Pierwszenstwo: Opublikowano: 9. V. 1970 59805 KI. 67 b MKP B 24 c 5|oB UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr dnz. Leopold Szymanski, mgr inz. Bogu¬ slaw Wirkijowski, mgr inz, Jerzy Perko Wlasciciel patentu: Zjednoczenie Morskich Stoczni Remontowych, Gdansk (Polska) Sposób srutowania powierzchni i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób srutowania powierzchni, a zwlaszcza czesci podwodnych i pa¬ sów zmiennego zanurzenia 'kadlubów statków mor¬ skich oraz urzadzenie do stosowania tego spo¬ sobu, uzywane w celu usuwania produktów ko¬ rozji takich, jak rdza lub zgorzelina oraz do usu¬ wania powlok lakierowanych i innych róznych zanieczyszczen.Znane sa sposoby i urzadzenia do oczyszcza¬ nia powierzchni przed nakladaniem powlok ochronnych, metodami recznymi za pomoca skro- baków, szczotek stalowych, obijaków pneuma¬ tycznych itp. narzedzi recznych.Znane i stosowane sa równiez srutownice wir¬ nikowe i pneumatyczne, w których praca oparta jest o skrawajace dzialanie strumienia srutu.Dzialanie strumieniowej srutownicy wirniko¬ wej polega na rozpedzeniu srutu od stanu spo¬ czynkowego do zadanej predkosci za pomoca wir¬ nika o kolowym zarysie zewnetrznym, wyposa¬ zonego w gwiazdziscie rozmieszczone lopatki o przekroju zblizonym do ceownika z korytkami otwartymi u góry, wirujacego z odpowiednia predkoscia obrotowa nadana przez dostawny sil¬ nik, srut w takim urzadzeniu zasypywany jest przewaznie grawitacyjnie poprzez otwór, usytuo¬ wany wzdluz osi obrotu wirnika srutownicy, za¬ konczony przed wejsciem srutu na lopatki roz¬ dzielcza tuleja ze strefowymi wycieciami które ustalaja w pewnych granicach oraz przy znanych 2 obrotach i promieniu wirnika strefe zrzucania srutu.Znane srutownice pneumatyczne dzialaja na zasadzie porywania ziaren srutu z zamknietego 5 zbiornika cisnieniowego przez strumien sprezo¬ nego powietrza i przemieszczenia jego wezami elastyczne do wylotu dyszy. Wylatujacy z dyszy strumien srutu oczyszcza powierzchnie i wraz z zanieczyszczeniami przetransportowywany jest io do ukladu regeneracji skad powtórnie powraca do obiegu.Niedogodnosci techniczne wymienionych wyzej rozwiazan, wystepujace zwlaszcza w przypadku stosowania srutownic do czyszczenia stalowych 15 kadlubów statków morskich, na przyklad usta¬ wionych w dokach ograniczaja zakres stosowa¬ nia omówionych poprzednio srutownic.Niedogodnosci te polegaja glównie na tym, ze srutownice wirnikowe sa ciezkie, posiadaja duze 20 gabaryty, pobieraja znaczna ilosc energii ele¬ ktrycznej i cechuje je rozbudowany przestrzennie system regeneracji srutu.Celem wynalazku jest ograniczenie niedogod¬ nosci wystepujacych przy stosowaniu srutownic 25 wirnikowych, a szczególnie zmniejszenie zuzywa¬ nej energii, ciezaru, gabarytów oraz uproszczenie sposobu oczyszczania srutu od zanieczyszczen.W sposobie srutowania powierzchni wedlug wy¬ nalazku do ksztaltowania przestrzennych torów 30 ruchu srutu ferromagnetycznego silami o kierun- 5980559805 a; kach chwilowych normalnych do tych torów oraz do nadawania poruszajacemu sie srutowi zada¬ nych predkosci, przyspieszen i energii kinetycznej, silami o kierunkach chwilowych stycznych do toru ruchu sitrumienia srutu wykorzystano pola elektro- 5 magnetycznie i magnetyczne wytwarzane badz to przez uzwojenia zasilane pradem przemiennym, pradem stalym lub tetniacym, badz tez przez magnesy trwale.Ponadto w sposobie tym wykorzystano zblizony 10 do okregu tor, po którym porusza sie przewaza¬ jaca liczba ziaren strumienia srutu pozostajacego ,w obiegu zamknietym, czyli cyklicznie, z wyjat¬ kiem kiedy w wybranych celowo streflach wygasza sie lub oslabia dzialanie poszczególnych sklado- 15 wych pola oo umozliwia strefowe odksztalcanie od kolowych torów ruchu srutu.W obszarach odksztalcen torów znajduja sie oslony w postaci srutowanych powierzchni, o któ¬ re uderza strumien srutu, a nastepnie po pól- 20 sprezystym odbiciu sie od tych oslon, poszcze¬ gólne ziarna srutu posiadajace predkosc niniejsza od znamionowej samoczynnie wpadaja w strefe silniejszych pól i wchodza do kolejnego cyklu obiegowego po wlasciwym torze kolowym. 25 Na /rysunku przedstawiony jest przekrój po¬ przeczny czesci elektromagnetycznego urzadzenia wedlug wynalazku.W urzadzeniu wedlug wynalazku, bedacym syn¬ chronicznym akceleratorem srutu ferromagnetycz- 30 nego, elemenitem wytwarzajacym pole elektro¬ magnetyczne -ksztaltujace tor ruchu strumienia srutu i nadajacym mu energie kinetyczna jest nie- wirujacy, uzwojony twornik 1, natomiast funkcje oslabiacza tego pola spelnia wyrwa 2 w twór- 35 niku 1 bedaca bocznikiem magnetycznym.W zlobkach usytuowanych wzdluz zewnetrz¬ nego obwodu twornika 1, ale poza strefa bocz¬ nika 2, rozmieszczono wielofazowe i wielobiegu- nowe uzwojenie 3 pradu przemiennego, zlokali- *o zowane w strefie parzystej krotnosci podzialek biegunowych zasilane za pomoca przewodów wprowadzonych z zewnatrz maszyny przez wzdluz¬ ne otwory wykonane w statycznej osi 4, na której zawieszony jest caly akcelerator wraz z obudowa 45 zewnetrzna.Twornik 1 od zewnetrznej strony jest objety wirnikiem 5, którego konstrukcja nosna jest wsparta na bocznych tarczach lozyskowych, ulozy- skowanych na osi 4. Zewnetrzna czesc wirnika so 5 jest wyposazona w przychwyty 6 srutu posiada¬ jace równomierne lub nierównomierne szczeliny 7 które podczas wzbudzonej pracy obejmuja uklada¬ jacy sie porcjami srut, jezeli przychwyty 6- znaj¬ duja sie w danej chwili poza strefa wyrwy 2. 55 W dzialaniu akceleratora wykorzystano zjawi¬ sko synchronizacji w ruchu stref zajmowanych przez przychwyty 6 i szczeliny 7, z wirujacym polem elektromagnetycznym wytworzonym przez twornik 1. W tym celu do napedu wirnika zasto- 60 sowano silnik elektryczny synchroniczny o odpo¬ wiedniej predkosci otjrotowej. Na kazda podzialke biegunowa wirnika 5 przypadaja dwa przychwyty 6 srutu, przy czym jednoimienne pary przychwy- tów 6 biegnace synchronicznie z wektorem pola 65 elektromagnetycznego sa rozdzielone za pom#«$i dzielników magnetycznych 8. W urzadzeniu tym srut spelnia równiez role ruchomego, rozdrobnio¬ nego magnetowodu.Srut rozproszony w czasie procesu srutowania w sposób niezamierzony, a kwalifikujacy sie do dalszego uzycia, wprowadza sie powtórnie do obiegu stosujac jedna ze znanych metod. Srut niecelowo rozproszony jest umieszczany w spe¬ cjalnym pojemniku powiazanym z obudowa ze¬ wnetrzna, przy czym obudowa ta jest uszczel¬ niana do srutowanej powierzchni za pomoca ela¬ stycznej przyslony.Do korzystnych wlasciwosci urzadzenia wedlug wynalazku nalezy zaliczyc niewielkie gabaryty czyli ogólnie zwarta budowa, cykliczny i za¬ mkniety wzdluz mozliwie najkrótszej drogi obieg srutu, wykorzystanie predkosci odbicia srutu od czyszczonej powierzchni zarówno do samoczyn¬ nego powrotu czysciwa w strefe pola elektro¬ magnetycznego jak i do podwyzszania wspólczyn¬ nika sprawnosci maszyny (odzyskuje sie energie kinetyczna posiadana przez odbity srut), a wresz¬ cie wystepowanie czesciowej samoistnej odsrod- kowo-elektromagnetycznej separacji ferromagne¬ tycznego srutu od urobku posiadajacego prze¬ cietnie mala przenikamosc magnetyczna. PL