PL59954B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 18.V.1970 59954 KI. 39 a* 23/10 MKP B 29 d UKD ZbjlO Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Waclaw Królikowski, mgr inz. Teresa Racuk, mgr inz. Bogdan Szanser, mgr Tadeusz Maslanka Wlasciciel patentu: Gdanskie Zaklady Radiowe, Gdansk (Polska) Sposób wytwarzania rur stozkowych z tworzyw sztucznych wzmocnionych wlóknem lub tkanina szklana i przyrzad do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania rur stozkowych z tworzyw sztucznych,• wzmocnionych wlóknem lub 'tkanina szklana, oraz przyrzadu do stosowania tego sposobu.Dotychczas stosowany sposób produkcji pustych wewnatrz przedmiotów o kolowym przekroju po¬ przecznym, a zwlaszcza przedmiotów wydluzo¬ nych, z zywic sztucznych wzmocnionych materia¬ lami wlóknistymi polega na owijaniu odpowied¬ nich rodzeni tasmami 'tkaniny wzmacniajacej luJb pasmami wlókien przesyconymi zywica sztuczna w stanie nieutwardzonym, przy czym owijanie odbywa sie po liniach srubowych, a nastepnie na utwardzaniu zywicy.Produkty otrzymane takim sposobem sa wpraw¬ dzie odporne na dzialanie mechanicznych sil pro¬ mieniowych i nadaja sie do stosowania jako po¬ jemniki lub przewody rurowe do cieczy lub ga¬ zów, ale znacznie gorzej przenosza sily o kierun¬ kach osiowych i momenty gnace w plaszczyznach przechodzacych przez os rury. Te znane sposoby nie umozliwiaja wytwarzania rur stozkowych, w których ciagle wlókna wzmacniajace bylyby ulo¬ zone równolegle do linii tworzacych powierzchnie stozkowe, co stanowi konieczny warunek osiagnie¬ cia najwyzszych wskazników wytrzymalosciowych rury^ na rozciaganie, speczanie i zginanie.Celem sposobu wedlug wynalazku jest wytwa¬ rzanie rur stozkowych o wysokim wskazniku wy¬ trzymalosci mechanicznej w kierunku osiowym oraz na zginanie i malym ciezarze wlasnym. Za¬ daniem jest opracowanie rodzajów, warunków i kolejnosci czynnosci oraz urzadzenia ulatwiaja¬ cego lub umozliwiajacego wykonanie czynnosci 5 zmierzajacych do uzyskania stozkowych rur wzmocnionych wlóknem lub tkanina szklana.Istota wynalazku ipolega na tym, ze na rdzen o ksztalcie scietego stozka nawija sie, jednoczes¬ nie na cala dlugtosc, tkanine szklana nasycona 10 zywica sztuczna w stanie cieklym.Rdzen jest uprzednio owiniety folia nierozpusz¬ czalna w zywicy. Tkanina szklana ma wzmocnio¬ na osnowe, a wykrój nawijanego plata (nawoju) ma ksztalt wycinka pierscienia o wielkosci zalez- 15 nej od wymiarów rury, przy czym osnowa prze¬ biega równolegle do promienia badacego dwu¬ sieczna kata wycinka1. Podczas nawijania dziala sie na nawój silami rozlozonymi wzdluz tworza¬ cych stozka i skierowanymi promieniowo ku osi 20 rury.Czynnosc nawijania wedlug wynalazku wykonu¬ je sie za pomoca przyrzadu, którego* korpus po¬ siada kanal w ksztalcie ostroslupa o przekroju wielokata opisanego na kole. Korpus w plaszczy- 25 znie podzialowej posiada szczeline, której wyso¬ kosc jest odpowiednio dobrana do grubosci aktu¬ alnie stosowanego wlókna lub tkaniny szklanej.Wewnatrz korpusu znajduje sie rdzen stozkowy, którego pól^at wierzcholkowy równy jest nachy- 30 lenflu scian ostroslupa w korpusie. 59 95459 954 3 Po nawinieciu nawoju otacza sie go z zewnatrz warstwa folii nierozpuszczalnej w zywicy, a na¬ stepnie rure utwardza1 sie chemicznie lufo termicz¬ nie i zdejmuje z rdzenia.Powyzszy sposób wytwarzania rur stozkowych mozna z niewielka zmiana stosowac przy uzyciu platów tkaniny szklanej, uprzednio impregnowa¬ nych zywica sztuczna zawierajaca dodatek inicja¬ tora polimeryzacji aktywizowanego termicznie i przechowywanych w stanie pólsuchym (preim- pregnatów). W tej odmianie sposobu, po uformo¬ waniu Tury i owinieciu jej folia, wygrzewa sie rure wraz z rdzeniem w ciagu 20 minut w tempe¬ raturze okolo 120°C, po czym dopiero zsuwa sie ja z rdzenia.W razie potrzeby uszlachetniania powierzchni utwardzone rury szlifuje sie i maluje.Dzieki nawijaniu w przyrzadzie uzyskuje sie zarówno konieczny naciag tkaniny, usuniecie po¬ wietrza spomiedzy jej warstw jak równiez wiel¬ ka dokladnosc wymiarów ruiry.* Wynalazek jest ponizej dokladniej objasniony na przykladzie wykonywania czesci skladanych masztów do przenosnych anten teleskopowych.Stalowy rdzen o dlugosci 800 mm w ksztalcie stozka scietego o kacie wierzcholkowym 15 minut katowych i srednicy podstawy okolo 20 mm powleka sie roztworem wosku w ksylenie i okleja wzdluz linii srubowej dwiema warstwami folii ce¬ lofanowej o grubosci 0,03 mm.Z tkaniny sziklanej o gramaturze 300 g/m2, o splocie satynowym i wzmocnionej osnowie wy¬ krawa sie plat w ksztalcie wycinka pierscienia, przy czym osnowa tkaniny jest zorientowana równolegle do promienia stanowiacego dwusieczna wycinka, a wiec w przyblizeniu do dlugosci rury.Ten plat tkaniny nasyca sie przez wklepywanie zywicy poliestrowej o lepkosci np. 200 cP zmiesza¬ nej z nadtlenkiem benzoilu jako utwardzaczem.Brzeg nasyconego plata (nawoju) przylepia sie wzdluz tworzacej bocznej powierzchni do rdzenia i obracajac rdzen nawija sie nawój, jednoczesnie naciagajac go w kierunku stycznym do powierz¬ chni bocznej rdzenia.Po ukonczeniu nawijania tkaniny nasyconej zy¬ wica, rure owija sie tasma celofanowa dla zapo¬ biezenia wyplywaniu zywicy przed jej utwardze¬ niem i rozwijaniu sie warstw.Nastepnie rure utwardza sie znanym sposobem i usuwa sie rdzen oraz tasmy celofanowe wewne¬ trzna i zewnetrzna.Nawijanie nasyconej tkaniny najkorzystniej wy¬ konuje sie w przyrzadzie, którego przyklad przed¬ stawia rysunek.Rysunek potoazuje przyrzad w widoku i czescio¬ wym przekroju, przy czym 1 — to rdzen stozko¬ wy, 2 i 3 — czesci dwudzielnego korpusu, 4 — korba, a 5 — szczelina w korpusie zlozonego przy¬ rzadu.Dwudzielny korpus 2 i 3 posiada w obu cze¬ sciach symetrycznie wykonane rowki wzdluz osi przyrzadu. Rowki te tworza po zlozeniu obu cze¬ sci 2 i 3 kanal w ksztalcie ostroslupa opisanego na zewnetrznej powierzchni produkowanej rury stoz¬ kowej. 5 W plaszczyznie podzialu obu czesci 2 i 3 korpu¬ su, jest w przyrzadzie szczelina 5, przez która, podczas obracania we wnetrzu przyrzadu rdzenia 1, jest wciagana z oporem tkanina szklana, nasy¬ cona zywica sztuczna. 10 Stozkowy rdzen 1 stanowi- srodkowa czesc przy¬ rzadu i ma jeden koniec przystosowany do zamo¬ cowania korby 4. Wymiary rdzenia oraz kanalu wewnatrz korpusu wynikaja z potrzebnej grubos¬ ci scian rury. 15 Produkt otrzymany sposobem wedlug wynalaz¬ ku przy uzyciu opisanego przyrzadu i wymienio¬ nych materialów w proporcji: 55% szkla i 45% zy¬ wicy jest wysokiej jakosci, odznacza sie szczegól¬ nie wysoka wytrzymaloscia mechaniczna — okolo 20 3000 kG/cm2 w zadanych kierunkach — i odchyl¬ kami wymiarów w plaszczyznach prostopadlych do osi mniejszymi niz 0,1 mm. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 25 1. Sposób wytwarzania rur stozkowych z two¬ rzyw sztucznych wzmocnionych wlóknem lub tka¬ nina szklana, polegajacy na nawijaniu na rdzen, pokryty srodkiem oddzielajacym, wlókna lub tka¬ niny szklanej nasyconej zywica sztuczna enemo = 30 lufo termoutwardzalna, bedaca w stanie plynnym, znamienny tym, ze nawijanie nasyconego zywica sztuczna wlókna lufo tkaniny szklanej wykonuje sie jednoczesnie na calej dlugosci produkowane¬ go odcinka rury i ze podczas nawijania wywiera 35 sie nacisk mechaniczny skierowany promieniowo ku wnetrzu rur^.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze nacisk mechaniczny na r"uire wywiera sie wzdluz linii tworzacych powierzchnie boczna stozka rury, 40 przy czym rure przemieszcza sie wzgledem linii nacisku zgodnie z kierunkiem nawijania.

3. Odmiana sposobu wedlug zastrz, 1 i 2, zna¬ mienna tym, ze na pokryty warstwa srodka od¬ dzielajacego rdzen nawija sie plat, uprzednio wy- 45 ciety, preilmpregnatu zywieowo-szklanego w sta¬ nie pólsuchym, zawierajacego dodatek termicznie aktywizowanego inicjatora polimeryzacji, po czym gotowa rure na rdzeniu wygrzewa sie w tempe¬ raturze od 70°C do 220°C w czasie co najmniej 15 50 minut.

4. Przyrzad do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze sklada sie z wy¬ dluzonego korpusu dzilelonego (2 i 3), majacego we wnetrzu kanal w ksztalcie ostroslupa scietego, i z 55 obrotowego rdzenia (1) w ksztalcie stozka sciete¬ go.

5. Przyirziad wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze korpus (2 i 3) posiada szczeline (5) o dlugosci co najmniej równej dlugosci wytwarzanej rury, la- 60 czaca wewnetrzny kanal z przestrzenia zewnetrz¬ na.KI. 39 a3, 23/10 59 954 MKP B 29 dl PL