Przedmiotem wzoru uzytkowego jest lina stalowo gumowa, która to lina jest zlozona co najmniej z dwóch pasm stalowej liny otulonych gumowym plaszczem.Znana z polskiego opisu patentowego nr 145595 lina stalowo gumowa sklada sie z pasm liny stalowej otoczonych guma. Pasma liny stalowej leza w jednej plaszczyznie i sa wzajemnie równolegle. Otulina gumowa jest wulkanizowana wraz z lina stalowa tkwiaca wewnatrz wulkanizowanego gumowego surowca, przez co guma przenika miedzy poszczególne pasma stalowej liny oraz miedzy sploty stalowej liny, a takze miedzy druty poszczególnych splotów. Powstaje przez to nierozdzielna calosc, a przenikajaca miedzy druty stalowej liny guma zapobiega przenikaniu do wnetrza powietrza i wody. Stalowa lina oddzielona od otoczenia nie ulega wiec korozji, co zapewnia jej dluga zywotnosc i czyni ja bezpieczna na zerwanie w dlugim okresie jej uzytkowania.Otulinie gumowej nadaje sie rózny zewnetrzny zarys jej poprzecznego przekroju, w tym szczególnie prostokatny zarys, co nadaje linie stalowo gumowej ksztalt tasmy. Znana z polskich z^bszen patentowych P315390 i P315882 plaska lina wyrównawcza ma stalowe linki zawulkanizowane w gumowej mieszance o duzym wspólczynniku przyczepnosci do stali linek, która to mieszanka gumowa tworzy wewnetrzna warstwe. Ta wewnetrzna warstwa gumy jest toczona zewnetrzna warstwa mieszanki gumowej trudno zapalnej i antystatyzowanej. Wedhig2 rozwiazan znanych z polskich opisów patentowych P31539 i P315882 podwojona grubosc zewnetrznej warstwy utworzonej z mieszanki gumowej trudno zapalanej i antystatyzowanej stanowi od 25 % do 32 % grubosci plaskiej liny po zwulkanizowaniu.Gumowy plaszcz liny stalowo gumowej spelnia kilka zadan. Po pierwsze zadaniem gumowego plaszcza jest wiazanie kilku pasm stalowej liny tak, aby w czasie pracy pasma stalowej liny pozostawaly stale w jednej plaszczyznie i w stalej wzajemnej odleglosci. Warunek ten musi spelniac lina stalowo gumowa, gdy jest stosowana jako lina wyrównawcza w szybach kopaln glebinowych.W tym zastosowaniu lina stalowo gumowa jest zamocowana jednym koncem do jednej klatki szybowej, a drugim koncem do drugiej klatki. Lina ma wówczas kilkaset metrów dlugosci. Gumowy plaszcz utrzymujac pasma stalowej liny w jednej plaszczyznie i równych odleglosciach zapobiega plataniu sie pasm stalowej liny i sluzy utrzymywaniu w skupieniu jednego pasma stalowej liny przy drugim. Podobny wymóg wystepuje, gdy line stalowo gumowa uzytkuje sie do dzwigania ciezkich przedmiotów, kiedy konce liny sa zamocowane do dzwigu, a lina opasuje podnoszony przedmiot. Drugim zadaniem gumowego plaszcza, w szczególnosci wewnetrznej otuliny, jest ochrona pasm stalowej liny przed korozja pod wplywem wody i powietrza, zwlaszcza agresywnej wody kopalnianej, która zawiera rozpuszczone zwiazki reagujace z materialem pasm stalowej liny.O jakosci liny stalowo gumowej stanowi jakosc przylegania gumowego plaszcza do pasm stalowej liny, a wiec sila adhezji miedzy guma i stala badz cynkowa powloka, która sa pokryte druty liny stalowej. Chodzi o to, aby lina stalowa obciazona wzdluzna sila nie zostala wyrwana z gumowego plaszcza. Ochrona przed korozja jest skuteczna jednak tylko wówczas, gdy miedzy guma i stalowymi splotami pasm stalowej liny nie ma szczelin, przez które wzdluz liny penetrowalyby woda i powietrze. Chodzi przy tym nie tylko o szczeliny powstajace w czasie wytwarzania liny, lecz takze o szczeliny, które moglyby powstac w czasie uzytkowania liny na skutek zmian naprezen w pasmach stalowej3 liny obciazonej zmiennymi wzdluznymi silami oraz, w mniejszym stopniu, na skutek zmian temperatury w powiazaniu z róznica rozszerzalnosci gumy plaszcza i stali pasm stalowej liny. Z tego wzgledu guma powinna przeniknac, w czasie wulkanizacji, równiez miedzy sploty, a nawet miedzy druty poszczególnych splotów stalowej liny. Uzyskuje sie to stosujac gume o duzej przyczepnosci do materialu pasm stalowej liny. Guma ta dobrze wiazaca sie ze stala badz z cynkowa warstwa pokrywajaca stalowe druty liny, nie ma jednak wlasciwosci antyelektrostatycznych, czyli odpowiedniej rezystancji powierzchniowej. Jest przy tym mniej odporna na zapalnosc. W celu uzyskania liny stalowo gumowej o wlasciwosciach antyelektrostatycznych i o okreslonej odpornosci na palenie, wewnetrzna otuline otacza sie zewnetrzna otulina z gumy o wlasciwosciach antyelektrostatycznych i o okreslonej odpornosci na palenie.Wlasciwosci te sa szczególnie istotne, gdy lina ta mialaby byc uzytkowana w atmosferze, w której moga wystapic gazy tworzace wybuchowa mieszanine, co jest znane z podziemi kopaln, zwlaszcza kopaln wegla, gdzie wydziela sie ze skal metan. Korzystnie wewnetrzna otulina i zewnetrzna otulina powinny przylegac do siebie scisle, bez szczelin, a uzyskuje sie to przez zwulkanizowanie ze soba otulin, czego dokonuje sie obkladajac pasma stalowej liny surowcem gumowym wewnetrznej otuliny, a na nia kladac surowiec gumowy zewnetrznej otuliny i nastepnie poddajac je jednoczesnej wulkanizacji. Zewnetrzna otulina ma zapewniac linie stalowo gumowej okreslona odpornosc na palenie i antyelektrostatycznosc.Lina stalowo gumowa wedlug wzoru zlozona co najmniej z dwóch pasm stalowej liny otulonych gumowym plaszczem zwulkanizowanym na pasmach stalowej liny, który to gumowy plaszcz sklada sie z wewnetrznej otuliny z gumy o duzej przyczepnosci do metalowego materialu pasm stalowej liny i przylegajacej bezposrednio do pasm stalowej liny oraz z zewnetrznej otuliny z mieszanki gumowej o okreslonej odpornosci na palenie i antyelektrostatycznej charakteryzuje4 sie tym, ze zewnetrzna otulina ma podwojona grubosc wynoszaca od 7,0 % do 14,0 % grubosci liny w stanie gotowym do wulkanizacji.Przez podwojona grubosc rozumie sie sume grubosci warstw zewnetrznej otuliny po obu stronach liny.Lina stalowo gumowa wedlug wzoru jest przeznaczona do stosowania, zwlaszcza jako lina wyrównawcza w urzadzeniach wyciagowych w szybach glebinowych kopaln. Szyby te sluza równiez do dostarczania powietrza do podziemi kopalni celem ich przewietrzania. Lina ta powinna zatem miec mozliwie mala powierzchnie przekroju poprzecznego, aby stawiala mozliwie maly opór-przeplywajacemu powietrzu. Jednoczesnie chodzi o to, aby pasma stalowej . liny "byly skutecznie uchwycone przez wewnetrzna otuline, która winna miec odpowiednia grubosc, by spelniac to zadanie. Lina wedlug wzoru spelnia to zadanie, gdyz ma odpowiednia grubosc wewnetrznej otuliny. Zewnetrzna otulina liny wedlug wzoru jest wystarczajaco gruba, aby zapewnic linie jako calosci odpowiednia odpornosc na palenie i odpowiednia antyelektrostatycznosc.Przy czym grubosc zewnetrznej otuliny dobiera sie wedlug wzoru przed zwulkanizowaniem. Zatem lina stalowo gumowa wedlug wzoru uzytkowego ma optymalnie mala powierzchnie przekroju, przy dostatecznym uchwyceniu pasm stalowej liny i zarazem przy zachowaniu dostatecznej odpornosci na palenie i antyelektrostatycznosc dzieki wzglednie cienkiej warstwie zewnetrznej otuliny.Przedmiot wzoru przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 jest widokiem liny stalowo gumowej, fig. 2 jest poprzecznym przekrojem przez line stalowo gumowa z czterema pasmami liny stalowej lezacej w jednej plaszczyznie, a fig. 3 jest poprzecznym przekrojem przez line stalowo gumowa z czterema pasmami liny stalowej lezacymi w dwóch równoleglych plaszczyznach.Lina stalowo gumowa przedstawiona na fig. 1 i fig. 2 ma cztery pasma stalowej liny 4 ulozone w jednej plaszczyznie i wzajemnie równolegle. Konce pasm stalowej liny 4, pokazane na fig. 1, wystaja poza gumowy plaszcz 3. Konce te mozna wedlug potrzeby odciac równo z krawedzia plaszcza 3, albo5 do wystajacych konców mozna mocowac uchwyty w formie haków lub kablaków, nie pokazanych na rysunku, które to uchwyty sluza do mocowania konców liny stalowo gumowej. Wystajace konce pasm stalowej liny mozna takze ze soba splatac tworzac kablaki. Pasma stalowej liny 4 sa tak dobrane, iz sasiadujace ze soba pasma sa przeciwzwite, co zapobiega wichrowaniu sie liny stalowo gumowej jako calosci i z tego wzgledu liczba pasm stalowej liny 4 powinna byc parzysta. Gumowy plaszcz 3 jest utworzony z wewnetrznej otuliny 1 i zewnetrznej otuliny 2. Wewnetrzna otulina 1 jest z gumy, która w czasie wulkanizacji przenika miedzy sploty pasm stalowej liny 4, a takze miedzy poszczególne druty tych splotów. Zapewnia mocne polaczenie gumy otuliny z pasmami stalowej liny 4, a przede wszystkim zapewnia likwidacje jakichkolwiek szczelin, wzdluz których penetrowalaby woda i powietrze i wywolywaly korozje stali, a wiec skracal zywotnosc liny stalowo gumowej. Mocne polaczenie gumy i stali oraz wnikanie gumy w sploty zapobiega równiez tworzeniu sie szczelin w czasie uzytkowania liny. Gdy stalowa lina zostanie poddana dzialaniu sil rozciagajacych, powoduje to rozprostowywanie poszczególnych splotów pasm stalowej liny, które w linie maja zarys linii srubowej o okreslonym skoku. Skok tej linii srubowej ulega zwiekszeniu pod dzialaniem rozciagajacych sil, co mogloby powodowac odrywanie stalowych drutów od gumy i powstawanie szkodliwych szczelin. Uzyta guma na wewnetrzna otuline 1 musi wiec dobrze przywierac do drutu i zarazem byc dostatecznie rozciagliwa, by mogla sie przemieszczac wraz z drutem bez odrywania sie. Warunek ten spelnia guma, która ma dobra przyczepnosc do materialu pasm stalowej liny i do cynkowej powloki drutów, z której sa wykonane pasma stalowej liny. Jednakze guma spelniajaca wymagania stawiane gumie na wewnetrzna otuline 1 nie spelnia takich warunków jak okreslona odpornosc na palenie i antyelektrostatycznosc. Dlatego wewnetrzna otuline 1 otacza sie zewnetrzna otulina 2 obejmujaca szczelnie wewnetrzna otuline 1 na calym obwodzie jej poprzecznego przekroju, przy czym zewnetrzna otuline 2 wykonuje sie z gumy o okreslonej odpornosci na palenie i antyelektrostatycznej.6 Grubosc 2g2 zewnetrznej otuliny 2 wynosi od 7,0 % do 14,0 % grubosci liny po wulkanizacji. Zewnetrzna otulina 2 ma grubosc g2 w granicach tolerancji na calym obwodzie poprzecznego przekroju liny stalowo gumowej, przy czym grubosc g2 winna zawierac sie w granicach tolerancji grubosci ±15 %. W trakcie uzytkowania liny stalowo gumowej w taki sposób, iz lina jest przeginana, zachodzi prawdopodobienstwo powstawania z czasem pekniec zewnetrznej otuliny 2 i wewnetrznej otuliny 1 i powstawanie szczelin w plaszczyznach prostopadlych do pasm stalowych liny 4. Przedostanie sie wody i powietrza przez te szczeliny spowoduje lokalna korozje i niszczenie liny. W celu zapobiezenia temu, przynajmniej na dlugi czas, najmniejsza grubosc g± wewnetrznej otuliny 1 w stanie surowym powinna wynosic 5±1,5 milimetra. Pokazana w przekroju poprzecznym na fig. 3 lina stalowo gumowa ma cztery pasma stalowej liny 4 ulozone w dwóch plaszczyznach wzajemnie równoleglych. Pasma stalowej liny 4 sa w wewnetrznej otulinie 1, z która sa zwulkanizowane. Wewnetrzna otulina 1 jest okryta na calym poprzecznym obwodzie zewnetrzna otulina 2 i jest z nia zwulkanizowana. Lina stalowo gumowa moze miec w szczególnych wykonaniach rózne liczby, korzystnie parzyste, pasm stalowej liny 4, a lina z pasmami lin stalowych 4 ulozonymi na przyklad w dwóch plaszczyznach moze miec rózne liczby pasm stalowej liny 4 w poszczególnych plaszczyznach, przy tym pasma 4 lezace w jednej plaszczyznie moga byc przesuniete poprzecznie wzgledem pasm 4 w drugiej plaszczyznie. Mozliwe jest stosowanie pasm 4 nie z odcinków, ale jednej ciaglej liny zwijanej w kilka petli, której nawrotne fragmenty wystaja poza gumowy plaszcz 3 i sa wykorzystane jako uchwyty liny. Konce takiej liny 4 moga byc przylaczone do pasm 4, badz w plaszczu 3, badz poza nim. Lina stalowo gumowa z pasmami stalowej liny 4 ulozonymi w dwóch warstwach ma stosunkowo male poprzeczne wymiary przy tej samej wzdluznej nosnosci co lina z ta sama liczba pasm 4 ulozonymi w jednej plaszczyznie, ma jednak mniejsza gietkosc w kazdej plaszczyznie. mgr mz. KORNEL ULEHDEh RZECZNIK PATENTOWY ul. Karola Miarki 6/4 GLIWICE112493 PL