Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1970 59289 KI. 65 f1, 6/30 MKP B63 h ^ UKD Twórca wynalazku i Kazimierz Gilewski, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Sposób napedu obiektów plywajacych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób napedu obie¬ któw plywajacych i urzadzenie do stosowania te¬ go sposobu, przeznaczone do poruszania obiektów takich, jak lodzie, statki itp.Znany sposób napedu obiektów plywajacych po¬ lega na odrzucaniu wody w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu obiektu, gdzie sile napedowa uzyskuje sie jako reakcje odrzucania wody. Urza¬ dzeniami odrzucajacymi wode sa np. kolo wodne, sruba napedowa, przekazujace przez ruch obroto¬ wy energie wodzie. Zarówno ruch obrotowy tych urzadzen jak i sposób ich zabudowy na zewnatrz kadluba obiektu stwarzaja szereg niedogodnosci oraz wplywaja na zwiekszenie strat.Celem wynalazku jest wyeliminowanie urzadzen wirujacych, znajdujacych sie na zewnatrz kadluba oraz zwiekszenie sprawnosci napedu przez bezpo¬ srednie przekazywanie energii wodzie.Zagadnienie to zostalo rozwiazane przez zasto¬ sowanie ruchu wibracyjnego wody, wytworzonego w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu obiek¬ tu, gdzie sile napedowa uzyskuje sie jako reakcje wytworzenia wibracji wody.Urzadzeniami wytwarzajacymi wibracje wody sa wibratory znajdujace sie w zanurzonej czesci ka¬ dluba, przekazujace energie wodzie przez zasysa¬ nie jej przy ruchu wibratora do wewnatrz, a na¬ stepnie wypychanie jej przy ruchu wibratora na zewnatrz. Róznica impulsów pomiedzy wypycha¬ niem wody przez wibrator i jej zasysaniem skla- 10 25 da sie na wielkosc uzyskanej sily napedowej, któ¬ ra w zakresie pracy napedu jest tym wieksza im wiekszy jest skok i czestosc wibratora.Zakres pracy napedu, granice którego stanowi kawitacja, zwieksza sie ze zwiekszeniem glebokosci zanurzenia wibratora ze wzgledu na wyzsze cis¬ nienie hydrostatyczne, zmniejsza sie natomiast ze zwiekszeniem predkosci obiektu, poniewaz stano¬ wi ona skladowa predkosci zasysania, ogranicza¬ jacej ze wzgledu na kawitacje, zakres pracy na¬ pedu.Jako wibratory w wibracyjnych urzadzeniach napedowych sluza ruchome lub elastyczne scianki stykajace sie z woda, np. tlok lub membrana, wpro¬ wadzone w ruch wibracyjny w dowolny sposób, a wiec np. mechanicznie, hydraulicznie lub pneu¬ matycznie.W porównaniu ze znanymi napedami, wibracyj¬ ny naped obiektów plywajacych cechuje prosta bu¬ dowa urzadzen napedowych, plyta lub membrana, zamiast sruby napedowej lub kola wodnego, brak urzadzen napedowych wystajacych poza kadlub obiektu, bezposredni bez tarcia i zawirowan, za¬ miast ruchu obrotowego, sposób przekazywania energii wodzie, latwosc przeniesienia mocy oraz wprowadzenia wibratorów w ruch wibracyjny, np. mechanicznie, hydraulicznie lub pneumatycznie.Wade stanowi- brak napedu wstecznego.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidocznione jest schematycznie na zalaczonym rysunku, na którym 5928959289 fig. 1 przedstawia przyklad wykonania urzadzenia z wibratorem tlokowym, fig. 2 z wibratorem mem- branowo-tlokowym, fig. 3 z wibratorem membra¬ nowym.Urzadzenie sklada sie z tloka 1 lub membrany 3 jako wibratora, oslony 5 oraz ukladu korbowo- dowego 2 lub pompy 4.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu¬ jacy sposób.Tlok 1 wprowadzony przez uklad korbowodowy 2 w ruch posuwisto-zwrotny styka sie z woda, fig. 1 lub uruchamia membrane 3 stykajaca sie z woda, fig. 2, powodujac wytworzenie wibracji wody wzdluz oslony 5, z czym bezposrednio laczy sie wystapienie sily napedowej skierowanej przeciw¬ nie do kierunku wytworzenia wibracji.Wibratorem urzadzenia przedstawionego na fig. 3 jest membrana 3 wprowadzona w ruch wibracyj¬ ny hydraulicznie lub pneumatycznie przez pompe 4. 10 15 PL