PL60157B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 07.11.1964 Szwajcaria Opublikowano: 15.VI.1970 60157 KI. 8 1, 4 MKP D 06 n, 3/12 UKD Wlasciciel patentu: Ciba Sociste Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania powlok lub warstw na materialach wlókienniczych i Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia powlok lub warstw na materialach wlókien¬ niczych.Sposobem wedlug wynalazku na material wló¬ kienniczy nanosi sie mieszanine skladników zlo¬ zona z kopolimeru i zywicy aminowej w roztwo¬ rze, organicznego rozpuszczalnika, przy czym uzyty kopolimer wytwarzany jest z trzech skladników a, b i c, z których skladnik a, stosowany w ilosci 15—50% wagowych stanowi ester winylowy alifa¬ tycznego kwasu jednokarboksylowego o 1—5 ato¬ mach wegla, skladnik b stosowany w ilosci 40— —80°/o wagowych stanowi ester alkilowy kwasu akrylowego, zawierajacy reszte alkoholowa o 1—12 atomach wegla, korzystnie 4—8 atomów wegla, zas skladnik c stosowany w ilosci 2—10% wagowych stanowi kwas akrylowy. Jako zywice aminowa stosuje sie zywice aminowa rozpuszczal¬ na w rozpuszczalniku organicznym, stanowiaca korzystnie pochodna eterowa metylolo-mocznika lub 1,3,5-triazyny, stosowana korzystnie w ilosci 5—30% wagowych zywicy w przeliczeniu na uzyty kopolimer. Naniesiona na podloze warstwe suszy sie i utwardza w temperaturze 100—180°C.Szczególnie odpowiednie sa kopolimery zawie¬ rajace 25—35% wagowych skladnika a, 60—70% wagowych skladnika b, oraz 4—6% wagowych skladnika c. Jako skladnik a stosuje sie ester wi¬ nylowy nasyconych jednokarboksylowych kwasów alifatycznych, zawierajacych 1—5 atomów wegla. 15 20 25 30 Przykladowo odpowiednimi estrami sa mrówczan winylu, propionian winylu, a zwlaszcza octan wi¬ nylu.Odpowiednimi estrami alkilowymi sa np. mety- lometakrylan, etyloakrylan, 2-etyloheksyloakrylan, dodecylometakrylan, a zwlaszcza n-butyloaktylan.Jako zywice aminowe rozpuszczalne w organicz¬ nych rozpuszczalnikach korzystnie stosuje sie etery rozpuszczalne w organicznych rozpuszczal¬ nikach, wytworzone z alifatycznych lub alicyk- licznych alkoholi jednowodorotlenowych, zawiera¬ jacych 1—6, korzystnie 3—4 atomów wegla przez poddanie ich reakcji z metylolowymi pochodnymi mocznika lub 1,3,5-aminotriazyny zawierajacej 2—3 grupy aminowe.Jako 1,3,5-aminotriazyny stosuje sie benzogua- namine, acetoguanamine, formoguanamine, a zwlaszcza melamine. W ogólnosci etery wywodza sie od metylolopochodnych, zawierajacych co naj¬ mniej 2 korzystnie 6 grup metylolowych. Jeden mol pochodnej metylolowej eteryfikowany jest 2—4 molami alkoholu jednowodorotlenowego, przy czym jako odpowiednie do wytwarzania alkohole stosuje sie metanol, n-propanol, heksa- nol, cykloheksanol, a zwlaszcza n-butanol.Szczególnie odpowiednimi zywicami aminowymi sa etery takie jak dwubutylo-, trójbutylo- lub czterobutyloeter szesciometylolomelaminy.Kopolimery stosowane w sposobie wedlug wy¬ nalazku wytwarzane sa w procesie kopolimeryzacji 6015760157 prowadzonej w rozpuszczalniku organicznym w temperaturze 60—90°C, w obecnosci katalizatorów zdolnych do wytwarzania wolnych rodników.Jako organiczne rozpuszczalniki stosuje sie toluen, ksylen, aceton, dioksan, a zwlaszcza ester 5 kwasu octowego lub symetryczny dwuchloroetan.Sposobem wedlug wynalazku korzystne powloki uzyskuje sie na tkaninie nylonowej i bawelnianej.Powloki charakteryzuja sie szczególnie dobra odpornoscia na kilkakrotne traktowanie trójchlo- 10 ro-etylenem.Roztwór do wytwarzania powloki lub warstwy przygotowuje sie przez zmieszanie w temperatu¬ rze pokojowej obu wymienionych skladników, to jest kopolimeru i zywicy aminowej, przy czym do 15 mieszaniny mozna wprowadzac wypelniacze, pig¬ menty jak równiez srodki zmiekczajace oraz inne srodki pomocnicze.Roztwór nanosi sie na podloze wedlug ogólnie znanych sposobów np. przez napawanie i wyzy- 20 manie materialu do zadanej zawartosci naniesio¬ nego roztworu lub za pomoca urzadzenia powle¬ kajacego korzystnie zaopatrzonego w nóz zbie¬ rajacy. Równiez roztwór powlekajacy mozna na¬ nosic za pomoca malowania pedzlem lub natrys- 25 kiwania. Po naniesieniu roztworu, produkt suszy sie w temperaturze pokojowej lub w podwyzszo¬ nej temperaturze korzystnie 40—80°C.Utwardzanie powlok przeprowadza sie w tem¬ peraturze 80—180°C, korzystnie 130—160°C. ?0 Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladach, w których temperatury podane sa w stopniach Celsjusza, procenty oznaczaja procenty wagowe, a okreslenie „pranie SNV" oznacza pra¬ nie tkaniny w temperaturze 60° roztworem za- 35 wierajacym w 1 litrze 5 g mydla i 2 g sody.Przyklad I. Roztwór 77 g octanu winylu, 56 g akrylanu n-butylu i 7 g kwasu akrylowego w 210 g estru etylowego kwasu octowego ogrzewa sie do wrzenia w kolbie o pojemnosci 500 ml, wy¬ posazonej w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna. Temperatura wrzenia wynosi okolo 78°C. Nastepnie do mieszaniny reakcyjnej wpro¬ wadza sie 0,2 g nadtlenku benzoilu, powtarzajac te czynnosc czterokrotnie w 1-godzinnych odste¬ pach. Po uplywie 2 godzin do wprowadzenia ostat¬ niej porcji mieszanine reakcyjna studzi sie. Otrzy¬ muje sie 438 g roztworu o sredniej lepkosci, wy¬ kazujacego okolo 38°/o zawartosci polimeru. Wy¬ dajnosc reakcji wynosi 93—94% wydajnosci teo¬ retycznej. 100 g tego roztworu polimeru miesza sie z 5 g n-butanolowego 80%-owego roztworu eteru szes- ciometylolomelaminy, - zawierajacego 2—3 grupy n-butyloeterowe oraz 10 ml estru octowego. Otrzy¬ mana mieszanina pokrywa sie dwukrotnie tkanine nylonowa, suszac miedzy jednym i.drugim pokry¬ waniem^ a.-nastepnie ..tkanine suszy .sie w ciagu 6Q •15^2Q -minut w temperaturze 80°C, po czym utwardza .5-.minut-w., temperaturze 150°C. .War¬ stwa naniesionego materialu ^wynosi .18,35 g/m2.--Powleczona,;tkanina ma., suchy,, nieco, piapierowy chwyt, Po trzykrotnym,. trwajacym, 30 jpinut za- 65 nurzeniu tej tkaniny w trójchloroetylenie w tem¬ peraturze pokojowej strata warstwy wynosi 13,5%.Próba Heermann'a to jest próba szczelnosci tka¬ niny na wode pod cisnieniem slupa wody do 150 cm, wykazuje te górna granice cisnienia 150 cm zarówno po trzykrotnym praniu tkaniny metoda SNV-3, jak tez i po praniu jej trójchloro¬ etylenem.Przyklad II. Roztwór 63 g octanu winylu, 70 g akrylanu n-butylu i 7 g kwasu akrylowego w 210 g estru etylowego kwasu octowego poddaje sie polimeryzacji wedlug sposobu opisanego w pierwszej czesci przykladu I. Otrzymuje sie 344 g roztworu o sredniej lepkosci, zawierajacego 37,6% polimeru, to jest wydajnosc procesu polimeryzacji wynosi 92% wydajnosci teoretycznej. 100 g tego roztworu polimeru miesza sie z 5 czesciami n-butanolowego 80%-owego roztworu eteru szesciometylolomelaminy o 2—3 grupach n-butyloeterowych oraz 10 ml estru octowego.Otrzymana mieszanina pokrywa sie tkanine ny¬ lonowa jak w przykladzie I. Grubosc warstwy wynosi 19,07 g/m2. Otrzymana tkanina ma miekki suchy chwyt. Po trzykrotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu tkaniny w trójchloroetylenie w temperaturze pokojowej, strata warstwy wynosi 8%. Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu SNV-3, jak równiez po praniu w trójchloroetyle¬ nie, wykazuje maksymalna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody.Przyk.lad III. Roztwór 56 g octanu winylu, 77 g akrylanu n-butylu oraz 7 g kwasu akrylo¬ wego w 210 g estru etylowego kwasu octowego poddaje sie polimeryzacji w sposób opisany w pierwszym ustepie przykladu I. Otrzymuje sie 351 g roztworu o sredniej lepkosci, zawierajacego 37,3% polimeru, co oznacza 92—93% wydajnosci teoretycznej. 100 g tego roztworu polimeru miesza sie z 5 g n-butanolowego 80%-owego roztworu eteru szes¬ ciometylolomelaminy o 2—3 grupach n-butylo¬ eterowych oraz 10 ml estru octowego. Otrzymana mieszanina pokrywa sie tkanine nylonowa jak w przykladzie I. Grubosc warstwy wynosi 18,4 g/m2. Tkanina ma suchy, nieco papierowy chwyt. Po trzykrotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu tej tkaniny w trójchloroetylenie, w tem¬ peraturze pokojowej strata warstwy wynosi 12,5%. Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu tkaniny SNV-3, jak równiez po praniu w trój¬ chloroetylenie, wykazuje maksymalna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody.Przyklad IV. Roztwór 26,6 g octanu winylu, 105 g akrylanu n-butylu i 8,4 g kwasu akrylowego w 210 g estru etylowego kwasu octowego poddaje sie polimeryzacji w sposób opisany w pierwszym ustepie przykladu I. Otrzymuje sie 349 g roztworu o sredniej lepkoscia zawierajacego 37,8% polimeru, co oznacza wydajnosc procesu polimeryzacji 93— 94% wydajnosci teoretycznej.5 100 g tego. roztworu miesza sie z 5 g n-butano- lowego 80°/o-owego roztworu eteru szesciometylo- lomelaminy o 2—3 grupach n-butyloeterowych oraz 10 ml estru octowego. Mieszanina ta pokry¬ wa sie nylonowa tkanine wedlug sposobu poda¬ nego w przykladzie I. Grubosc warstwy 15,9 g/m2.Tkanina ma miekki, suchy chwyt. Po trzykrotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu tej tkaniny w trójchloroetylenie w temperaturze pokojowej stra¬ ta warstwy wynosi 8,9%. Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu tkaniny SNV-3, jak równiez po praniu jej w trójchloroetylenie, wykazuje ma¬ ksymalna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody.Przyklad V. Roztwór 42 g octanu winylu, 91 g akrylanu n-butylu i 7 g kwasu akrylowego w 210 g estru etylowego kwasu octowego poddaje sie procesowi polimeryzacji wedlug sposobu po¬ danego w pierwszej czesci przykladu I. Otrzy¬ muje sie 340 g roztworu o sredniej lepkosci, za¬ wierajacego 38,7% polimeru, co oznacza 93—94% wydajnosci teoretycznej procesu polimeryzacji. 100 g tego roztworu miesza sie z 5 g n-butano- lowego 80%-owego roztworu eteru szesciometylo- lomelaminy o 2—3 grupach n-butyloeterowych oraz 10 ml estru octowego. Mieszanina ta pokry¬ wa sie nylonowa tkanine wedlug sposobu poda¬ nego w przykladzie I. Grubosc warstwy 18,34 g/m2. Tkanina ma miekki, suchy chwyt. Po trzy¬ krotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu tej tkaniny w trójchloroetylenie w temperaturze po¬ kojowej, strata warstwy wynosi 10,4%. Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu tkaniny me¬ toda SNV-3, jak równiez po praniu w trójchloro¬ etylenie, daje maksymalna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody.Przyklad VI. 100 g roztworu polimeru opi¬ sanego w przykladzie V miesza sie z 5 g 75%-o- wego n-butanolowego roztworu mono-n-butylo- -eteru dwumetylolomocznika oraz z 20 ml estru octowego. Otrzymana mieszanina traktuje sie ny¬ lonowa tkanine wedlug sposobu podanego w przykladzie I, przy czym grubosc warstwy wy¬ nosi 13,2 g/m2. Tkanina ma miekki, suchy chwyt.Po trzykrotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu w trójchloroetylenie w temperaturze pokojowej strata warstwy wynosi 13,1%. Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu metoda SNV-3, jak rów¬ niez po praniu w trójchloroetylenie, daje ma¬ ksymalna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody.Przyklad VII. 100 g roztworu polimeru, opi¬ sanego w przykladzie V miesza sie z 5 g n-bu- tylowego 65%-owego roztworu zywicy lakowej, stanowiacej hydroksymetylobenzoguanamine zete- rowana n-butanolem oraz z 20 ml estru octowego.Mieszanina ta pokrywa sie nylonowa tkanine we¬ dlug sposobu podanego w przykladzie I. Grubosc warstwy wynosi 14,6 g/m2. Tkanina ma miekki chwyt. Po trzykrotnym, trwajacym po 30 minut moczeniu tkaniny w trójchloroetylenie w tempe¬ raturze pokojowej, strata warstwy wynosi 17,5%.Próba Heermann'a po trzykrotnym praniu metoda 6 SNV-3 daje górna warstwe cisnienia 150 cm slupa wody, a po praniu trójchloroetylenem jesz¬ cze 111 cm slupa wody. 5 Przyklad VIII. i00 g roztworu polimeru opi¬ sanego w przykladzie V, mies-za sie z 5 g piecio- metylowego eteru szesciohydroksymetylomelaminy (97% suchej substancji, reszta woda) oraz z 20 ml estru octowego. Mieszanina ta traktuje sie tka- io nine nylonowa wedlug sposobu podanego w przy¬ kladzie I. Grubosc warstwy wynosi 133 g/m2.Tkanina ma miekki chwyt. Po trzykrotnym, trwa¬ jacym po 30 minut moczeniu tkaniny w trójchlo¬ roetylenie o temperaturze pokojowej, strata war- 15 stwy wynosi 11,5%. Próba Heermann'a po trzy¬ krotnym praniu tkaniny metoda SNV-3, jak równiez po praniu w trójchloroetylenie, daje górna wartosc cisnienia 150 cm slupa wody. 20 Przyklad IX. 100 g roztworu polimeru opi¬ sanego w przykladzie V, miesza sie z 5 g cztero- metyloeteru szesciohydroksymetylomelaminy (97% suchej substancji, reszta woda) oraz 20 ml estru octowego. Mieszanina ta pokrywa sie tkanine 25 nylonowa wedlug sposobu podanego w przykla¬ dzie I. Grubosc warstwy wynosi 14,2 g/m2. Tka¬ nina ma chwyt miekki. Po trzykrotnym, trwaja¬ cym po 30 minut moczeniu tkaniny w trójchloro- -etylenie o temperaturze pokojowej, strata war- 30 stwy wynosi 13,2%. Próba Heermann'a po trzy¬ krotnym praniu metoda SNV-3, jak równiez po praniu w trójchloroetylenie, daje górna wartosc 150 cm slupa wody. 35 Przyklad X. ^Roztwór 25 g octanu winylu, 69 g n-butyloakrylanu i 6 g kwasu akrylowego w 100 g etoksyetylooctanu, poddaje sie polimery¬ zacji wedlug sposobu opisanego w pierwszej czesci przykladu I. Otrzymuje sie 200 g roztworu 40 o sredniej lepkosci, wykazujacego okolo 50% za¬ wartosci polimeru. Wydajnosc reakcji wynosi 93% wydajnosci teoretycznej. 100 g tego roztworu polimeru miesza sie z 4,15 g 60%-owego roztworu, stnowiacego produkt 45 kondensacji 126 czesci wagowych melaminy z 405,5 czesciami wagowymi 37% aldehydu mrów¬ kowego.Otrzymana mieszanina pokrywa sie tkanine ny¬ lonowa i tkanine bawelniana, jak w przykladzie I, 50 ale z ta róznica, ze proces utwardzania prowadzi sie w temperaturze 180°C zamiast 150°C.Obie powleczone tkaniny maja bardzo miekki i suchy chwyt.E5 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania powlok lub warstw na materialach wlókienniczych, znamienny tym, ze na materialy wlókiennicze nanosi sie mie- 60 szanine skladników w roztworze organicznego rozpuszczalnika, zlozona z kopolimeru i zywicy aminowej, przy czym uzyty kopolimer wytwa¬ rza sie z trzech skladników a, b i c, z których skladnik oznaczony symbolem a stosowany w 65 ilosci 15—50% wagowych stanowi ester winy-60157 7 Iowy alifatycznego jednokarboksylowego kwa¬ su o 1—5 atomach wegla, skladnik oznaczony symbolem b stosowany w ilosci 40—80% wa¬ gowych stanowi ester alkilowy kwasu akry¬ lowego, zawierajacy reszte alkoholowa o 1—12 5 atomach wegla, zas skladnik c stosowany w ilosci 2—10°/o wagowych stanowi kwas akrylo¬ wy, a jako zywice aminowa stosuje sie zywice aminowa rozpuszczalna w rozpuszczalniku or¬ ganicznym, stanowiaca korzystnie eterowe po- 10 chodne hydroksymetylo-mocznika lub 1,3,5- -metyloloaminotriazyn, stosowana korzystnie w ilosci 5—30°/o wagowych w przeliczeniu na 8 uzyty kopolimer, i nastepnie naniesiona war¬ stwe suszy sie i utwardza w temperaturze 100—180°C.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladniki a, b i c kopolimeru odpowied¬ nio stosowane sa octan winylu, akrylan n-bu- -tylu i kwas akrylowy.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zywice aminowa stosuje sie eter butylo¬ wy szesciometylolomelaminy.

4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze jako material wlókienniczy stosuje sie tka¬ nine nylonowa. PZG w Pab., zam. 351-70, nakl. 240 egz. PL PL