Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1970 59159 KI. 49 a, 5/04 MKP B 23 b 6|oL UKD Wspóltwórcy wynalazku: Ryszard Wojciechowski, inz. Józef Borowski Wlasciciel patentu: Stocznia im. Komuny Paryskiej Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gdynia (Polska) Urzadzenie do obróbki plaszczyzny slizgowej kolnierza walu oporowego silnika glównego na statku Przedmiotem wynalazku jest przenosne urzadze¬ nie do obróbki plaszczyzny slizgowej kolnierza walu oporowego silnika glównego na statku, umoz¬ liwiajace obróbke bez koniecznosci demontazu walu oporowego.W przypadku zatarcia walu oporowego w lozy¬ sku, dotychczas wal demontowalo sie, nastepnie plaszczyzne slizgowa kolnierza walu obrabialo sie na obrabiarce i ponownie wal montowalo sie na statku. Demontaz walu oporowego wymagal ko¬ niecznosci czesciowego demontazu linii walu sru¬ bowego, korpusu lozyska oporowego, rurocia¬ gów i silnika glównego. Podczas demontazu wyzej podanych elementów ukladu napedowego, zacho¬ dzila koniecznosc wybijania duzej ilosci srub pa¬ sowanych, których czesc ulegala zatarciu i musiala byc wymieniana. Po obróbce plaszczyzny slizgowej kolnierza walu na obrabiarce, zdemontowane ele¬ menty ukladu napedowego wraz z walem byly po¬ nownie montowane na statku.Celem wynalazku jest wyeliminowanie demon¬ tazu a nastepnie montazu duzej ilosci elementów ukladu napedowego przez skonstruowanie urza¬ dzenia umozliwiajacego obróbke plaszczyzny sliz¬ gowej kolnierza walu oporowego bez jego demon¬ tazu.Zgodnie z wytyczonym zadaniem obróbke plasz¬ czyzny slizgowej kolnierza walu oporowego bez jego demontazu uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki urzadzeniu, które stanowi oprawa docisnieta do korpusu lozyska oporowego dociskowa plyta, a do plaszczyzny kolnierza walu oporowego dwoma przesuwnymi klinami, przy czym plaszczyzna styku oprawy z plyta dociskowa jest pochylona 5 pod katem tak, ze wywiera równoczesny docisk oprawy do górnej plaszczyzny lozyska i plaszczy¬ zny kolnierza walu oporowego, natomiast nóz osadzony w oprawie posiada dlugosc odpowiada¬ jaca co najmniej szerokosci obrabianej plaszczyzny io kolnierza.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia prze¬ prowadzenie obróbki plaszczyzny slizgowej kol¬ nierza oporowego bez jego demontazu, a zatem zmniejsza znacznie pracochlonnosc i skraca czas 15 'usuwania awarii.Urzadzenie to eliminuje wplyw bledów powsta¬ lych przy posuwie narzedzia. Równoczesnie uzy¬ skuje sie wysoka jakosc obrabianej powierzchni z zachowaniem wymaganej tolerancji i klasy do- 20 kladnosci.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamontowane urzadzenie w widoku z góry, fig. 2 — urzadzenie w przekroju wzdluz 25 linii A-A na fig. 1.Urzadzenie sklada sie z oprawy 1, dociskowej plyty 2 oraz dwóch klinów 5. Oprawa 1 ma ksztalt zblizony do nierównoramiennego katownika, przy czym czesc powierzchni wewnetrznej dluzszego 30 ramienia jest lekko scieta, natomiast krawedz 591593 59159 4 zewnetrzna krótszego ramienia ma wyciecie, któ¬ rego powierzchnia pochylona jest pod katem 45° w stosunku do plaszczyzny, w której lezy dluz¬ sze ramie oprawy 1.Z scieta powierzchnia wewnetrzna dluzszego ra¬ mienia oprawy 1 stykaja sie plaszczyzny dwóch klinów 5, rozmieszczonych symetrycznie wzgledem osi oprawy 1, przy czym kliny te maja wewnetrz¬ ne gwinty, w które wkrecone sa sruby 6 z po- dzialkami na lbach i przechodzace przez krótsze ramie oprawy 1. Na zewnetrznej sciance dluzszego ramienia oprawy 1, wyciete sa dwa rowki 8 i 9, przy czym rowek 8 przechodzi przez cala dlugosc oprawy 1.W rowku 8, usytuowanym na wysokosci osi walu oporowego, osadzony jest nóz 3 dociskany klina¬ mi 4, które mocowane sa do oprawy 1 wkretami.W rowku 9, usytuowanym przy koncu z mniej¬ szym ramieniem, osadzona jest kostka slizgowa 7.Na wyciecie w krótszym ramieniu oprawy 1 na¬ lozona jest krawedz boku plyty dociskowej 2, przy czym krawedz ta jest scieta pod katem 45°.Plyta dociskowa 2 ma otwór 10 umozliwiajacy za¬ lozenie jej na srube mocujaca 11 lozyska.Po zdjeciu oslony korpusu lozyska 12 i górnej panewki lozyska nosnego, a nastepnie wyjeciu segmentów lozyska oporowego od strony obra¬ bianej kolnierza walu oporowego 13, wklada sie, miedzy korpus lozyska 12 a kolnierz walu oporo¬ wego 13, oprawe 1 wraz z zamocowanym nozem 3 i klinami 5. Nastepnie na srube mocujaca 11 na¬ klada sie plyte dociskowa 2 tak, aby scieta kra¬ wedz plyty dociskowej 2 przylegala do powierzchni wyciecia wykonanego w krótszym ramieniu opra¬ wy 1.Dosuw noza 3 do plaszczyzny obrabianej kol¬ nierza walu oporowego 13 umozliwiaja dwa kliny 5 polaczone na gwint z srubami 6. Wkrecanie sru¬ by 6 do klina 5 powoduje przesuw klina 5 wzgle¬ dem oprawy 1 i docisk noza 3 umieszczonego w oprawie 1 do obrabianej powierzchni. Oprócz dosuwu noza 3 na dowolnie mala glebokosc, sruby 6 polaczone z klinami 5 umozliwiaja regulacje prostopadlosci obrabianej powierzchni wzgledem osi walu oporowego.Wielkosc przesuwu noza odczytuje sie z podzialki o wykonanej na obwodzie lbów srub 6. Po dosunie- ciu i uregulowaniu noza 3, a nastepnie wlaczeniu obracarki silnika, obrabia sie plaszczyzne kolnie¬ rza walu oporowego 13. Dzieki temu, ze nóz 3 ma idealnie proste ostrze, którym skrawa na calej szerokosci plaszczyzny kolnierza, eliminuje sie nie¬ równosci jakie mialyby miejsce od posuwu, krzy¬ wizn i luzów w prowadnicach jakiegokolwiek su- portu przy znanych rozwiazaniach.Po skonczonej obróbce, odkreca sie srube mocu¬ jaca 11, luzuje sie kliny 5 i wyjmuje plyte do¬ ciskowa 2 oraz oprawe 1. Nastepnie czysci sie korpus lozyska z wiórów oraz zanieczyszczen i montuje sie lozysko w calosc. PL