Pierwszenstwo: 12.IX.1966 Czechoslowacja Opublikowano: 31.VII.1970 60430 KI. 1 a, 4 MKP B 03 b, 3/24 UKD Wlasciciel patentu: Ceskoslovenska akademie ved, Praga (Czechoslowa¬ cja) Urzadzenie do oddzielania materialów sypkich posiadajacych rózne masy wlasciwe i Wynalazek dotyczy urzadzenia do oddzielania sypkich materialów o róznych masach wlasciwych wyposazonego w osobne odprowadzenia poszczegól¬ nych skladników.Materialy sypkie 'takie jak na przyklad niesorto- wany wegiel czy ruda, stanowiace mieszanine sklad¬ ników o róznych masach wlasciwych, rozdziela¬ ne sa zazwyczaj na dwie do trzech grup, przy czym kryterium podzialu stanowi róznica mas wlasciwych. Do oddzielania stosowane sa osadzar- ki o róznorodnej konstrukcji, w których sortowa¬ nie odbywa sie w efekcie zmiennych drgan albo tak zwanej pulsacji wody (przeplywajacej przez sito lub przesiewacz rusztowy maszyny i warstwe materialu. Podczas pracy urzadzenia material ukla¬ da sie w ten sposób, ze ziarna materialu o masie wlasciwej mniejszej tworza warstwe górna a ziar¬ na materialu ciezszego tworza warstwe dolna.Powstale w ten sposób warstwy odprowadzane sa na zewnatrz osadzarki. Górna warstwa odpro¬ wadzana jest wraz z woda przez przelew znajdu¬ jacy sie w koncu osadzarki, podczas gdy warstwy dolne w wiekszosci osadzarek (zwlaszcza przy sor¬ towaniu wegla) zbierane sa pod powierzchnia wody w dolnej czesci maszyny i nastepnie wynoszone na zewnatrz za pomoca podnosnika czerpakowego lub innego. Te urzadzenia pomocnicze komplikuja konstrukcje osadzarek, powiekszaja wydatki inwe¬ stycyjne, zuzycie energii i koszty ich konserwacji oraz wymagaja znacznie wiekszej przestrzeni. W 10 15 30 niektórych rodzajach osadzarek przeznaczonych do sortowania rudy ciezsze skladniki odprowadzane sa przez rure lub otwór w sciance maszyny. Wada tych osadzarek jest to, ze odprowadzenie ciezszego skladnika przez pojedyncze ujscie jest skoncentro¬ wane i dlatego ciezsze skladniki przemieszczaja sie ukosnie luib nawet poprzecznie pod warstwa lzejszego skladnika. Zjawisko to prowadzi do pow¬ stania zaklócen w procesie oddzielania poszczegól¬ nych skladników i zmniejsza wydajnosc osadzarki.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wspom¬ nianych wad. Istota zgodnego z wynalazkiem urza¬ dzenia polega na tym, ze wszystkie oddzielane skladniki materialu sypkiego odprowadzane sa z osadzarki przez przelew, jeden za drugim. Zgodnie z wynalazkiem lzejsze skladniki odprowadzane sa przez przelew i poprzeczna rynne sciekowa, a skladniki ciezsze przemieszczajace sie w tym sa¬ mym kierunku opadaja przez krawedz przedzialu roboczego osadzarki. Krawedz ta znajduje sie mniej wiecej ma tej samej wysokosci co przelew dla lzejszych skladników.Urzadzenie wedlug wynalazku, charakteryzuje sie tym, ze ciezsze skladniki materialu: sypkiego prze¬ noszone sa przez przelew, który w razie potrzeby moze miec szerokosc przedzialu roboczego osadzar¬ ki, a wiec taka sama co przelew odprowadzajacy skladniki lzejsze. Wykorzystano tu zjawisko pole¬ gajace na tym, ze rozluzniony pod wplywem drgan wody sypki material zachowuje sie jak ciecz, to 6043060430 znaczy w naczyniach polaczonych wyrównuje swój poziom praktycznie nawet wówczas, gdy tylko jed¬ no z ramion posiada odprowadzenie.Eliminuje sie w ten sposólb koniecznosc stoso¬ wania podnosników czerpakowych lub innych urza¬ dzen do unoszenia ciezszego skladnika materialu.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na zala¬ czonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia do oddzielania, fig. 2 — to samo urzadzenie W widoku z boku, fig. 3 — widok z góry na urzadzenie wykonane w sposób umozliwiajacy odprowadzenie obu skladników ma¬ terialu o jednym kiertinku, fiig.l 4, 5 i 6 •^¦sfpdsoby ustawienia urzadzen w przypadku rozdzielania ma¬ terialu sypkiego na trzy skladniki.Na rysunku numerem 1 oznaczono te czesc urza¬ dzenia, do której doprowadza sie oddzielany mate¬ rial. Material ten sklada sie z górnej lzejszej war¬ stwy L i dolnej ciezszej warstwy T. Urzadzenie wyposazone jest w rynne 2, za pomoca której od¬ prowadzana jest lzejsza warstwa L po przejsciu przez przelew, podczas gdy ciezsza warstwa T przemieszczajaca sie pod rynna przelewa sie ponad pozioma listwa 3 i odprowadzana jest na zewnatrz.W sklad urzadzenia wchodzi równiez zbiornik wo¬ dy 5 oraz sito 4. Woda w zbiorniku 5 wprawiona jest w drgania w kierunku zaznaczonym strzalka¬ mi to jest prostopadle do powierzchni sita 4. Za¬ pas wody w zbiorniku moze byc uzupelniony po¬ przez zawór 6. W zbiorniku znajduje sie równiez zasuwa 7 i pomocnicze doprowadzenie 8 powietrza lub wody 8.Wykonujac zgodnie z wynalazkiem urzadzenie pracuje w nastepujacy sposób: rozdzielany material sypki jest zazwyczaj dostarczany do zbiornika w miejscu oznaczonym numerem 1, za pomoca rynny zsypowej luib przenosnika tasmowego. W wyniku drgan przeplywajacej przez sito 4 wody material uklada sie w warstwy odpowiednio do mas wla¬ sciwych poszczególnych ziaren. W osadzarce od¬ dziela sie górna lzejsza warstwa L, która pod dzia¬ laniem wody i doprowadzania dalszych partii ma¬ terialu odprowadzana jest przez rynne 2 na ze¬ wnatrz urzadzenia. Mozna to zrealizowac albo przez zastosowanie przelewu jak to przedstawiono na fig. 1 i 2 lub na drodze mechanicznej na przyklad przez zastosowanie przenosnika slimakowego czy innych podobnych urzadzen.Lzejsza warstwa L moze byc odprowadzana z rynny 2 równiez w kierunku osi podluznej osa¬ dzarki, jak to przedstawiono na fig. 3. W takim przypadku lzejsza warstwa L odprowadzana jest w tym samym kierunku co warstwa ciezsza, jed¬ nakze za pomoca oddzielnej rynny zbiorczej.Dolna ciezsza warstwa T przesuwa sie wzdluz osadzarki ponad sitem 4 w tym samym kierunku co lzejsza warstwa L i przechodzi pod zasuwa 7 oraz rynna 2 do przestrzeni poza rynna. Pod wply¬ wem drgan wody w tej przestrzeni oraz w wyni¬ ku nacisku ruchliwych ziaren wysokosc ciezszej warstwy wyrównuje sie z wysokoscia warstwy znajdujacej sie pod rynna, jednoczesnie ciezsze ziarna porywane sa przez wode i przenoszone po¬ nad pozioma listwa 3 oraz odprowadzane dalej do nastepnego przerobu i odnowienia. Ilosc ciezszego skladnika odprowadzanego w ten sposób moze byc regulowana na przyklad przez zmiane natezenia 30 wtórnego strumienia wody pochodzacego z dopro¬ wadzenia 8. Im wieksze jest natezenie tego stru¬ mienia, tym wieksza ilosc materialu zostanie, prze¬ niesiona przez listwe 3. Dzialanie wtórnego stru- 5 mienia wody mozna zastapic przez wprowadzenie regulacji intensywnosci drgan wody w przestrzeni pomiedzy rynna 2 a pozioma listwa 3, badz tez przez zastosowanie sprezonego powietrza czy roz¬ wiazan mechanicznych*' Mozna w tym celu zasto- io sowac odpowiednio uksztaltowane obracajace sie ramiona. Oba przelewy zarówno dla lzejszego jak i ciezszego skladnika musza praktycznie biorac znajdowac sie na tej samej wysokosci. Gdyby któ¬ rys z nich ustawiony byl nizej od drugiego to 15 wówczas wyciekalaby przezen woda z przedzialu roboczego osadzarki. Aby oba skladniki mogly byc odprowadzone powinno sie wyposazyc osadzarke w podnosnik czerpakowy hit inne urzadzenie pod¬ nosnikowe. 20 Wykonane zgodnie z wynalazkiem urzadzenie na¬ daje sie nie tylko do oddzielania dwóch lecz rów¬ niez wiekszej ilosci skladników. W przypadku zwy¬ klego oddzielania trzech skladników przedmiotowe urzadzenia mozna wykorzystywac zestawiajac je 25 albo wedlug schematu przedstawionego na fig. 4 albo na fig. 5.W pierwszym przypadku to znaczy zgodnie z fig. 4 najpierw, odprowadzany bedzie lzejszy skladnik u, potem posredni skladnik m i na koncu ciezszy skladnik h. W drugim przypadku to znaczy po ze¬ stawieniu urzadzen zgodnie ze schematem 'przed¬ stawionym na fig. 5, najpierw odprowadzany be¬ dzie ciezszy skladnik h, nastepnie posredni sklad¬ nik m i jako ostatni lzejszy skladnik u.W urzadzeniu wykonanym zgodnie z fig. 6 moz- 35 na rozdzielac material na trzy skladniki, przy czym ciezszy skladnik h musi byc wynoszony ponad po¬ wierzchnie wody za pomoca podnosnika czerpa¬ kowego a skladniki u i m odprowadzane sa poprzez przelewy. 40 PL