Opublikowano: 10.11.1970 59122 KI. 21 c, 36/01 MKP H01 UKD SS/tf Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Czeslaw Rajszewicz, inz. Stanislaw Ciemiecki Wlasciciel patentu: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, Warsza¬ wa (Polska) Lacznik olejowy do zabezpieczenia elektroenergetycznych sieci napowietrznych sredniego napiecia przed skutkami zwarc doziemnych Przedmiotem wynalazku jest lacznik olejowy sluzacy do zabezpieczania elektroenergetycznych sieci napowietrznych sredniego napiecia przed skutkami zwarc doziemnych, przy których wartosc pradu nie przekracza 500 A.W obecnym wykonaniu sieci elektroenergetycz¬ ne sredniego napiecia pracuja w kilku odmianach ukladu punktu zerowego, a mianowicie z izolo¬ wanym punktem zerowym, z bezposrednio uzie¬ mionym punktem zerowym, z punktem zerowym uziemionym przez opór czynny oraz z punktem zerowym uziemionym przez opór indukcyjny.W sieciach napowietrznych sredniego napiecia, w których punkt zerowy nie ijest bezposrednio uziemiony, zwarcia doziemne sa zródlem czestych zaklócen i uszkodzen sieci, a w niektórych przy¬ padkach stanowia powazne zagrozenie dla zycia ludzi i zwierzat.Dotychczas stosowane zabezpieczenia elektroener¬ getycznych sieci napowietrznych sredniego napiecia przed skutkami zwarc doziemnych polegaja na bezposrednim uziemieniu punktu zerowego, badz tez na uziemieniu punktu zerowego przez opór czynny lub przez opór indukcyjny, w kazdym przypadku z zastosowaniem selektywnych zabez¬ pieczen nadmiarowo-pradowych. Wada tych za¬ bezpieczen stanowi to, ze powoduja one kazdora¬ zowo wylaczenie sieci przy zaklóceniach przemi¬ jajacych, wywolanych pradami zwarc doziemnych 25 30 przez co wystepuja przerwy w dostawie energii elektrycznej.Wymienionych wad jest calkowicie pozbawione zabezpieczenie z zastosowaniem lacznika olejowego wedlug wynalazku, dzieki któremu zaklócenia przemijajace, wywolane pradami zwarc doziem¬ nych, sa usuwane bez koniecznosci wylaczania linii, a wiec bez powodowania przerw w zasilaniu odbiorców energia elektryczna. Istote tego laczni¬ ka stanowi zanurzony w oleju izolacyjnym rucho¬ my nóz uziemiony, który jest uruchamiany za po¬ moca elektromagnesu w celu zalaczania i wyla¬ czania doziemnych pradów zwarcia o wartosciach nizszych od 500 A.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, który pokazuje lacznik olejowy w widdku z boku w polozeniu zamknietym.Jak to uwidoczniono na rysunku, lacznik olejo¬ wy wedlug wynalazku sklada sie z wypelnionego olejem izolacyjnym zbiornika 1, który zamkniety od góry uziemiona pokrywa 2 stanowi obudowe lacznika. W pokrywie 2 jest osadzony przepusto¬ wy izolator 3, przez który wprowadzony jest do wnetrza zbiornika 1 przewód sredniego napiecia, zakonczony u dolu stalym stykiem 4.Ponadto do pokrywy 2 jest zamocowany od dolu elektromagnes 5, zaopatrzony w ruchoma zawore 6, osadzona obrotowo na osi 7. Zawora 6 elektro¬ magnesu 5 jest polaczona przegubowo za posred- 5912259122 3 nictwem ciagla 8 z ruchomym nozem 9, zamoco¬ wanym na osi 10. Do odciagania zwory 6 sluzy sprezyna 11, zaczepiona od góry do plytki 12 a od dolu do dzwigni 13 polaczonej sztywno ze zwora 6. Ponadto do plytki 12 jest zamocowany sygnalizacyjny przelacznik 14 informujacy obsluge rozdzielni o zamknieciu lub otwarciu lacznika. Ru¬ chomy nóz 9 jest polaczony z gietkim przewodem 15 z pokrywa 2. Do przylaczenia przewodów za¬ silajacych elektromagnes 5 oraz przewodów lacza¬ cych przelacznik 14 z rozdzielnia sluzy przylacze 16.W przypadku wystapienia w sieci zwarcia do¬ ziemnego zostaje wzbudzony elektromagnes 5, po¬ wodujac przyciaganie zwory 6, która za posred¬ nictwem ciagla 8 wywoluje obrót noza 9 z poloze¬ nia, pokazanego na rysunku linia przerywana, do polozenia zamkniecia ze stykiem 4, co powoduje przeplyw pradu zwarcia przewodem 15 i pokrywa 2 do ziemi. Natomiast przerwa w doplywie pradu do elektromagnesu 5 powoduje przez zadzialanie sprezyny 11 — odciagniecie zawory 6 do cewki elektromagnesu 5 i tym samym otwarcie styków 4 i 9 oraz powrót noza do poprzedniego polozenia, przy czym powstajacy luk elektryczny zostaje na¬ tychmiast zgaszony w oleju izolacyjnym. Ruch zawory 6, a tym samym i dzwigni 13, wywoluje kazdorazowe zadzialanie sygnalizacyjnego prze¬ lacznika 14, który przez podanie sygnalu do roz¬ dzielni informuje obsluge o stanie lacznika. 10 15 25 80 Lacznik olejowy wedlug wynalazku cechuje bar¬ dzo prosta budowa i niezawodnosc dzialania w warunkach eksploatacji elektro-energetycznych sieci napowietrznych sredniego napiecia, gdzie moze znalezc szerokie zastosowanie do zabezpie¬ czania tych sieci przed skutkami zwarc doziem¬ nych. PL