PL60116B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.V.1970 60116 KI. 21 g, 18/01 MKP G 01 t Wlasciciel patentu: VEB Kombinat „Otto Grotewohl", Bóhlen (Niemiecka Republika Demokratyczna) Uklad do cyfrowego ujmowania wyników pomiarów z duzej ilosci stanowisk pomiarowych z detektorami promieniowania jadrowego Wynalazek dotyczy ukladu do cyfrowego ujmo¬ wania wyników pomiarów z duzej ilosci stanowisk pomiarowych z detektorami promieniowania jadro¬ wego.Wiadomo, ze w technice procesów przetwórczych stosuje sie izotopy radioaktywne w postaci odkry¬ tej. Istnieja dwa rodzaje ukladów pomiarowych.Jednym z nich jest uklad analogowy za pomoca przyrzadów calkujacych takich, jak laboratoryjne przyrzady pomiarowe, w których czas obliczenia jest duzy wskutek koniecznosci obliczania przebie¬ gu natezenia promieniowania wskazanego uprzed¬ nio przez urzadzenie rejestrujace. Natomiast dru¬ gim jest uklad pomiarowy pracujacy w oparciu o cyfrowe wskazania mierzonej wartosci. Stosowane zwykle przyrzady laboratoryjne o odpowiedniej do¬ kladnosci wykonane sa w postaci przyrzadów lam¬ powych.Przyrzady i maszyny sluzace do nadzoru w zakla¬ dach z reaktorami jadrowymi lub w laboratoriach pracujacych w oparciu o izotopy, stanowia zwykle równolegly uklad takich konwencjonalnych lampo¬ wych przyrzadów pomiarowych. Tego rodzaju urza¬ dzenia sa nieprzenosne i zalezne od sieci zasilaja¬ cej. Technika pomiarowa znalazla sie w tyle za gwaltownym rozwojem zastosowan i wytwarzania izotopów radioaktywnych i ich zwiazków. Nie po¬ zwala to na pelne wykorzystanie zalet jakie stwa¬ rza stosowanie radioaktywnych izotopów w tech¬ nice. 15 30 Znane rozwiazania w dziedzinie techniki pomia¬ rowej promieniowania jadrowego ograniczaja sie najczesciej do aparatury laboratoryjnej, ukladów do pomiarów promieniowania gamma, nieprzenosnych urzadzen nadzorujacych oraz przenosnych jednoka- nalowych przyrzadów mierzacych tylko metoda ilosciowa.Cyfrowy uklad pomiaru przewyzsza analogowa technike pomiarowa pod wzgledem dokladnosci.Dokladnosc pomiaru stanowi szczególna korzysc, gdy radioaktywne izotopy stosuje sie do badan w wielkich zakladach przemyslowych. Do takiego za¬ stosowania konieczna jest zupelnie odmienna tech¬ nika pomiarowa. Potrzebny tu jest uklad umozli¬ wiajacy ujecie z duza dokladnoscia wyników po¬ miarów z duzej liczby stanowisk pomiarowych, zgodnie z wyznaczonym programem czasowym nie¬ zaleznego przez dluzszy czas od zasilania sieciowego, przy czym uzyskane dane przesylane sa do elektro¬ nicznej maszyny liczacej do dalszego przetwarzania.Wynalazek stawia sobie za zadanie opracowanie ukladu, który by umozliwial równolegle, uzaleznio¬ ne wzajemnie czasowo ujecie wartosci mierzonych przez detektory prornieniowania jadrowego.Zadanie to wedlug wynalazku zostalo rozwiazane w ten sposób, ze uklad obejmuje programem pomia¬ rów duza liczbe dowolnie wybranych stanowisk de¬ tektorów promieniowania jadrowego. Ustalony po¬ przednio czas pomiaru pochodzi ze sterowanego kwarcem zegara cyfrowego. Zmagazynowane war- 6011660116 tosci mierzone doprowadzane sa kablem z lamp li¬ czacych lub liczników scyntylacyjnych do central¬ nego ukladu pamieci, a nastepnie odczytywane sa przez mechanizm drukujacy i wskazywane optycz¬ nie. Po zakonczeniu cyklu drukowania, nowy cykl pomiarowy uruchamiany jest automatycznie.Impulsy doprowadzane sa do wzmacniacza przez tranzystorowy wtórnik katodowy w celu przemiany impedancji. Wejsciowa czulosc wzmacniacza moze byc zmieniona w granicach od 2m V do 2 V tak, ze przy zastosowaniu licznika scyntylacyjnego wy¬ stepuje okreslona dyskryminacja. Impulsy wzmac¬ niane sa do wielkosci 10 Voltów w pieciostopnio¬ wym wzmacniaczu o silnym ujemnym sprzezeniu zwrotnym stabilizowanym za pomoca diod Zenera.Dolaczony dyskryminator wytwarza impulsy pro¬ stokatne konieczne do wysterowania licznika. Licz¬ nik ten pracuje dekadowe Czasy pomiaru nastawiane moga byc recznie, a zaleznie od tego nastawienia rozkazy sterujace wy¬ prowadzane sa od sterowanego kwarcem zegara cy¬ frowego. Wskazania zegara nastepuja w szesciu po¬ zycjach za pomoca cyfrowych wskazników lampo¬ wych. Odpowiednio do ustalonego czasowego pro¬ gramu zegarowego impulsy wprowadzane sa za po¬ moca macierzy diodowej do glównego ukladu pa¬ mieciowego.Takie cyfrowe magazynowanie impulsów umozli¬ wia wybieranie i wyprowadzanie impulsów, dola¬ czenie ukladu drukujacego liczby, drukarki do tasm dziurkowanych lub drukarki do kart dziurkowa¬ nych. Przed kazdym cyklem wybierania czas wska¬ zywany przez zegar przekazywany jest do glównego ukladu pamieci i na przyklad przy drukowaniu liczb drukowany jest innym kolorem. Reczny wybór stanowisk pomiarowych umozliwia ciagla pieciopo- zycyjna kontrole poszczególnych kanalów za pomo¬ ca cyfrowych wskazników lampowych.Generator kwarcowy o czestotliwosci 100 kHz mozna wlaczac na wejscia poszczególnych kanalów w celu ich wzorcowania. Wbudowany oscylograf umozliwia kontrole dzialania kanalów równiez pod¬ czas ich pracy. Kanaly sa sterowane przez bramki otrzymujace rozkazy zaleznie od zmieniajacego sie programu czasowego. Caly przebieg uruchamia sie za pomoca klawisza wlaczajacego, przy czym doko¬ nuje sie on zgodnie z ustalonym programem cza¬ sowym.Ze wzgledu na duza dokladnosc pomiarów oraz ze wzgledu na otrzymywanie wyników droga w pelni automatyczna w postaci umozliwiajacej szyb¬ kie dalsze ich przetwarzanie analize tych wyników dokonuje sie za pomoca ukladu wedlug wynalazku co jest bardzo ekonomiczne.Uklad wedlug wynalazku objasniony bedzie na podstawie przykladu wykonania uwidocznionego na rysunku, gdzie na fig. 1 jest przedstawiony schemat blokowy ukladu, a na fig. 2 — widok z przodu tegoz ukladu.Impulsy szpilkowe wysylane ze stanowiska po¬ miarowego detektora promieniowania jadrowego 1 doprowadzane sa kablem pomiarowym do umiesz¬ czonego w poblizu wtórnika katodowego 2, a na¬ stepnie do wzmacniacza wejsciowego 3 w celu prze¬ miany impedancji. Impulsy przeksztalcone w dy- skryminatorze 7 w impulsy prostokatne doprowa¬ dzane sa do licznika dekadowego 8 przez bramke 4 sterowana zegarem cyfrowym 5 zgodnie z progra¬ mem czasowym 6. Z licznika 8 impulsy przechodza . 5 przez macierz diodowa 9 do glównego ukladu pa¬ mieci 10, analizowanego odpowiednio do czasowego programu 6. Poza tym wbudowany zespól 12 sluzy do wskazywania zmagazynowanych impulsów oraz dzialania poszczególnych kanalów 13 za pomoca cy- 1C frowych wskazników lampowych 14.Czas zegarowy wskazany jest w szesciu pozycjach za pomoca cyfrowych wskazników lampowych 15.Cyfrowe wyprowadzanie zliczanych impulsów do¬ konuje drukarka 16, która moze byc wykonana ja- 15 ko drukarka liczb 17 lub drukarka do tasmy perfo¬ rowanej 18 lub drukarka do kart dziurkowanych 19.Wlaczanie kwarcowego generatora impulsów 20 o czestotliwosci 100 kHz na wejscia wzmacniaczy wej¬ sciowych 3 sluzy do ich wzorcowania. Czulosc 20 wzmacniacza wejsciowego 3 mozna zmieniac w spo¬ sób ciagly w granicach od 2m V do 2 V tak, ze mozliwe jest odpowiednie ograniczenie poziomu przenoszonych impulsów przy poszczególnych detek¬ torach. 25 Uklad wedlug wynalazku moze byc wykonany w technice panelowej w celu umozliwienia szybkiej wymiany poszczególnych zespolów. Liczniki deka¬ dowe 8 i wzmacniacz wejsciowy 3 dla kazdych dwóch kanalów 13 sa umieszczone na jednym pa- 30 nelu. Uklady macierzy diodowych 9 umieszczone sa na plytach w sposób latwo dostepny od tylnej stro¬ ny aparatury. U góry na lewo umieszczony jest cy¬ frowy zegar 5 i zespól obnizajacy czestotliwosc z 100 kHz na 1 kHz. Równiez glówny uklad pamieci 35 10 wykonany jest w postaci panela. Zespól stero¬ wania 21 podzielony jest na dwa male panele.Wzmacniacz 22 sluzy do wzmacniania impulsów ge¬ neratora kwarcowego.Na tylnej stronie znajduja sie wodoszczelne przy- 40 lacza. Ponadto w urzadzeniu znajduje sie zespól wskaznikowy i programujacy. Na lewo umieszczo¬ ne sa cyfrowe wskazniki lampowe 15 do wskazywa¬ nia czasu oraz urzadzenie ustalajace program cza¬ sowy 6. Na prawo umieszczone sa zespoly do recz- 45 nego nastawiania mierzonych wartosci 12 w posz¬ czególnych kanalach 13 z przynaleznymi cyfrowymi wskaznikami lampowymi 14. Posrodku wbudowany jest klawisz wlaczajacy 23 i klawisz zatrzymujacy operacje 24 oraz oscylograf 25. 50 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad do cyfrowego ujmowania wyników pomia¬ rów z duzej ilosci stanowisk pomiarowych z detek¬ torami promieniowania jadrowego, znamienny tym, 55 ze zawiera stopien przemiany skladajacy sie z de¬ tektora promieniowania jadrowego (1), który wysy¬ la impulsy szpilkowe, z wtórnika katodowego (2) i ze wzmacniacza (3), na którego wejsciu wlaczony jest kwarcowy generator impulsów (20) sluzacy do 60 %ich wzorcowania, w którym to stopniu zachodzi przemiana impulsów szpilkowych na impulsy pro¬ stokatne skad sa one doprowadzane do dalszych czesci skladowych ukladu, a mianowicie poprzez bramke (4) sterowana zgodnie z programem czaso- 65 wym (6) zegarem cyfrowym (5), do licznika deka- • ,60116 dowego (8), a ponadto uklad zawiera macierz dio¬ dowa (9), przez która impulsy przechodza do glów¬ nego ukladu pamieci (10), zespól (12), sluzacy do wskazywania za pomoca cyfrowych wskazników lampowych (14) zmagazynowanych impulsów i dzia¬ lania poszczególnych kanalów (13), cyfrowy wskaz¬ nik lampowy (15) do wskazywania czasu oraz dru- 6 karki (16) do cyfrowego wyprowadzania zliczanych impulsów, która moze byc wykonana jako drukar¬ ka liczb (17) albo jako drukarka do tasmy perfo¬ rowanej (18) lub jako drukarka do kart dziurko¬ wanych (19), przy czym po zakonczonym wskazaniu uklad automatycznie uruchamia nowy cykl pomia¬ rowy. 1 17 1S j 16 18 19 HZKZCZQ A s i r t^ ^ 8 L-J 8 H 8 A 8 r T nr n 9 U 10 FiJ.f. -J 6 f Y" Y H 8 _zr *¥13 PL PL