PL60216B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 19.XII.1962 Holandia Opublikowano: 15.VII.1970 60216 Ul 7« d, 6 \ \ MKP B65h, W-*4 UKD SS/oh Wlasciciel patentu: N. V. Onderzoekinginstituut Research, Arnhem (Holandia) Sposób wykonywania nawoju przedzy oraz nawój przedzy wykonany tym sposobem Wynalazek dotyczy sposobu wykonania nawoju przedzy nawinietego na cewlke na przedzarkach obraczkowych, zwlasizcza nawoju o przedzy krzy¬ zujacej sie pod malymi katami. Wynalazek do¬ tyczy równiez nawoju przedzy wykonanego tym sposobem.W nawojach otrzymywanych przez nawiniecie swiezo rozciaganej przedzy z wlókien syntetycz¬ nych, na przyklad poliamidowych lub poliestro- nowych, wspólczynnik sprezystosci na calej dlugos¬ ci przedzy nawinietej na cewke nie jest staly.Srednie .zmiany wspólczynnika sprezystosci przedzy oznacza sie na podstawie kurczenia sie jej, przy czym wieksze kurczenie przedzy zachodzi, gdy po¬ siada ona nizszy wspólczynnik sprezystosci. Znaj¬ dujaca sie na powierzchni cewki przedza nie powinna sie kurczyc a tym samym utrzymywac swój wysoki wspólczynnik sprezystosci.Wewnatrz nawoju przedza, lezaca na dolnej miejkkiej warstwie, ulega naciskowi zewnetrznych warstw nawojów, wskutek czego kurczy sie, przez co wspólczynnik sprezystosci jej staje sie niski.Przedza znajdujaca sie na zewnetrznej stronie na¬ woju, lezaca na miekkiej warstwie dolnej nie ulega z zewnatrz naciskowi, przez co zachowuje dosc wysoki wspólczynnik sprezystosci.Wada zwyklych nawojów przedzy, nawijanych na przedzarce obraczkowej jest to, ze gdy przedze poddaje sie dalszej przeróbce, przedza ta nawi- • nieta w jednym poprzecznym przesuwie wykazuje 10 20 25 30 duze zmiany wspólczynnika sprezystosci, oprócz wyzej wspomnianych zmian, wystepujacych pro¬ mieniowo w nawoju. Te zmiany moga prowadzic do powstawania na przyklad prazków (smug) w tkaninie, pierscieni w ponczochach, zmian w dlu¬ gosci ponczoch.Wynalazek pozwala uniknac tych niedogodnosci zwiazanych z nawijaniem nawoju przedzy na przedzarkach obraczkowych i umozliwia utrzyma¬ nie powstajacych zmian wspólczynnika sprezystos¬ ci w dopuszczalnych granicach, to znaczy, aby byly praktycznie niedostrzegalne. Wedlug wyna¬ lazku zalety przedzarek obraczkowych mozna po¬ laczyc z' zaletami krzyzowego nawoju na bobinie.Wynalazek polega na tym, ze w nawoju posia¬ dajacym czesc wewnetrzna i zewnetrzna,, punkty zwrotne w pozostalej czesci warstw nawoju, otrzy¬ mane w wyniku krzyzowania, znajduja sie we¬ wnatrz nawoju. Z uwagi na to, ze punkty krzy¬ zowania w wyzej wspomnianej pozostalej czesci nawoju, ani nie leza bezposrednio na powierzchni cewki, ani na zewnetrznej powierzchni nawoju, zmiany wspólczynnika sprezystosci w warstwie przedzy nawiniete w jednym przesuwie poprzecz¬ nym beda bardzo male i w konsekwencji dopusz¬ czalne.Nawój przedzy wedlug wynalazku odznacza sie korzystnie tym, ze wewnetrzna czesc nawoju sta¬ nowi nie wiecej niz 25% ciezaru calego nawoju, a zewnetrzna czesc nawoju — nie wiecej niz 45%. 60216«* 6021 ?* '£..Wedlug korzystnej postaci wynalazku, praktycz¬ nie w nawoju przedzy warstwa przedzy lezaca na powierzchni cewki jest nawinieta w pierwszym przesuwie poprzecznymi, a warstwa przedzy, two¬ rzaca zewnetrzna powierzchnie nawoju, jest na- 5 winieta w ostatnimi: poprzecznym, przesuwie.W nawoju przedzy wedlutg wynalazku na ogól srednica jego zmniejsza sie w kierunku konców nawoju. Czesc centralna nawoju jest' na przyklad cylindryczna. Nawój ten odznacza sie korzystnie 10 tym, ze praktycznie wszystkie punkty zwrotne ? War^w znajduja si,e. wewnatrz nawoju. Korzystna postac nawoju otrzymuje sie, jezeli praktycznie wszystkie punkty zwrotne w kazdym koncu na¬ woju wystepuja na w przyblizeniu stozkowej po- 15 wierzchni wewnetrznej, znajdujacej sie pomiedzy w przyblizeniu stozkowa powierzchnia zewnetrzna i warstwa przedzy lezaca na cewce. Przez okres- -y lenie w przyblizeniu stozkowa, rozumie sie tu scisle stozkowa, nieco wklesla lufo wypukla po- 20 wierzchnie.Nawój przedzy wedlug Wynalazku, skladajacy sie z czesci podkladowej i wypelniajacej, wykonuje sie w ten sposób, ze przy nawijaniu czesci podklado- 25 wej nawoju rozpoczynajacym sie od powierzchni cewki, przesuw poprzeczny w nawoju i równoczes¬ nie dlugosc nawijanych warstw przedzy stopniowo zmniejsza sie, a przy nawijaniu czesci wypelniaja¬ cej nawoju przesuw , poprzeczny, nawoju stopnio¬ wo zwieksza sie w przyblizeniu ido wartosci po- , k 30 czatkowej, przy czym czesc uformowana wydluza¬ jacym sie przesuwem [bedzie calkowicie pokrywac czesc otrzymana przy skracajacym sie przesuwie. " Jezeli ostatni przesuw czesci otrzymanej za pomo¬ ca przesuwu zwiekszajacego sie jest nieco dluzszy 35 od pierwszego przesuwu poprzecznego czesci, utwo¬ rzonej za pomoca iprzesuwu izmniejsizajacego sie, wówczas osiaga sie te korzysc, ze w przypadku, gdy nawój przedzy ulegnie uszkodzeniu lub zosta¬ nie zanieczyszczony, powstana tylko male straty 40 przedzy. Nawijanie czesci podkladowej nawoju przesuwem zmniejszajacym sie konczy sie w przy¬ blizeniu w momencie lub w punkcie nawoju, w którym krzywa sredniego wspólczynnika sprezystos¬ ci mierzonego wzdluz jej osi na calym pelnym prze¬ kroju nawoju osiaga minimum i jest nizsza w sto¬ sunku do przecietnej wartosci zmian tego wspól¬ czynnika, wystepujacych w nawoju promieniowo.Róznice we wspólczynniku sprezystosci sa ko¬ rzystne, jezeli czesc nawoju nawinieta przesuwem 50 zmniejszajacym sie stanowi co najmniej 10%, a nie wiecej niz 55%, korzystnie 30% ciezaru na¬ woju.Nalezy zaznaczyc, ze znany jest nawój przedzy, 55 w którym czesc o zmniejszajacym sie przesuwie na¬ stepuje po czesci o zwiekszajacym sie przesuwie.Jednakze w tych znanych nawojach nastepujace po sobie zmiany w dlugosci przesuwu powtarzaja sie bardzo wiele razy przy powstawaniu nawoju. , .... .60 przy czym czesci nawoju o zmniejszajacym sie przesuwie sa tak duze jak czesci o zwiekszajacym sie przesuwie.Wynalazek jest blizej opisany na podstawie ry- 45 ,*•' ' r': '''&*-¦/¦ fe J „"'"'*¦}"¦ ,'"' '¦; *; C; .*: \ <¦ 4 ?¦ ' < j lj ' dzy w rzucie aksonometryeznyiriri;,¦ £ig. £¦#/-*- .na^PJ przedzy w przekroju ipdiprzecznyim' z'" krzywa wspólczynnika sprezystosci prze/ti^y [ przechodzaca promieniowo przez ten nawój, fig. 3 przedstawia zmiany dlugosci przesuwu w miare powstawania nawoju przedzy. iz fig. 1,« fig. 4 przedstawia krzy¬ wa wspólczynnika sprezystosci, przechodzaca pro¬ mieniowo przez nawój przedzy, lip #. pcrieds.tewia nieco zmodyfikowany nawój i krzywe /Wspólczyn¬ nika sprezystosci, fig. 6 przedstawia krzywa ru¬ chu jako funkcje czasu podczas jednego przesuwu, fig. 7 i fig. 8 przedstawiaja rózne cechy charakte¬ rystyczne poprzecznego przesuwu a fig. 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 i 16 — jeszcze inne cechy charaktery¬ styczne z odpowiednimi nawojami . przedzy.Na fig. 1 nawój przedzjj 1 jest nawiniety na cew- . l^e 2. Nawój 1 ma stozkowe konce 3, 4 i centralna czesc cylindryczna 5. Pasma syntetycznej przedzy nawija sie w nawoje, których ksztalt w przyblize¬ niu odpowiada nawojowi na fig. 1 i których ciezar wynosi 500—2000 g. Nalezy dodac, ze nawój prze¬ dzy wedlug wynalazku korzystnie zawiera przedze, która przed nawinieciem zostala poddana obróbce cieplnej.Na fig. 2 powierzchnie cewki przedstawia linia 6, zewnetrzna powierzchnie stozkowego konca 3 na¬ woju wskazuje linia 7, a cylindryczna powierz¬ chnie .zewnetrzna nawoju 7-7 linia 8. Grubosc na¬ woju przedstawia odleglosc A. Nawój jest uformo¬ wany tak, ze wszystkie punkty zwrotne w przedzy znajduja sie na linii 9, to znaczy W czesci nawoju pomiedzy pierwsza wewnetrzna warstwa przedzy wzdluz linii 6 na powierzchni cewki 2 i ostatnia warstwa przedzy 7, 8, tworzaca zewnetrzna po¬ wierzchnie nawoju. W dolnej czescii fig. 2 krzywa 10 wskazuje przecietne zmiany wspólczynnika spre¬ zystosci, Wystepujace promieniowo poprzez grubosc A nawoju, przy czym wspólczynnik sprezystosci wytycza linia pionowa i wzrasta w kierunku strzal¬ ki B. Krzywa 10 nie jest zupelnie identyczna w róznych nawojach przedzy, ale ksztalt jej i ekscen¬ tryczne polozenie wartosci minimalnej w punkcie C w stosunku do grubosci nawoju sa dla róznych nawojów praktycznie takie same. Fig. 3 przedstawia wykres przesuwu poprzecznego przy powstawaniu nawoju z fig. 2i. Na fig. 3 czas jest zaznaczony na rzednej poziomej, a dlugosc nawoju przedzy na rzednej pionowej. Wartosc T odnosi sie do czasu wymaganego dla utworzenia nawoju o grubosci A.Linia 11 przedstawia zmiany w dlugosci przesuwu poprzecznego w czasie formowania nawoju. Jak wskazuje fig. 3 warstwa przedzy, lezaca na powierz¬ chni cewki zostaje nawinieta w pierwszym prze¬ suwie poprzecznym, a warstwa przedzy tworzaca zewnetrzna powierzchnie nawoju zostaje nalozo¬ na w ostatnim przesuwie poprzecznym.Ponadto fig. 3 wskazuje, ze nawój sklada sie z czesci, w której poczynajac od powierzchni cewki dlugosc przesuwu poprzecznego stopniowo zmniej¬ sza sie w ciagu czasu T± i z drugiej Wypelniajacej czesci, w której w czasie T2 dlugosc przesuwu po¬ przecznego stopniowo wzrasta ido poczatkowej war¬ tosci, tj. do dlugosci przesuwu podczas tworzenia sunku, na którym fig. 1 przedstawia nawój prze- 65 pierwszej warstwy nawoju. Czesci nawoju utworzo-60216 6 ne w czasie 1\ i T2 sa podane na fig. 2 jako Aj i A2. Czas T± i T2 jest tak dobrany, aby 'warstwa przedzy nawinieta najmniejszym przesuwem po¬ przecznym byla w poblizu warstwy o najnizszym wspólczynniku sprezystosci, inaczej mówiac ozna- 5 czona na fig. 2 odleglosc od punktu C do powierz¬ chni cewki jest w przyblizeniu równa odleglosci Aj. Wspólczynnik sprezystosci odpowiadajacy pun¬ ktom zwrotnym na linii 9, znajduje sie teoretycznie na liniach 12 i 13. Zmiany wspólczynnika sprezy- stosci zachodzace w przedzy nawinietej w jednym przesuwie poprzecznym przedstawia na fig. ,2 od¬ leglosc miedzy linia 12 i 13 iz jednej strony, a linia 10 z drugiej strony.W zwiazku z polozeniem punktu C oznaczajacyrn l5 minimalna wartosc wspólczynnika sprezystosci, czesc nawoju przedzy odpowiadajaca odleglosci At powinna stanowic co najmniej 10%, a nie wiecej niz 95%, korzystnie 3(P/o ciezaru nawoju. Linie 12 i 13 sa stosunkowo blisko linii 10, a róznice we 20 wspólczynniku sprezystosci, wystepujace w punk¬ tach zwrotnych, sa stosunkowo male. Dla dwóch warstw przedzy 14 i 15 w nawoju róznice we wspól¬ czynniku sprezystosci liniowego przesuwu sa wska¬ zane przez odleglosci D iE. 25 Najkorzystniejszy nawój przedzy otrzymuje sie, gdy w przedzy nawinietej w jednym przesuwie po¬ przecznym róznice we wspólczynniku sprezystosci, wystepujace w punktach zwrotnych, sa praktycz¬ nie równe zeru, co zdarza sie teoretycznie. Jezeli, 30 jak wskazuje fig. 4, punkt zwrotny warstwy prze¬ dzy 17 znajduje sie pod warstwa przedzy 16, wów¬ czas; punkty przeciecia linii 16 i 17 z liniami wspól¬ czynnika sprezystosci 12 i 10 odpowiadaja tej sa¬ mej wartosci wspólczynnika sprezystosci. 35 Fig. 4 przedstawia krzywa wspólczynnika sprezy¬ stosci w taki sam sposób jak fig. % a podobne oznaczenia cyfrowe odnosza sie do podobnych war¬ tosci. Fig. 5 przedstawia schematycznie powstawa¬ nie i polozenie warstw przedzy w nawoju za po¬ moca linii 18 w przypadku, gdy zmiany kierunku w nawijaniu nawoju nie powoduja zadnych zmian wartosci wspólczynnika sprezystosci. W dolnej cze¬ sci fig. 5, linie 19 wskazuja srednia zmiane wspól¬ czynnika sprezystosci w róznych punktach stozko- 45 wego konca nawoju. Nawój wedlug fig. 5 zasad¬ niczo odpowiada nawojowi z fig. 2, przy czym po¬ dobne oznaczenia odnosza sie do podobnych wiel¬ kosci. Przedze wedlug fig. 2 i fig. 5 mozna na¬ wijac stosujac wzór ruchu poprzecznego o ksztal- 50 cie podanym na fig. 3. Aby otrzymac nawój z fig. 5, predkosc przesuwu poprzecznego pomiedzy dwoma kolejnymi punktami zmiany kierunku w stozko¬ wych koncach nawoju musi byc w kazdym prze¬ suwie poprzecznym odpowiednio zmieniona, w za- 55 leznosci od ksztaltu linii 18, odpowiadajacych sta¬ lemu wspólczynnikowi sprezystosci. Taka zmiane przesuwu poprzecznego jako funkcji czasu pokazu¬ je schematycznie fig. 6 'dla jednej warstwy w czesci nawoju utworzonej przesuwem zmniejszajacym sie, 60 przy czym czas jest wykreslony poziomo, a przesuw pionowo. Odleglosci F przedstawiaja czas wymaga¬ ny do wykonania danego przesuwu poprzecznego.Nalezy zaznaczyc, ze równiez w nawoju z fig. 5 wszystkie punkty zwrotne leza na w przyblizeniu 65 40 stozkowej wewnetrznej powierzchni nawoju wzdluz linii 9.Wedlug sposobu opisanego w oparciu o fig. 1—6 mozna otrzymac nawoje przedzy o bardzo korzyst¬ nej budowie.Wynalazek dotyczy równiez nawojów przedzy, na¬ winietych wedlug wzorów przesuwu poprzecznego, podanych na fig. 7 lub fig. 8. Linie 20—23 wska¬ zuja zmiane w dlugosci przesuwu poprzecznego i polozenie przesuwu jako funkcji czasu, przy czym T oznacza czas wymagany do uformowania calego nawoju..W nawoju nawinietym wedlug wzoru przesuwu poprzecznego, przedstawionego na fig. 7, pierwsza polowa nawoju jest nawinieta przesuwem stopnio¬ wo zmniejszajacym sie, a druga polowa — prze¬ suwem stopniowo zwiekszajacym sie.W nawoju otrzymanym przy stosowaniu wzoru przesuwu .poprzecznego, przedstawionym na fig. 8, nawiniecia warstw przedzy, stanowiace korzystnie 9% ciezaru nawoju, otrzymuje sie stosujac przesuw poprzeczny w przyblizeniu równy calej wysokosci nawoju, w celu utworzenia na cewce stosunkowo miekkiej warstwy spodniej podkladowej. Nastep¬ nie czesc wypelniajaca nawoju nawija sie na tym miekkim podkladzie, stosujac mniejszy przesuw po¬ przeczny, którego polozenie stopniowo przemieszcza sie na tym miekkim podkladzie. Zewnetrzne war¬ stwy przedzy, które stanowia na przyklad okolo 18% ciezaru nawoju, sa nawiniete za pomoca prze¬ suwu poprzecznego, którego dlugosc jak równiez polozenie sa w przyblizeniu takie same, jak poczat¬ kowego przesuwu tak, ze caly nawój jest pokry¬ ty zewnetrzna warstwa przedzy.Fig. 9—16 przedstawiaja schematycznie rózne wzory przesuwu poprzecznego oraz odpowiednie nawoje 1 na cewkach 2. T równiez oznacza czas wymagany do nawiniecia calego nawoju. Na fig. 16 przerywana linia 2A oznacza przyblizone polo¬ zenie punktów zwrotnych w nawoju. Dolny koniec nawoju moze byc mniej stromy od konca górnego, azeby zapobiec spadaniu przedzy przy nawijaniu.Wedlug wynalazku nawoje przedzy na fig. 7—16 oraz na fig. 2 i 5 skladaja sie z czesci wewnetrznej i zewnetrznej i wszystkie punkty zwrotne otrzyma¬ ne w wyniku krzyzowania sie, znajduja sie we¬ wnatrz nawoju.Jak juz poprzednio wspomniano, nawój z fig. 5 daje bardzo korzystne rezultaty pod wzgledem zmian we Wspólczynniku sprezystosci, jednakze równie korzystne wyniki otrzymuje sie w nawojach z fig. 2 i 3 oraz 7^il6.Zakres wynalazku, obejmuje rózne modyfikacje uksztaltowania nawojów przedzy, otrzymywanych wedlug innych wzorów przesuwu poprzecznego, nie omówionych. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonania nawoju przedzy, skladaja¬ cego sie z czesci podkladowej i czesci wypelniaja¬ cej, znamienny tym, ze przy nawijaniu czesci pod¬ kladowej nawoju zmniejsza sie stopniowo dlugosc nawijanych warstw przy jednoczesnym zmniejsza¬ niu przesuwu poprzecznego nawoju, a przy nawija¬ niu czesci wypelniajacej ^nawoju zwieksza sie stop-60216 niowo dlugosc nawijanych warstw i przesuw po¬ przeczny w przyMizeniu ido wartosci poczatkowej nawoju, przy czym konczy sie nawijanie czesci pod¬ kladowej i rozpoczyna sie nawijanie czesci wy¬ pelniajacej w momencie, gdy krzywa sredniego wspólczynnika sprezystosci przedzy, mierzonego wzdluz jej osi na calym przekroju nawoju, osiaga minimum i jest nizsza w stosunku do przecietnej wartosci zmian tego wspólczynnika.

2. Nawój przedzy otrzymany sposobem wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czesc podkladowa na¬ woju stanowi 10—55% wagowo calego nawoju, przy czym ostatnia warstwa nawoju wypelniajace- 5 go pokrywa cala powierzchnie zewnetrzna nawoju.

3. Nawój przedzy wedlug zasitrz. 2, znamienny tym, ze wszystkie punkty zwrotne w nawoju znaj¬ duja sie wewnatrz nawoju. Flg.d ^ Fig.3 -j-e i .Al, i r" * h-» M8 A2 AKI 76 d, 6 60216 MKP B 65 h,: 54/14 Flg.9 Fig.10 2--J- Rg.tf lii Flg.*2 Fig. 13 Rg.^ Fiq.15 Fig.16 2^ 7 ,VJ 24 PL PL