Znany jest aparat kinematograficzny ze stalym obiegiem tasmy filmowej, w którym objektywy, pryzmaty i szkla odwracaj-ace obrazy do polozenia rzeczywistego znajdu¬ ja sie w uzebionym walcu, na, który jeist nawinieta tasma filmowa, urzadzenie zas oswietlajaoe .znajduje sie pozai walcem, U- mieszczenie wl walcu uzebionym objekty- wów, {pryzmatów oraz szkiel odwracaja¬ cych obrazy jest celowe przy aparatach do zdjec, gdyz wskutek tego sa one male i lekkie. Jednak jest to niecelowe przy apa¬ ratach projekcyjnych, gdyz tylko przy znacznej stracie swiatla mozna promienie, wychodzace z jednego punktu, prowadzic w sposób ciagly po powierzchni- tasmy fil- mowejj umieszczonej na walcu.Wynalazek dotyczy zasadniczej odmia¬ ny wykonania, polegajacej na tern, ze zró¬ dlo swiatla znajduje sie bezposrednio po¬ srodku walca z tasma filmowa lub tez u- mieszczone jest z zewnatrz walca i zostaje zapomoea odrzucenia skierowane do srod¬ ka walca, przyczem objektywy wraz z pry¬ zmatami oraz szkla odwracajace obrazy znajduja isie poza walcem. Przy takim u- kladzie zródlo swiatla zostaje lepiej bez strat wykorzystane, a) objektywy, pryzma¬ ty i szkla odwracajace obrazy, które znaj¬ duja sie poza walcem, moga miec wieksza srednice i byc optycznie silniej s tek czego równiez oszczedza sie na swietle.Poza wyzej wyiszczególnionemi wynalazek ma jeszcze inne zalety, o których bedzie ponizej mowa.Wynalazek jest schematycznie przed¬ stawiony na zalaczonym rysunku. Fig. 1 przedstawia uklad wedlug wynalazku; fig,2 i 3 — dwa inne uklady objektywów i pryzmatów? fig. 4 — prizekrój przez nowo wynaleziony walec, na który film jest na¬ winiety.Aparat projekcyjny, przedstawiony na fig. lf sklada sie z walca 1, na który zosta¬ je nawinieta tasmai filmowa 2. W srodku walca znajduje isie zródlo swiatla, którem w malych przytfzadach jest zarówka, n|p. kuk wolframowa 3, zaopatrzona niekiedy równiez w reflektor. Film 2 zostaje oswie¬ tlony zapomoca kondensorów pomtocni- ciziy|ch 4. Cyfra 5 oznacza objektywy, 6 — pryzmaty, a 7i 8 — znane pryzmaty Porro, odwracajace obrazy do polozenia rzeczy¬ wistego. Soczewki 9 i 10 tworza uklad u- mieszczony przed otworem aparatu. Za- mialst zródla swiatla umieszczonego bezpo- srednio w walcu 1, co jest mozliwe tylko w aparatach sluzacych do bezposredniego ogladania obrazów, mozna zastosowac swia¬ tlo zródla 11, umieszczonego poza apatna- tem [(fig. 1), przeniesione, jako punkt swietlny, zapomoca soczewek badz luster, np. lustra 12 i soczewek 13 na pryzmat 14 wirujacy okolo osi aparatu. Pryzimat\/4 jeist pólkula, której plaszczyzna reflektujaca] jest zazwyczaj Walcowata, aby szerze] noz^ praszala promienie wzdluiz tasmy filmowej.Odcinek 12 lustra moze stanowic czesc na¬ czynia, chlodzonego zapomoca cieczy.Jezeli umiescic objektywy poza obre¬ bem walca, na który jest nawinieta tasma filmowa, to zyskuje sie tyle miejsca, ze ob¬ jektywy imogA miec wieksza srednice, a wiec moga byc silniejsze i optycznie do¬ wolnie umieszczone, jak przedstawiono na fig- 2 i 3. Na f'iig|. 2 pryzmat 6 umieszczony fest bezposrednio pomiedzy obydwiema czesciami 15 i 5 objektywu; na fig. 3 przed cbjektywem 5 znajdulje sie plryzmat 6 i so¬ czewka skupiajaca 16.Jezeli dlugosc ogniskowa soczewki1 po¬ zytywnej 9 odpowiada odleglosci pomie¬ dzy objektywami a ekranem, to negatywna soczewka 10 jest zbyteczna.Wiadomo, ze w kapieli film sie kurczy.Kurczenie zalezy nietylko od materjalu, ale równiez od tego, jak dlugo kapiel trwa.Wskutek tego obrazki filmów! sklejanych z kilku czesci .sa niejednakowej wielkosci i przy równoczesnem rzucaniu na ekran trzech obrazków, co jest konieczne w kine¬ matografji trójbarwnej, kontury obrazków maja brzegi wielobarwne. Zapobiegamy te¬ mu, zmieniajac przy projektowaniu sredni¬ ce walca uzebionego 1, na który film zosta¬ je stale mawijany i cdwijany.Walec 1 mozna wykonac w rózny spo¬ sób. Cyfry 102 i 103 oznaczaja dWa rzedy zebów; w zebach 102 jest umieszczona ta¬ sma filmowa 23. Na walcu 1 znajduje sie pierscien 104 rozciety na kilka czesci, któ¬ re sa polaczone zapomoca pierscienia gu¬ mowego badz sprezyny 105, aby sie nie roz- sunelly. Czesci pierscienia1 104 sa stozkowo toczone i umieszczone nietylko na walcu 1, ale równiez na przesuwalnym wbok walcu 106 o plaszczyznie stozkowej1 107. Do wal¬ ca przesiuwalnego mozna równiez przymo¬ cowac filtry 20. Cyfra 14 oiznacza pryzmat oswietlajacy film 23. Walec 106 mozna przesuwac w kierunku osi podluznej apa¬ ratu, np. zapomoca gwintu 107, pierscienia 108 i dzwigni 109 lub w inny sposób. Je¬ zeli przestawia sie dzwignie 109, to pier¬ scien 108 zostaje obrócony, a walec 106 przesuniety. Oczywiste, ze gdy przesuwa sie Walec 106, pierscien rozciety 104 zosta¬ je przesuniety w kierunku promienia do góry, badz nadól, wskutek czego obwód walca zazebionego izoistaje zwiekslzony, badz zmniejszony. W celu uproszczenia konstrukcji przy filmach normalnie dziur¬ kowanych walec moze miec zab tylko do kazdej drugiej dziurki.Wskutek (zmniejszenia badz zwieksze¬ nia obwodu walca zazebionego film zosta¬ je przysuwany, badz odsuwany od objekty¬ wu, przyczem punkty srodkowe obrazków leza tylko wtedy w osi objektywów, gdy walec zazebiony ma obwód odpowiedni do — 2 —wielkosci obrazku filmowego, tak, ze obraz¬ ki zupelnie sie nakrywaja* Gdy zmienia sie obwód, wzglednie pro¬ mien walca uzebionego, film zostaje przy¬ blizony badz odsuniety od obiektywu 5 (fig. 1), wskutek czego obrazki juz nie le¬ za w plaszczyznie ogniska i projektuja sie na ekran niewyraznie. Wadzie tej izapobie- go sie odtpcrwiednio do zwiekszenia badz zmniejszenia obwodu walca, przesuwajac objektywy w kierunku osi, np. tak, jak o- znaczono na fig. 3 zapomoca listwy uze¬ bionej 18 i kólka zebatego 17. Wtedy pro¬ mienie biegna stale równolegle pomiedzy objektywami i soczewkami umieszczonemi przed otworem aparatu. PL