Opublikowano: 18.Y.1970 59970 KI. 5 c, 15/58 MKP E 21 i 4SJSf C2Y1ELNIA |TtfK^6T2flc884e<30 PilUliI tomw'' 'I lngm| Wspóltwórcy wynalazku: Antoni Pedras, inz. Kazimierz Piwowarczyk Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Urzadzenie do prowadzenia czlona obudowy kroczacej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pro¬ wadzenia czlona górniczej obudowy kroczacej podlczas jego dosuwania do ociosu w oparciu o sa- siednli czlon rozparty miedzy spagliem a stropem.W pochylych pokladach czlon zwolniony z roz¬ parcia i podsuwany do ociosu ma sklonnosc do obsuniecia sie po pochylosci. Znane sa rózne srod¬ ki, które maja zapobiegac obsuwaniu. Jednym z nich jest zaopatrywanie czlonów w urzaidlzenia prowadnicze, za posrednictwem których czlony stykaja sie ze soba. Rozwiazania tych urzadzen sa rózne, mip. wzdluz krawedzi bocznej jednego czlo¬ na zamocowana jest prowadnica zlozona z pier¬ scieni lub odcinków rury, a wzdluz krawedzi bocznej drugiego czlona zamocowane sa prowad¬ niki przesuwne w tej prowadnicy. Prostsze urza¬ dzenie i mniej krepuijace ruchy czlonów obudo¬ wy polega na zaopatrywaniu ich w elementy sty¬ kówo-'slizgowe.W razie obsuniecia sie czlona styka sie on z czlonem stojacym ponizej za posrednictwem tych elementów, które umozliwiaja dzieki poslizgowi przesuwanie czlona górnego zabezpieczajac go przed dalszym obsuwaniem. Mementami stykowo- slizgowymi bywaja na przyklad katowniki zwró¬ cone do siebie plaskimi powierzchniami lub jeden z nich jest katownikiem, a za drugi sluzy boczna sciana podstawy drugiego czlona. Urzadzenie to czesto zawodzi. Nierównosci spagu powoduja, ze nacisk przesuwanego czlona na stojacy ponizej 2 czlon "rozparty nie jest jednostajny. Chwilami na¬ cisk ten tak silnie wzrasta, ze przesuwnik nie jest w stanie pokonac oporu tarcia.Okazalo sie w praktyce, ze nadmierny nacisk 5 z reguly maleje, jezeli czlon rozparty zostanie na chwile zluzowany i ustapi pod naciskiem o odci¬ nek wielkosci kilku lub kilkunastu milimetrów.Wada tego 'urzadzenia jest równiez czeste uszka¬ dzanie elementów stykowo-sHizgowych w przy- 10 padkach, gdy na skutek nierównosci spagu czlon przesuwany przyjmuje chwilowe polozenie skosne wzgledem czlona rozpartego. Na skutek tego w elementach stykowo slizgowych powstaje skupie¬ nie sil nacisku na malym odcinku, zwlaszcza gdy 15 jeden z tych elementów jedynie koncem swym przenosi cala sile nacisku na drugi element.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z elementów stykowo-sliizgowych, umieszczonych wzdluz boków czlonów obudowy, z których to ele- 20 mentów co najmniej jeden jest zamocowany na swym czlonie za posrednictwem uchylnych ra¬ mion i znajduje sie ipod dzialaniem sprezyn. Ele¬ ment styikowo-slizgowy, tworzy z czlonem obudo¬ wy równoleglobok. Dwa przeciwlegle boki równo- 25 legloboku stanowia element stykowo-slizgowy i bok czlona, np. boczna krawedz jego podstawy, a drugie dwa przeciwlegle boki stanowia uchylne ramiona. Sprezyny o wstepnym zgniocie umiesz¬ czone wewnatrz równolegloboku daza do odsunie- 30 cia od siebie wzdluznych boków równolegloboku, 59 97059 970 3 czyli do nadania równoleglobokowi postaci bar¬ dziej zblizonej do prostokata.. Przeciwnie dziala sila wzajemnego docisku czlonów, która dazy do splaszczenia równolegloboku.Jak sie okazalo, dzieki elastycznemu zamocowa-* niu co najmniej jednego z dwóch wspólpracuja¬ cych ze soba elementów stykowonslizgowych sa¬ siadujacych ze soba czlonów urzadzenie wedlug wynalazku nie wykazuje wad urzadzenia znane¬ go, majacego elementy slizgowe sztywno zwiaza- ^ ^tie^f czlonami obudowy. Chwilowy nadmierny ^wzrost nacisku, np. spowodowany przekraczaniem przez nierównosc spaigu powoduje chwilowe spla¬ szczenie równolegloboku i wiekszy zgniot sprezyn.Chwilowe odstepstwo od równoleglosci czlonów, zostaje zniwelowane naciskiem sprezyn na stale równolegle nastawiony element stykowo^slizgowy.Naciski na element stykowo-slizgowy przylozone w dowolnym miejscu przenosza sie równomiernie na sprezyny i jezeli przewazaja sile sprezyn po¬ woduja ich zgniot nie narazajac elementu styko- wo-slizgowego na uszkodzenie.Okazalo sie korzystne mocowanie elementu sty¬ kowo-slizgowego obrotowo o ograniczony kat wzgledem wzdluznej osi tego elementu. Zapewnia to docisk calej powierzchni elementu równiez i w przypadku, gdy sasiednie czlony maja rózne po¬ chylenie w plaszczyznie poprzecznej do stropnic.Korzystne jest umieszczanie urzadzenia w blis¬ kosci tylnego, czyli zawalowego konca czlona obu¬ dowy. Ulatwia to korygowanie kierunku posuwu.Urzadzenie do prowadzenia czlona obudowy kroczacej jest przedstawione w przykladzie wy¬ konania na rysunku schematycznym, którego fig. 1 przedstawia widok z góry, a czesciowo przekrój elementów stykowo^slizgowych dwóch stykaja¬ cych sie czlonów obudowy, fig. 2 przedstawia wi¬ dok od strony zawalu szeregu czlonów obudowy.Dwa czlony lf 2, stykaja sie z tymi elementa¬ mi stykowo slizgowymi 3, 4. Mement 4 jest sztyw¬ no polaczony z czlonem 2, gdyz stanowi zarazem 5 boczna sciane jego podstawy. Element 3 jest* od¬ suniety od swego czlona 1 i polaczony z nim uchylnymi ramionami 5. Element t% krawedz czlo¬ na 1 oraz uchylne ramiona 5 tworza równoleglo- bok ABCD. 10 Wewnatrz równolegloboku znajduja sie sprezy¬ ny 6, którym nadano przy montazu wstepny zgniot. Sa one umieszczone wraz ze swymi pro¬ wadnicami 7 w rozsuwnej obudowie 8. Sprezyny 6 nie moga rozsunac równolegloboku do postaci 15 prostokata, gdyz ramiona 5 w okreslonym poloze¬ niu katowym skosnym szczytowymi plaszczyzna¬ mi 9, opieraja sie o podstawe 10 'urzadzenia. Ta droga ograniczona jest maksymalna wartosc ostrych katów równolegloboku, Element 3 jest za- 20 mocowany uchylnie wzgledem wzdluznej osi po¬ ziomej, co jest widoczne na fig. 2. PL