Pierwszenstwo: 09.11.1968 Czechoslowacja Opublikowano: 20.11.1970 59307 KI. «3 c, 38/02 MKP B 60 S b\o UKD Twórca wynalazku: inz. Jaroslav Zezula Wlasciciel patentu: Polsko-Czechoslowacki Osrodek Badawczo-Rozwojo¬ wy Ciagników, Brno (Czechoslowacja) Os przednia resorowana do pojazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagników i Przedmiotem wynalazku jest os przednia reso¬ rowana do pojazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagników, w której resorowanie uzyskuje sie przy pomocy sprezyny srubowej.Przy konstrukcji osi przedniej resorowanej, wy¬ mienionego typu, powstaje problem zabezpieczenia odpowiedniego miejsca dla umieszczenia wlasci¬ wej wielkosci sprezyny spiralnej, umozliwiajacej wymagany skok zawieszenia i odpowiedniego miejsca dla umieszczenia dodatkowej, np. gumo¬ wej sprezyny. Sprezyna gumowa przy sciskaniu ogranicza skok sprezyny spiralnej, a przez ich kombinacje osiaga sie dogodna progresywna cha¬ rakterystyke resorowania osi przedniej.W znanych rozwiazaniach resorowanej osi przed - niej sprezyna srubowa jest umieszczona w piascie zwrotnicy pomiedzy dwoma tulejami prowadza¬ cymi, a skok resorowania przy wjechaniu na przeszkode jest zazwyczaj ograniczony prostym zderzakiem gumowym, który ma ksztalt pierscie¬ nia i jest umieszczony wspólsrodkowo w dolnej czesci sworznia zwrotnicy. Zderzak ten ze wzgle¬ du na szczuplosc miejsca nie moze byc utworzony jako sprezyna gumowa, tak ze nie ma wplywu na charakterystyke resorowania i spelnia jedynie funkcje ograniczenia skoku.Utworzenie dostatecznej ilosci miejsca dla spre¬ zyny srubowej w piascie zwrotnicy jest trudne.Belka zwrotnicy z piasta zwrotnicy sa zazwyczaj wykonane jako odlew, wymagajacy ze wzgledów 10 15 20 25 30 wytrzymalosciowych stosunkowo znaczna grubosc scianki. Ze wzgledu na wymagana wolna prze¬ strzen pomiedzy piasta zwrotnicy a opona i zwy¬ kla dokladnosc odlewu, przestrzen dla umiesz¬ czenia sprezyny srubowej jest ograniczona. W te¬ go rodzaju konstrukcji jest tez z punktu widzenia wytrzymalosciowego niedogodne przejscie pomie¬ dzy piasta zwrotnicy i belka zwrotnicy.Wyszczególnione niedogodnosci usuwa os przed¬ nia resorowana dla pojazdów mechanicznych, zwlaszcza ciagników, w której resorowanie jest rozwiazane przy pomocy sprezyny umieszczonej wspólosiowo z sworzniem zwrotnicy, przesuwnym i obrotowym w piascie zwrotnicy i polaczonym na stale z czopem zwrotnicy, na którym jest obro¬ towo zamocowane kolo przednie, wedlug wyna¬ lazku tym, ze na górnej czesci sworznia zwrotnicy jest przy pomocy lozyska obrotowo umieszczona tuleja nosna, zamknieta w górnej czesci pokrywa tulei, przy czym o kolnierz tulei nosnej na dolnym otwartym koncu oparty jest dolny koniec spre¬ zyny srubowej.Górny koniec sprezyny srubowej opiera sie o pokrywe obudowy polaczonej na stale z piasta zwrotnicy i belka zwrotnicy. Pomiedzy pokrywe tulei i pokrywe obudowy wlozony jest dodatkowy element sprezysty np. sprezyna gumowa. W in¬ nym rozwiazaniu sprezyna srubowa i gumowa za¬ stapione sa pneumatycznym elementem sprezy¬ stym.59307 3 Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest uzy¬ skanie wystarczajacej ilosci miejsca dla umiesz¬ czenia sprezyny srubowej, pozwalajacej na wy¬ magana wielkosc skoku resorowania bez przekro¬ czenia granicy dopuszczalnych obciazen i uzyska¬ nie miejsca dla dogodnego umieszczenia dodatko¬ wej sprezyny gumowej. Kombinacja obu sprezyn daje wymagana progresywna charakterystyke re¬ sorowania. Dalsza wygoda jest mozliwosc prostej konserwacji, kontroli, ewentualnie wymiany obu spiezyn po zdjeciu pokrywy obudowy sprezyny xDez koniecznosci dalszego demontazu.Przyklad wykonania osi przedniej resorowanej wedlug wynalazku przedstawiony jest na zalaczo¬ nym rysunku, gdzie fig. 1 — przedstawia przekrój przez os przednia resorowana z dodatkowa spre¬ zyna gumowa, fig. 2 — przedstawia przekrój obu¬ dowy z pneumatycznym elementem sprezystym.W belce osi 1 osi przedniej, umieszczonej wahli- wie w wsporniku ciagnika przy pomocy sworznia 2, jest przesuwnie umieszczona belka zwrotniey 3 i uchwycona np. srubami 4. Belka zwrotnicy 3 jest na stale zamocowana z piasta zwrotnicy 5, w której przy pomocy tulejek prowadzacych 6 i 7 umieszczony jest obrotowo i przesuwnie wzdluz osi sworzen zwrotnicy 8 Ze sworzniem zwrotnicy 8 jest na stale zamo¬ cowany czop zwrotnicy 9, na którym jest obroto¬ wo umieszczone kolo przednie 10 a w miejscu po¬ laczenia sworznia zwrotnicy 8 i czopa zwrotnicy 9 znajduje sie powierzchnia 11 dla zamocowania dzwigni kierowniczej. Na górnej czesci sworznia zwrotnicy 8, wystajacej z piasty zwrotnicy 5 przy pomocy lozyska 12 jest obrotowo umieszczona tu¬ leja nosna 13, zamknieta w górnej czesci pokrywa tulei 16 i powierzchnia oporowa 17. Tuleja nosna 13 posiada wewnetrzna srednice wieksza niz ze¬ wnetrzna srednica piasty zwrotnicy 5 i jest za¬ opatrzona na dolnym otwartym koncu w kolnierz 1(4, o który opiera sie dolny koniec sprezyny sru¬ bowej 15, wspólsrodkowej ze sworzniem zwrot¬ nicy 8.Górny koniec sprezyny srubowej 15 opiera sie o pokrywe 18 tworzaca razem z obudowa 19 zam¬ knieta oslone, na stale polaczona z piasta zwrot¬ nicy 5. W oslonie zamkniete sa czesci zawieszenia nad belka zwrotnicy 3. Pomiedzy powierzchnia oporowa 17, pokrywy tulei 16 i pokrywa 18 oslo¬ ny jest utworzone miejsce dla umieszczenia do¬ datkowego elementu sprezystego np. sprezyny gu¬ mowej 21, która moze byc zamocowana badz do pokrywy 16 oslony, lub do pokrywy tulei 16. Czesc sworznia zwrotnicy 8 pod piasta zwrotnicy 5 jest zamknieta oslona gumowa 22, przeciwdzialajaca przedostawaniu sie zanieczyszczen do powierzchni slizgowych.W innym rozwiazaniu resorowanej osi przedniej wedlug wynalazku zastosowano zamiast sprezyny srubowej i gumowej pneumatyczny element spre¬ zysty 31, przymocowany do pokrywy 18 i pokrywy 4 tulei 16' tulei nosnej 13' za pomoca pierscieni 33.Pneumatyczny element sprezysty o wlasciwych wymiarach umozliwia dobór zadanej progresyw¬ nej charakterystyki resorowania. Polozenie osi 5 przedniej resorowanej przedstawione na zalaczo¬ nym rysunku, odpowiada obciazeniu statycznemu osi przedniej. Przy wjechaniu kola na przeszkode powstaje obciazenie dynamiczne, przenoszone na sworzen zwrotnicy 8, który przesunie sie w tulej¬ kach prowadzacych 6, 7 w kierunku do góry ra¬ zem z lozyskiem 12, pokrywa tulei 16 i tuleja no¬ sna 13, która dociska dolny koniec sprezyny sru¬ bowej 15.Przy dalszym wychyleniu w kierunku do góry nastapi zetkniecie powierzchni oporowej 17 po¬ krywy tulei 16 z sprezyna gumowa 21. Sily do¬ cisku obu sprezyn 15 i 21 dodaja sie i daja zadana progresywna charakterystyke zawieszenia. Przy skrecie kól przednich 10 przy pomocy dzwigni, za¬ mocowanej na powierzchni 11 mozliwy jest rów¬ noczesny ruch przesuwny i "obrotowy sworznia zwrotnicy 8, przy czym lozysko 12 uniemozliwia przeniesienie ruchu obrotowego na tuleje nosna 13 i obie sprezyny 15 i 21.Zastosowanie osi przedniej resorowanej wedlug wynalazku jest dogodne zwlaszcza dla ciagników rolniczych, poniewaz wszystkie czesci ruchome resorowane sa zamkniete w oslonie i chronione przed przedostawaniem sie zanieczyszczen. Kon¬ strukcja umozliwia równiez latwy montaz i de¬ montaz sprezyn. PL