jeden segment, to zakres jego odchylania sie wynosi okolo 180°, natomiast przy zastosowaniu dwóch segmentów zakres odchylania zostaje podzielony na dwie czesci, z których kazda obejmuje kat okolo 90°. 50 Sily skrawania sa tu przenoszone z segmentu na kolumne glówna, a z niej bezposrednio na scia¬ ny tunelu, azeby kadlulb kombajnu nie potrzebo¬ wal juz brac udzialu w przenoszeniu sil skrawa¬ nia i azeby zatem jego konstrukcja mogla byc 55 lzejsza i krótsza. Poniewaz posuw i ruchy kieru¬ jace odbywaja sie w tym czasie, gdy glowice no¬ zowe nie stykaja sie ze skala, wiec wystepujace przy skrawaniu duze sily dzialaja tylko na glo¬ wice nozowe, segment i kolumne glówna, a nie eo obciazaja wcale urzadzenia posuwowego i urza¬ dzenia kierujacego. Poza tym obudowe tunelu mozna juz ustawiac tuz za kolmna glówna, do¬ kola kadluba kombajnu.Wskutek bezposredniego przenoszenia sil skra- 69 wania z kolumny glównej na sciany tunelu, mo-5 60 5*3 6 ze ona przejmowac jednostronny nacisk, tak ze kombajn wedlug wynalazku bez zadnych trudnos¬ ci1 nadage s!ie do jednostronnego poszerzania ist¬ niejacego tunelu lufo do 'lokailnego poszerzania drazonego tunelu. Poniewaz ta specjalna konstruk¬ cja kombajnu odznacza sie bardzo mala dlugos¬ cia bocznego prowadzenia, wiec w ten sposób umozliwione zostaje drazenie tunelu o bardzo malym promieniu krzywizny, na przyklad w ce¬ lu wykonania odgaleziajacych sie podziemnych pomieszczen. Dzieki zastosowaniu skrawajacych obwodem glowic nozowych, które oczywiscie zao¬ patrzone sa w nakladki z twardego metalu, prze¬ staly istniec jakiekolwiek ograniczenia zastoso¬ wania kombajnu wedlug wynalazku odnosnie twardosci drazonej skaly.Z regluiy kolumna glówna kotmlbajnui wedlug wynalazku jest rozpierana w tunelu w polozeniu pionowym. Przy rozpoczynaniu drazenia segment zajmuje boczne, prostopadle do kierunku draze¬ nia polozenie, a nastepnie zaczyna odchylac sie do przodu, tak ze czolowa sciana tunelu ma ten sam profil co sciany boczne. Dzieki wynikajacemu z tego fatotu sklepionemu ksztaltowi powierzchni skrawania* statecznosc czola tunelu jest foairdizo dobra, co stanowi specjalna zalete przy drazeniu w miekkiej i malo statecznej skale. Gdy segment zostanie juz odchylony o caly zakres swego ru¬ chu, to wówczas zostaje zluzowane rozparcie ko¬ lumny glównej, kadlub kombajnu wraz z ta ko¬ lumna zostaje przesuniety do przodu, przy czym ta ostatnia zostaje ponownie rozparta w tunelu ii moze znów jowtórzyc sule skrawanie czolowej scia¬ ny tunelu za potmoca odjchylamlias tegoz segmentu.Przy czym posuw w kierunku osi tunelu moze byc dobrany tak duzy, ze tylko czesc skaly bedzie skrawana a reszta ibedzie wylkruisizana.Kolumna glówna kombajnu wedlug wynalazku moze byc ustawiona równiez w polozeniu pozio¬ mym i wówczas (Uimoizfltiwilane zostaje wykonywanie sklepien, na przyklad jako odcinków stropu po¬ mieszczen dla podziemnych silowni. Rozumie sie samo przez sie, ze segment, przy pozostawieniu innych elementów kombajnu, moze byc wymie¬ niony na inny, ewentualnie na inaczej uksztalto¬ wany, tak ze kombajn wedlug wynalazku mozna w sposób ekonomiczny dostosowywac do drazenia tuneli o rozmaitych profilach lub o rozmaitych przeswitach, i w ten sposób znacznie rozszerzyc mozliwosci jego wykorzystywania. Równiez moze byc zwiekszona predkosc drazenia, jezeli oma¬ wiany wyzej segment zastapiony zostanie dwo¬ ma przeciwbieznie pracujacymi segmentami.Wreszcie kombajn wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu kolumny glównej, ma te zalete, ze ulatwia doprowadzenie mocy do poszczególnych agregatów narzedziowych, gdyz kable albo weze dla oleju pod cisnieniem prowadza tylko z ka¬ dluba komibajlnu, poprzez glówna kolumjne, do segmentu, a równiez przewody wody chlodzacej, przeznaczone do odprowadzania ciepla strat z sil¬ ników i przekladni ,glowic nozowych, moga byc w ten sam sposób poprowadzone. Natomiast przy stosowaniu jednego obracajacego sie bebna lub elementu podobnego, wszystkie przewody musza byc prowadzone poprzez pierscienie slizgowe.Przy pionowym usytuowaniu kolumny glównej, wskutek odchylnego ruchu segmentu, podczas dra- 5 zenia przymusowo otrzymuje sie plaski spag tu¬ nelu, który przewaznie jest pozadany. Ale wów¬ czas otrzymuje sie równiez plaski strop. Poniewaz jednak ze wzgledu na statecznosc strop tunelu powinien #miec profil w ksztalcie kola lub elipsy, io wiec wedlug wynalazku, w tyle za kolumna glówna, w obszarze stropu umieszczona jest co najmniej jedna dodatkowa glowica nozowa, od¬ chylana dokola osi tamehi albo dokola osi równo¬ leglej do osi tuneHu. !5 Ta glowica nozowa moze byc osadzona na od- chylnym ramieniu, na którym jest równiez osa¬ dzone bierne male kolo zebate, odtaczane po uze¬ bionym luku prowadzacym, tak ze w ten sposób uzyskane zostaje wymagane Odchylanie tej do- 20 datkowej glowicy nozowej. Rozumie sie samo przez sie, ze luk prowadzacy moze równiez miec zarys krzywoliniowy, inny niz kolowy, odpowied¬ nio do tego ramie odchylone musi byc wzdluznie przestawiane, azeby strop mógl uzyskac eliptycz- 25 ny lub podobnie uksztaltowany profil.W celu uzyskania nieskomplikowanego rozpiera¬ nia ikoliuiminy iglównej w tunelu i luzowainia jej z tego rozpartego polozenia, sklada sie ona co naj¬ mniej z dwóch czesci, teleskopowo rozsuwanych 30 za pomoca cisnienia czynnika hydraulicznego, pTzy czym na swych koncach kolumna glówna jest zaopatrzona w dwie plyty oporowe, a mianowi¬ cie w plyte spadowa i plylte stropowa* W celu przeprowadzania odchylenia segmentu 35 dziala na niego lancuch bez konca lub element podobny, który przebiega we wspólosiowej z ko¬ lumna glówna prowadnicy lukowej i ma moznosc przesuwania sie ruchem nawrotnym. Jezeli za¬ stosowane sa dwa segmenty, to w prowadnicy lu- 40 kowej musza byc oczywiscie umieszczone równiez dwa niezaleznie wzajemnie przesuwane lancuchy bez konca.W dalszym rozwiazaniu konstrukcyjnym wyna¬ lazku, kadlub kombajnu jest zaopatrzony w sta- 45 nowiace podwozie gasienice jezdne, za posred¬ nictwem których jego tylna czesc spoczywa na spagu tunelu, oraz w przedniej czesci, w stano¬ wiace urzadzenie posuwowe dwie boczne ustawia¬ ne na spagu tunelu wahliwe podpory, które ma¬ so ja moznosc zmieniania swej dlugosci i których trzewiki sa przegubowo polaczone z kadlubem kombajnu za pomoca usytuowanych pochylo w kierunku ido Jtylu .drajzków, kltóre równiez maja moznosc zmieniania swej idlugoscii 55 Jezeli za pomoca zmieniania dlugosci wahliwe podpory zostana ustawione na spagu tunelu, to kolumna glówna moze foyc w tunelu zluzowana ze swego polozenia rozpartego i wówczas wraz z segmentem jest ona podtrzymywana przez ka- 60 dlub kombajnu. Jednakze przy odsunietej od stropu tunelu kolumnie glównej i przy odchylo¬ nych do tylu segmentach srodek ciezkosci kom¬ bajnu powinien znajdowac sie w tyle, poza wa- hliwymi podporami, azeby przy ich dalszym wy- <5 dluzaniu, kolumna glówna, przy jednoczesnym• 7 uniesieniu sie. ponad spag stropu, odchylila sie nieco do tylu.Teraz moze juz rozpoczac sie wlasciwy prze¬ suw, który odbywa sie w taki sposób, ze zostaje skrócony drazek laczacy trzewik wahliwej pod¬ pory z kadlubem kombajnu, a zatem wahliwe podpory, przy jednoczesnym przesuwie do przodu kombajnu izostajia dopóty odchylaffLe do przodu dopóki kolumna glówna znów nie on/ze sie o spag tunelu i nie zostanie rozparta, po czym wa¬ hliwe podpory moga byc znów skrócone. Podpory wahliwe sa polaczone z kadlubem kombajnu i z trzewikiem za pomoca przegubów kulistych, tak ze maja moznosc swobodnego poruszania sie we wszystkich kierunkach. Poniewaz podpory wahli¬ we sa umieszczone po bokach kombajnu, wiec za pomoca nich mozna równiez korygowac boczne odchylenia kolumny glównej, ewentualnie kadlu¬ ba kombajnu.Na. podwoizilu w postaci dwóch gapienie jezd¬ nych, na którym w tyle opiera sie kadlub kom¬ bajnu, umieszczona jest rama nosna, która jest odchylana dokola prostopadle do kierunku jazdy usytuowanej osi, i która jest zaopatrzona w prze¬ stawiane pionowo lozysko, przeznaczone do osa¬ dzenia w nim czopa nosnego, umieszczonego na tylnym koncu kadluba. Za pomoca przestawiania tego lozyska kadlub kombajnu moze byc od tylu podnoszony do góry lub opuszczany w dól, i tym samym moze byc odchylana do przodu lub do ty¬ lu uprzednio zluzowana z rozparcia w tunelu ko¬ lumna glówna, azeby po ponownym jej rozparciu w tunelu mozna bylo drazyc wznoszacy sie lub opadajacy tunel.Kadlub kombajnu jest poza tym zaopatrzony w wystajace po bokach wysiegniki, na których umocowane sa przestawiane w poziomej plaszczyz¬ nie plozy. Za pomoca przestawiania tych plóz, które przesuwaja sie po bocznych scianach tunelu, umozliwione zostalo kierowanie na boki kombaj¬ nu, ewentualnie drazenia. Wysiegniki moga byc odchylane do tylu, azeby nie przeszkadzaly jez¬ dzie do tylu kombajnu. W celu umozliwienia tej jazdy do tylu, kadlub kombajnu jest wyposazony w dodatkowa, ustawiana w razie potrzeby na spa¬ gu tunelu i napedzana gasienice.Kadlub kombajnu sklada sie najkorzystniej • z wielu wzajemnie polaczonych za pomoca kolnie¬ rzy, prostokatnych, wewnatrz pustych czlonów, w których umieszczone sa: stanowisko operatora z aparatura uruchamiajaca i sterujaca, agregaty hydrauliczne i podobne wyposazenie. Operator jest zatem dobrze odizolowany od pylu, wilgoci, goraca, halasu itp., a ponadto jest dobrze zabez¬ pieczony sprzet. Poniewaz kadlub kombajnu jest montowany z wielu czlonów, wiec mozna go la¬ two rozmontowywac, ewentualnie montowac, przy czym poszczególne czlony, jako; oddzielne elemen¬ ty konstrukcyjne, moga byc latwo pojedynczo transportowane.W celu lepszego zrozumienia istoty wynalazku zostana teraz bardziej szczególowo opisane przy¬ klady jego wykonania, z powolaniem sie na ry¬ sunek, na którym fig. i przedstawia w rzucie z boku kombajn przeznaczony do drazenia tuneli, 6 503 8 przy czym prowadzenie lancuchów I urzadzenia przenosnikowe sa pokazane w przekroju, fig, 2 — w rzucie z góry tenze kombajn, przy czym po¬ minieta zostala tu stropowa glowica nozowa wraz 5 z jej prowadzeniem, fig. 3 — przekrój kombajnu wzdluz plaszczyzny, oznaczonej linia III-III na fig. 2, przy czym odchylne segmenty sa tu jednak przeznaczone do drazenia innego tunelu, a mia¬ nowicie tunelu o przekroju poprzecznym w ksztal- ld cie podkowy, fig. 4 — równiez kombajn w prze¬ kroju, przy czym po lewej stronie pokazany jest taki sam przekrój jak na fig. 3, natomiast po prawej stronie pokazany jest przekrój wzdluz plaszczyzny, oznaczonej linia IV-IV na fig. 2, a 15 segmenty sa dostosowane do drazenia tunelu o kolowym przekroju poprzecznym, fig. 5—9 przed¬ stawiaja schematycznie przebieg drazenia tunelu za pomoca kombajnu z dwoma segmentami, fig. 10—12 przedstawiaja przebieg drazenia tunelu za 20 pomoca kombajnu z jednym tylko segmentem, fig. 13—17 przedstawiaja schematycznie przesuw kombajnu, fig. 18—20 przedstawiaja sterowanie kombajnem, fig. 21 przedstawia kombajn w cza¬ sie jazdy do tylu. 25 Kombajn chodnikowy wedlug wynalazku jest zaopatrzony w pionowa, umieszczona w srodku tunelu kolumne glówna, która sklada sie z dwóch, za pomoca cisnienia czynnika hydraulicznego te¬ leskopowo rozsuwanych czesci 1, 2, a na jej kon- 30 cach sa osadzone: plyta spagowa 3 i plyta stro¬ powa 4. W czasie pracy kombajnu glówna kolum¬ na 1, 2 jest rozparta pomiedzy spagiem a stro¬ pem tunelu. Z glówna kolumna 1, 2 jest sztywno polaczony siegajacy do tylu kadlub 6, który skla- 35 da sie z wielu prostokatnych i wewnatrz pustych czlonów. Powyzej kadluba 6 jest zastosowana, wspólosiowo z kolumna glówna 1, 2 usytuowana, prowadnica lukowa 7, w której przesuwaja sile dwa lancuchy bez konca 8, przy czym kazdy z nich 40 sklada sie z trzech ciegien.Obydwa lancuchy 8 sa poprowadzone po kolach lancuchowych 9, 10 (fig. 2), z których kola lancu¬ chowe 9, 10 sa czynne, a kolo 10 ponadto moze byc przestawiane w celu napinania lancucha 8. 45 Kazdy z obydwóch lancuchów 8 ma wlasne kola lancuchowe, a izatem 'moze ibyc napedzany ndeizaiez~ nie od drugiego lancucha, przy czym kierunek napedu moze byc zmieniany na przeciwny. Kaz¬ dy z obydwóch lancuchów zazebia sie z jednym 50 z segmentów 11, 12, które sa osadzone odchylnie na glównej kolumnie 1, 2 i sa dostosowane do da¬ nego odcinka profilu tunelu. Na obwodzie segmen¬ tów 11, 12 po zewnetrznej stronie sa osadzone tuz jedna przy drugiej glowice nozowe 13, które wraiz z 55 wlasna przekladnia di stoikiem tworza agregat narzedziowy. Za pomoca lancuchów 8 segmenty 11, 12 sa odchylane tam i z powrotem dokola gównej kplumny 1, 2.Ksztalt segmentów 11, 12 dostosowuje sie do 60 kazdorazowego profilu tunelu, tak jak to wynika z fig. 3 i 4. Liczbe glowic nozowych 13, ewentual¬ nie agregatów narzedziowych, warunkuje liczba odchylanych segmentów i wielkosc profilu tunelu.Ze wzgledu na specyfike drazenia zarówno spag 65 jak i strop tunelu pozostaja plaskie. W celu na-9 60 503 10 sie* ze wysiegniki 27 musza byc w taki sposób przegubowo skonstruowane, azeby mozna bylo re¬ alizowac ten ruch odchylajacy, a takze azeby moz¬ na bylo przestawiac plozy 28. Za pomoca odchy- 5 lania do tylu wysiegników 27 moga byc równiez odchylone do tylu segmenty 11, 12 poza ich po¬ przeczne polozenie wyjsciowe, azeby przy jezdzie kombajnu do tylu glowice nozowe 13 nie doty¬ kaly bocznych scian tunelu. io Przy duzych przekrojach poprzecznych tunelu duze znaczenie ma odpowiednio wczesne ustawia¬ nie obudowy, gdyz nalezy unikac jakiegokolwiek osiadania skaly wraz z wyzwalanymi wówczas du¬ zymi silami. Przy kombajnie wedlug wynalazku 15 zaibezpiieczania poprzecznego przekroju tunelu jest juz mozliwe bezposrednio za sklepieniowa glowi¬ ca nozowa 14, ewentualnie za plozami 28. Przy kladowo na fig. 1 i 2 jest przedstawiona obudowa za pomoca pierscieni stalowych 31. 20 Do cditraoisportowywania skrawanego matarMu zastosowane sa ma segmemrbach 11,12 usytuowane z boku jedna pod druga blachy kierunkowe 32, 33, a pod nimi przenosnik wstrzasowy 34, które zeskra- wany material doprowadzaja do osadzonego na 25 glównej kolumnie 1, 2 kola przenosnikowego 35, które przekazuje go na przesuwajaca sie do tylu tasme przenosnikowa 36. Spadajaca na spag tunelu skala jest zabierana - przez zmontowany dokola glównej kolumny 1, 2 skrzydlowy przenosnik 30 zgrzeblowy 37 al poprzez koryto 38 (fig. 1) jest prze¬ kazywana na inny przenosnik Stasmfóowy 39. Przy malych przekrojach drazonych tuneld mozna za¬ niechac odprowadzania skrojonego materialu w górnej strefie tunelu i wówczas stosuje sie tylko 35 skrzydlowy przenosnik zgrzeblowy 37 z korytem 38 i przenosnikiem tasmowym 39.Kombajn wedlug wynalazku pracuje w sposób nastepujacy. Zgodnie z fig. 5, w ostatnim cyklu roboczym kombajn urabial skale po narysowanym 40 gruba linia pólkolu i teraz glówna kolumna 1, 2 zostala przestawiona do przodu o wielkosc posu¬ wu V, a segmenty 11, 12 wraz z glowicami nozo¬ wymi 13 znajduja sie w polozeniach wyjsciowych a, b. Z kolei obydwa segmenty za pomoca lan- 45 cuchów 8 zostaja odchylone do przodu, w kierun¬ ku srodka tunelu, przy czym glowice nozowe obrabiaja powierzchnie, która na fig. 4 zostala za- kreskowana. Wraz z postepujacym do przodu od¬ chylaniem segmentów 11, 12 zwieksza sie szerokosc 50 skrawania. koniecznego wysklepienia, poza glówna kolum¬ na 1, 2 w obszarze stropu jest zastosowana do¬ datkowa glowica nozowa 14 wraz z odpowiednim agregatem napedowym. Ten agregat napedowy jest osadzony na odchylnym ramieniu 15, którego os pokrywa sie z osia tunelu i na którym jest równiez osadzone bierne male kolo zebate 16, od- taczane po uzebionym luku prowadzacym 17 (fi)g, li 4). W celu dostosowania sie do wymaganego profilu tunelu mozna stosowac rozmaite wymien¬ ne luki prowadizace, a poza itym równiez os od¬ chylania ramienia 15 moze byc pionowo przesta¬ wiana.W czasie procesu skrawania glówna kolumna 1, 2 jest mocno rozparta w tunelu, ale do prze¬ suwania kombajnu musil byc ona luzowana. Ka¬ dlub 6 jest zaopatrzony w dwie boczne, uksztal¬ towane jako zespól cylinder—tlok, a zatem dlugos- ciowo zmieniane, wahliwe podpory 18, które na kadlubie kombajnu, ewentualnie na bocznych dzwigarach 19 tego kadluba, oraz na swych trzewi¬ kach 20 osadzone sa za pomoca przegubu kulo¬ wego. Trzewiki 20 wahliwych podpór 18 sa rów¬ niez polaczone przegubowo z kadlubem kombajnu za pomoca usytuowanych ukosnie w kierunku do tylu, równiez skonstruowanych z moznoscia zmie¬ niania swej dlugosci, pretów 21. Z tylu kombajn spoczywa na dwóch nienapedzanych gasienicach podpierajacych 22, które tworza podwozie.Na gasienicach podpierajacych 22 jest umieszczo¬ na odchylana dokola osi 23 rama nosna 24, która zaopatrzona jest w przeistaiwdlane pionowo za po¬ moca mechanicznie napedzanego gwintowanego wrzeciona lozysko, w którym osadzony jest czop nosny 25 umieszczony na tylnym koncu kadluba 6. Za pomoca obracania gwintowanego wrzeciona mozna przesuwac do góry i w dól lozysko z czo¬ pem nosnym 25 i kadlubem 6 w celu przeprowa¬ dzania korektur polozenia pionowego, do czego jednakze trzeba uprzednio zluzowac glówna ko¬ lumne 1, 2 z jej stanu rozpartego, azeby mogla ona zajac wymagane polozenie, gdyz w przeciw¬ nym razie wskutek pochylonego polozenia plasz¬ czyzny, w której odchylaja sie segmenty 11, 12, nastepowaloby drazenie tunelu z wznoszeniem sie -do góry lub opuszczaniem w dól spagu tunelu (fig. 19.) W celu przesuwania do tylu kombajnu (fig. 21) jest przewidziana zaopatrzona we wlasny naped •dodatkowa gasienica jezdna 26, która podczas pra¬ cy kombajnu jest uniesiona do góry i tylko w celu jego przesuwania do tylu jest hydraulicznie ustawiana na spajgu tiuineliu.Do bocznego prowadzenia i kierowania kombaj¬ nu w tunelu sluza dwa skierowane na boki wy¬ siegniki 27, na których osadzone sa plozy 28. Za pomoca hydraulicznego tlokowego zespolu nape¬ dowego 29 plozy 28 moga byc przestawianie w plaszczyznie poziomej. Do wysiegników 27 sa z tylu wbudowane dlugie tlokowe zespoly napedo¬ we 30, azeby mozna bylo skracac tylne zastrzaly tych wysiegników i azeby dzieki temu mozna by¬ lo odchylac je do tylu, aby nie przeszkadzaly jez- •dzie do tylu kombajnu. Rozumie sie samo przez W celu uzyskania równomiernego obciazenia na¬ rzedzi urabiajacych na calej drodze skrawania, segmenty 11, 12 moga byc najpierw odchylane pre¬ dzej, a nastepnie coraz wolniej az do osiagniecia polozen c, d (fig. 6). W celu skrojenia równiez skaly, jaka pozostala pomiedzy glowicami nozo¬ wymi 13 na odcinku cd, nastepuje dalsze odchy¬ lanie segmentu 11, podczas gdy segment 12 rozpo¬ czyna juz swój ruoh powrotny (fig. 7). Dla uzy¬ skania symetrycznego drazenia w nastepnym cy¬ klu roboczym segment 12 zostaje dalej odchylony az do polozenia d, podczas gdy segment 11 wów¬ czas cofa sie (fig. 8).Jednoczesnie z obrabianiem czolowej sciany tu¬ nelu równiez stropowa glowica nozowa 14 wraz ze 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6PWS03 11 12 swym odchylnym ramieniem 15 porusza sie po lu¬ ku prowadzacym 17 i skrawa pozostawiony na stropie element luku o szerokosci posuwu V. "We¬ dlug fig. 9 obydwa segmenty 11, 12 osiagnely juz swe polozenia wyjsciowe a, b i pozostaja w tych polozeniach w czasie nastepujacego z kolei ruchu posuwowego, który oczywiscie wykonuje sie wraz z calym kombajnem.W przedstawionej na fig. 10—12 odmianie kom^ bajnu chodnikowego wedlug wynalazku zastoso¬ wany zostal tylko jeden segment 11, który musi byc wówczas odchylany o kat ponad 180°. Prze¬ chodzi on przy tym z polozenia wyjsciowego a do polozenia krancowego b, które znów jest po¬ lozeniem wyjsciowym po uprzednim przesuwie kombajnu do przodu. Zarówno przy jednym tyl¬ ko segmencie, jak i przy dwusegmentowym ukla- dsiie, posuw V jest wiekszy niz szerokosc nozy.Skala zostaje zatem podcinana, a pozostawiana jej czesc jest wyciskana. Posuw V sklada sie zatem z szerokosci skrawania nozami i z szerokosci wy¬ kruszanej.W czasie procesu skrawania nie zmieniaja swe¬ go polozenia urzadzenia przeznaczone do przepro¬ wadzania posuwu i kierowania. Znajduja sie one w tak zwanym polozeniu roboczym, w któ¬ rym kolumna glówna 1, 2 jest mocno rozparta i przejmuje sily skrawania/ Kadlub 6 kombajnu spoczywa w tyle na gasienicach podpierajacych 22, wahliwe podpory 18 sa podciagniete do góry (fig. 13). Po ukonczonym procesie skrawania wa¬ hliwe podpory 18 zostaja wydluzone, a zatem ich trzewiki 20 ustawilaja sie na spagu tunelu. Plozy 28 za pomoca tlokowego zespolu napedowego 29 zostaja nieco "Odsuniete od bocznych scian tunelu.Poniewaz srodek ciezkosci S kombajnu znaduje sie w tyle poza wahHwymi podporami 18, wiec po skróceniu kolumny glównej 2, 2 i po nastepnym zwiekszeniu, sily podnoszacej wahliwych podpór 18 kadlub 6 kombajnu odchyla sie dokola osi 23 ramy nosnej 24, azeby plyta spagowa 3 glównej kolumny 1, 2 mogla uniesc sie ponad spag (fig. 14).Z kolei zostaja skrócone drazki 21, azeby wahli¬ we podpory 18 pochylily sie do przodu. Poniewaz trzewiki 20 sa obciazone ciezarem kombajnu ii wy¬ kazuja duze tarcie wzgledem spagu, wiec tworza one punkt staly, podczas gdy obydwie gasienice podpierajace 22 przy pochylaniu wahliwych pod¬ pór 18 przetaczaja sie ido przodu o wMkasc skoku V (fig. 15).W ten sposób glówna kolumna 1, 2 osiaga swe nowe polozenie, obydwie jej czesci 1, 2 zostaja wzajemnie rozsuniete w celu rozparcia tej ko¬ lumny w tunelu i moze rozpoczac sie nowy pro¬ ces skrawania (fig. 16). Jednoczesnie za pomoca wydluzenia drazka 21 i skrócenia wahliwej pod¬ pory 18 uzyskane zostaje polozenie wyjsciowe urzadzenia posuwowego, przygotowane do wyko¬ nania nastepnego z kolei posuwu kombajnu (fig. 17).Zanim glówna kolumna po ukonczeniu posuwu w tunelu zostanie rozparta, mozna przeprowadzic pomiary dokladnosci ustawienia kombajnu w tu¬ nelu, aby w razie potrzeby przeprowadzic koniecz- n4 korekture kierunku jego ustawienia, jeszcze przed rozpoczeciem nowego cyklu roboczego. Do korektory chw^oiwawti odchylen otfil kadluba & komibajn/a od izadianej osi tuaieihi aslhór do' drazenia odcinka (tunelu aatarzywdajacego sie w i kaJerunkiU 5 na prawo luib na lewo, przestawia sie plozy 28 za pomoca tlokowego tzespolu napedowego 28 (fig. 18).Odchylenia kotmibajiniu od osi tunelu w plaszczyz¬ nie pionowej moga byc wyrównywane za pomoca przestawiania w raimtie nosnej 24 lozyska czopa io nocnego 25 (fiig* 119). W Italkii sam sposób uzyskuje sile wznoszace sie lluib opadajace drazenie tunelu..Jezelil ikolwmna g^ówma 1, 2 pochylila sie na bokr. to mozna to skorygowac iza pomoca wydluzania i skracania wahliwych podpór 18 (fig. 20). 15 Do manewrowania kombajnem i do jego wy¬ jezdzania z tunelu konieczne jest umozliwienie jazdy do itylu. Inaczej niz przy posuwie do pmzo- du, który wymaga malych przeprowadzanych sko¬ kami ruchów, jazda do tylu musi odbywac sie; 20 szybciej i w sposób ciagly. Przeds rozpoczeciem- jazdy do tylu trzeba wciagnac, ewentualnie od¬ chylic do tylu wszystkie elementy kombajnu, któ¬ re stykaja sie ze scianami tunelu. Do jazdy do tylu sluzy gasienica 26, która przy wciagnietych 25 wahliwych podporach 18 zostaje ustawiona na spagu tunelu, po czym glówna kolumna 1, 2 zo¬ staje zluzowana ze swego polozenia rozpartego i za pomoca dalszego wysuwania gasienicy 26 zostaje uniesiona ponad spag tunelu. Wówczas kombajn 30 spoczywa jedynie na gasienicach 22 i 26 i za po¬ moca napedu gasienicy 26 moze jechac o wlasnych • silach. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 35 1. Kombajn do drazenia tuneli, sztolni, kana¬ lów wyposazony w znaczna liczbe obracajacych sie; i skrawajacych swym obwodem glowic nozowych,. znamienny tym, ze glowice nozowe (13) sa osa¬ dzone na obwodzie co najmniej jednego segmentu 40 Cli, 12),, dostosowanego ksztaltem do odcinka pro¬ filu tunelu i osadzonego odchylnie na glównej ko¬ lumnie (1, 2), kttoa je*t jUfytuowana prostopadle do osi tunelu, w celu ^paroia sie w kunehi i jest sztywno zwiazana z kadlubem : (6) usytuowanym 45 w tyle i wyposazonym w stanowiace podwozie gasienice jezdne (22), ewentualnie w urzadzenie posuwowe (18, 20, 21), przy czym jego ruchy po¬ suwowe i kierujace odbywaja sie przy nierozpar- tej kolumnie glównej i przy odchylonym do ty- 50 lu segmencie. 2. Kombajn wedlug *zastrz. 1, znamienny tym,. ze przy pionowym usytuowaniu kolumny glównej (1, 12), w tyle od ndej, przy stropie, umiileszczona jest co najmniej jedna dodatkowa glowica nozo- 55 wa (14) odchylana dokola osi tunelu albo' dokola osi równoleglej do osi tunelu. 3. Kombajn wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze kolumna glówna sklada sie z co najmniej eo dwóch czesci (1, 2), teleskopowo rozsuwanych za pomoca cisnienia czynnika hydraulicznego. 4. Kombajn wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze kolumna glówna (1, 2) na'swych koncach jest zaopatrzona w dwie plyty oporowe, a mianowicie* 65 w plyte spagowa (S) i w plyte stropowa <4).13 5. Kombajn' wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na segment (11, 12) dziala lancuch bez konca <8) lub element podobny, który przebiega we wspól¬ osiowej z kolumna glówna (1, 2) prowadnicy lu¬ kowej (7) i ma moznosc przesuwania sie ruchem nawrotnym. 6. Kombajn wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze umieszczona za kolumna glówna (1, 2), przy stropie, dodatkowa glowica nozowa (14) osadzona jest na odchylnym ramieniu (15) na którym jest równiez osadzone bierne male kolo zebate (16), odtaczane po uzebionym luku prowadzacym (17). 7. Komlbajm wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze jego kadlub (6). jest zaopatrzony w stanowiace podwozie gasienice jezdne (22), za posrednictwem których jego tylna czesc spoczywa na spagu tu¬ nelu oraz, w przedniej czesci, w stanowiace urza¬ dzenie posuwowe dwile Iboczne, ustawiane na spa¬ gu tunelu, wahliwe pod|pory (18), które maja moz¬ nosc zmieniania swej dlugosci) i których trzewiki (20) sa przegubowo polaczone z kadlubem (6) za pomoca usytuowanych pochylo w kierunku do ty¬ lu drazków (21), które równiez maja moznosc zmieniania swej dlugosci. 8. Kombajn wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze podpory wahliiwe (18) sa polaczone z kadlubem (6) i z trzewikami (20) za pomoca przegubów ku¬ listych. 9. Kombajn wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze przy odsunietej od stropu tunelu kolumnie glównej (1, 2) i przy odchylonych do. tylu seg¬ mentach (11, 12) jego srodek ciezkosci (S) znajdu¬ je sie w tyle poza podporami wahliwymi (18). 10. Kombajn wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze na stanowiacych podwozie gasienicach jezdnych <22) umieszczona jest rama nosna (24), która jest -osadzona odchylnie dokola prostopadle do kie¬ runku jazdy usytuowanej poziomej osil (23) i któ¬ ra jest zaopatrzona w przestawiane pionowo lo¬ il503 i 14 zysko, przeznaczone da osadzenia w nim czopa nosnego (25), umieszczonego na tylnym koncu ka¬ dluba (6). i 11. Kombajn wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze jego kadlub (6) wyposazony jest w dodatkowa, uistawiiama w razie potrzeby na spagu tunelu i napedzana gasienice (26). io 12. Kombajn wedlug zastrz. 1—11, znamienny tym, ze jego kadlub (6) jest zaopatrzony w wy¬ stajace po bokach wysiegniki (27), na których umocowane sa pri&estawiane w poziomej plaszczyz¬ nie plozy (28). 15 13. Kombajn wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze wysiegniki (27) sa osadzone odchylnie do tylu. 14. Kombajn wedlug zastrz. 1—13, znamienny tym, ze jego kadlub (6) sklada sie z wielu, wza¬ jemnie polaczonych za pomoca kolnierzy, prosto¬ katnych, wewnatrz pustych czlonów, w których umieszczone sa stanowisko operatora z aparatu¬ ra uruchamiajaca i sterujaca, agregaty hydrau¬ liczne i podobne wyposazenie. 15. Kombajn wedlug zastrz. 1—14, znamienny tym, ze przy spagu tunelu izaopatrzony jest w usy- 3Q tuowany dokola jego glównej kolumny (1, 2) skrzydlowy przenosnik zgrzeblowy (37) z umiesz¬ czonym za nim pochylym korytem (38) lub ele¬ mentem podobnym i prowadzacym do tylu prze¬ nosnikiem tasmowym (39): 35 16. Kombajn wedlug zastrz. 15, znamienny tym, - ze na segmencie (11, 12) sa umieszczone z boku, jedna pod druga, ukosnie usytuowane blachy kie¬ runkowe 132,33) i ewentualnie przenosnik wstrza- *o sany (34) lub element ipodolbny, który urabiony przez glowice nozowe (13) material doprowadzaja do osadzonego na kolumnie glównej (1, 2) kola przenosnikowego (35), przekazujacego go dalej do biegnacego do tylu przenosnika tasmowego (36).KI. 19 f,3/04 60503 MKP E 01 g, 3/04- 3f- 3 38 20 26 2) 3t

2.-KI. 19f,, 3/04 60 503 MKP E 01 g, 3/04 3 W 20 21 VJKI. 19 f, 3/04 60 503 MKP E 01 g, 3/04 FIG.18 FIC.19 FIG.20 t FIG-21 20 \?/ 2? FIG. 10 b FIG.11 "x FIG.12 Bltk 2045/70 r. 230 egz. A4 PL PL