Pierwszenstwo: 05.1.1966 Francja Opublikowano: 5.Y.1970 59643 KI. 20 a, 11 MKP B 61 b <3 UKD Wspólwlasciciele patentu: Etudes et Recherches Industrielles et Scien- tifiaues E.R.I.S. Socict£ Arionyme, Armen- tiers (Francja) M.E.C.A.N.A.U.B. (Mechaniaue Auberchicourt) Societ& Anonyme Chapron Le Saout et Co.(Soci£tc Anonyme), Auberchicourt (Francja) Kolejka napowietrzna jednoszynowa z trakcja linowa Przedmiotem wynalazku jest kolejka napo¬ wietrzna jednoszynowa z trakcja linowa.W znanych kolejkach napowietrznych jedno,szy- nowych o trakcji linowej wózki sa utrzymywane wzdluz trasy przebiegu za pomoca kól linowych.W celu umozliwienia dokonywania przewozu w plaszczyznie równoleglej do drogi przebiegu, a nastepnie zmniejszenia w ten sposób nacisku wywieranego na line, zastosowano napowietrzna kolejke jednoszynowa o takiej konstrukcji, w któ¬ rej mozliwe jest utrzymywanie liny za pomoca sztywnych polaczen kazdego z wózków nosnych w poblizu poziomu dolnej ich czesci.. Kazde kolo linowe osadzone jest na osi zamocowanej na wol¬ nym krancu ramienia wahadlowego, w plaszczyz¬ nie prostopadlej do kierunku ruchu wózka. Ramie to wspóldziala z wystajaca plaszczyzna, znajdujaca sie w górnej czesci kazdego wózka. Dzieki takie¬ mu rozmieszczeniu tych elementów kola linowe podczas przejazdu wózka zostaja przesuniete, a ra¬ mie zostaje ustawione w polozeniu spoczynku tak, aby rowek kola linowego byl ustawiony w kie¬ runku biegu wózków.Jednak taka kolejka wykazuje pewne wady i niedogodnosci, jakkolwiek umozliwia latwe uzy¬ skanie zadanej predkosci odsuwania kola linowego w celu przejscia wózków. Aby amplituda odchy¬ lenia kola linowego byla wystarczajaco duza, ko¬ nieczne jest umieszczenie punktu styku ramienia kola pasowego z wystajaca plaszczyzna wózka wy- 30 2 starczajaco blisko punktu przegubowego tego ra¬ mienia. Wskutek tego bezwladnosc wózka do od¬ chylenia ramienia jest bardzo duza i powoduje szybkie zniszczenie górnej czesci wózka.Kolejka wedlug wynalazku nie wykazuje tych niedogodnosci. Zawiera ona wieksza liczbe wózków sprzezonych ze soba, toczacych sie po szynie. Lina ta jest utrzymywana za pomoca sztywnych polaczen kazdego z wózków w poblizu poziomu dolnej czesci wózka i prowadzona kolami linowymi. Kazde kolo jest osadzone obrotowo na osi zamocowanej na wol¬ nym krancu ramienia nosnego, umocowanego wahad¬ lowo w plaszczyznie prostopadlej do kierunku ruchu wózków: ramie to jest polaczone przegubowo z wspornikiem. Godnym uwagi jest fakt, ze kazde z ramion nosnych jest polaczone lacznikiem prze¬ gubowym z dzwignia, równiez zamontowana wa¬ hadlowo wokól czopa. Lacznik ten powoduje od¬ chylanie wolnego kranca ramienia w plaszczyznie prostopadlej do szyny. Ramie nosne jest zaopa¬ trzone w zderzak przesuwny, zamocowany na jego wolnym krancu. Zderzak taki ma przekrój pozio¬ my w ksztalcie litery U i wspóldziala z dolna cze¬ scia wózka nosnego. Laczniki sa polaczone z ra¬ mieniem nosnym tak, aby drganie dzwigni powo¬ dowalo drganie ramienia nosnego w tym samym kierunku, lecz o wiekszej amplitudzie.Podczas przejazdu wózków nosnych, gdy wózek dcehodzi na wysokosc kola linowego, dolna czesc wózka dotyka zderzaka przesuwnego i odpycha 596433 dzwignie w kierunku przeciwnym do kierunku ru¬ chu. Za posrednictwem lacznika dzwignia ta po¬ ciaga ramie nosne w tym samym kierunku. Ponie¬ waz drgania ramienia maja wieksza amplitude, niz drgania dzwigni, przeto odsuwanie nastepuje w ten sposób, kola linowego. Po przejsciu wózka zespól wraca do polozenia spoczynku.Amplituda odchylenia kola linowego podczas przejscia wózka oraz predkosc wybierania liny przez kolo linowe sa funkcja stosunków dlugosci dzwigni i ramienia nosnego dó odleglosci miedzy osiami obrotu, a przegubami korbowodów.Wynalazek wykazuje takze nastepujace cechy znamienne, dajace sie polaczyc z charakterystyka zasadnicza podana wyzej. Zespól utworzony z ra¬ mienia nosnego kola linowego, dzwigni polaczonej z tym ramieniem i zderzak przesuwnego utrzymy¬ wanego przez te dzwignie, przyjmuje polozenie w pionowej plaszczyznie, przy czym zderzak prze¬ suwny w rzucie poziomym ma postac widelek a pomiedzy rozwidleniami tych widelek porusza sie ramie nosne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja w pio¬ nowym przekroju kolejke napowietrzna, przy czym na fig. 1 pokazano polozenie kola linowego przed przesunieciem wózka, a na fig. 2 — polozenie tego kola po przesuwie wózka, fig. 3 przedstawia czesc kolejki napowietrznej w widoku z boku, a fig. 4 i 5, przedstawiaja zderzak w rzucie poziomym i w widoku z boku.Przedstawiona na rysunku kolejka jednoszyno- wa, której wózek nosny jest zawieszony na ko¬ lach toczacych sie po szynie 2; zamocowanych na trakcyjnej linie 3. Lina ta przechodzi pomiedzy oporowa plyta 4 i plyta 5 kazdego wózka nosnego i jest w ten sposób utrzymywana w poblizu po¬ ziomu dolnej czesci kazdego wózka. Pomiedzy dwoma wózkami i na zewnatrz kolejki lina 3 jest prowadzona i podtrzymywana kolami linowymi 6, których powierzchnia rowka obwodowego jest do¬ kladnie równolegla do szyny 2, jak przedstawiono na fig. 2.Kazde kolo linowe 6 jest osadzone obrotowo na osi 7, zamocowanej na wolnym krancu nosnego ramienia 9, zmontowanego wahadlowo w plasz¬ czyznie prostopadlej do kierunku ruchu wózków.Ramie 9 jest osadzone na sworzniu 10 zamocowa¬ ny na wsporniku 11.Dwa laczniki przegubowe 12a i 12b lacza nosne ramie 9 z ramieniami 13a i 13b dzwigni 13 osa¬ dzonej wahadlowo na osi 14 równoleglej do sworz¬ nia 10, która, jest równiez zamocowana przegubo¬ wo na wsporniku 11. Dzwignia 13 jest zaopatrzo¬ na ze swym nizszym koncem w zderzak przesuw¬ ny 15 i zespól utworzony z ramienia nosnego 9 lacznika 12a i 12b i dzwigni 13 znajdujacej sie w plaszczyznie pionowej prostopadlej do kierunku ruchu wózków. Zderzak 15 ma przekrój poziomy w ksztalcie litery U (fig. 4) otwartej w kierunku szyny 2. Ramiona zderzaka sa przedluzane za po¬ moca dwóch skrzydel 16a i 16b skierowanych na zewnatrz i ku dolowi. Nosne ramie 9 porusza sie miedzy ramionami tego zderzaka. Lina 17 umiesz¬ czona na obudowie 11 w plaszczyznie symetrycz- 30 59643 4 * ?, nej do tego zespolu, styka sie z koncem 18 prze¬ suwnego klocka 15 i kieruje go ku plaszczyznie symetrii prostopadlej do szyny.Kolejka napowietrzna dziala w sposób naste- 5 pujacy: przed przejsciem kolejki zespól pod dzia¬ laniem liny 17 znajduje sie w polozeniu przed¬ stawianym na fig. 2. Lina 3 jest prowadzona ko¬ lami linowymi 6.Gdy pierwszy wózek kolejki, na przyklad wó- 10 zek 1 (fig. 1) zbliza sie do kola linowego 6, lina 3 utrzymywana pomiedzy oporowa plyta 4 i plyta 5 tego wózka opuszcza rowek obwodowy linowego kola 6. W celu umozliwienia przejscia ladunku, wystarczy wówczas odsunac to kolo 6 i jego ra- ]5 mie nosne 9 poza zasieg toru ruchu ladunku. Re¬ zultat ten otrzymuje sie automatycznie. Czesc przednia bocznej strony podwozia wózka slizga¬ jaca wzdluz skrzydla 16b zderzaka 15 odpycha ten zderzak w strone elastycznego bodzca, jakim jest 20 napieta lina 17, w strone przeciwna do plaszczy¬ zny prostopadlej do szyny. Dzwignia 13 obraca sie wokól swojej osi 14 i pociaga za posrednictwem lacznika 12a i 12b nosne ramie 9, które jest wsu¬ wane pomiedzy ramiona przesuwnego zderzaka 25 15. Zespól pozostaje w tym polozeniu, zwalniajac przejscie dla ladunku, dopóki przesuwny zderzak 15 styka sie z podstawa wózka 1. Od chwili, gdy • podstawa ta minie wierzcholek 16a zderzaka, zo¬ staje on sprowadzony w polozenie wyjsciowe pod dzialaniem liny 17 i zespól przyjmuje z powrotem pozycje przedstawiona na fig. 2.Gdy wózek jest juz dostatecznie oddalony, lina opiera sie znowu na linowym kole 6. Konieczne jest, aby amplituda odchylania sie ramienia byla 35 wystarczajaco duza i aby powrót ramienia w po¬ zycje spoczynku byl dostatecznie predki, aby ko¬ lo 6 zostalo przesuniete do plaszczyzny prosto¬ padlej do ruchu, zanim lina 3 zejdzie ponizej te¬ go kola. 4o Amplituda i predkosc powrotu kola linowego zaleza od stosunku zachodzacego miedzy wielkos¬ cia przesuniecia zderzaka 15 i wielkoscia przesu¬ niecia kola linowego 6, to znaczy od stosunku dlugosci ramion, 13a, 13b dzwigni 13. W przykla- 45 dzie kolejki przedstawionym na rysunku stosu¬ nek ten wynosi 3,5, czyli przesuniecie zderzaka o 1 cm odpowiada przesunieciu kola linowego o 3,5 cm w tym samym kierunku. Oczywiscie przy takim ukladzie odchylenie kola 6 i pokonanie bez- 50 wladnosci wózka wymaga tylko nieznacznego wy¬ silku; bezwladnosc ta zostaje przejeta przez dol¬ na czesc wózka i w tym przypadku nie zachodzi niebezpieczenstwo uszkodzenia górnej czesci ko¬ lejki. 55 J PL