Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad smarowniczy, przeznaczony dla silników spalino¬ wych z wirujacym tlokiem, najkorzystniej dla sil¬ ników o konstrukcji trochoidalnej, których obudo¬ wa jesit chlodzona ciecza lub powietrzem i których mechanizm napedowy jest chlodzony zasysanym swiezym gazem, a smarowany swiezym olejem.Znane jest smarowanie dwusuwowych silników spalinowych swiezym olejem, który w zaleznosci od obciazenia i liczby obrotów dodawany jest ze zbiornika olejowego do zasysanej mieszanki pal¬ nej za pomoca pompy dawkujacej.Poza tym bylo juz proponowane ogrzewanie zbiornika oleju za pomoca wody chlodzacej silnika spalinowego, ewentualnie konstrukcyjne polacze¬ nie zbiornika oleju z blokiem cylindrowym w ce¬ lu zapewnienia równiez w czasie chlodów mniej wiecej jednakowej lepkosci srodków smarnych.Jeszcze jednym znanym rozwiazaniem konstrukcyj¬ nym jest kolnierzowe zamocowanie pompy olejo¬ wej na zbiorniku oleju, azeby w ten sposób skró¬ cic do minimum przewody olejowe.Inny projekt smarowania dwusuwowych silni¬ ków spalinowych, wyposazonych w rozrzad szcze¬ linowy i przeplukiwanie przy wykorzystywaniu sprezania w skrzyni korbowej, przewiduje dopro¬ wadzanie oleju smarnego do kanalu wlotowego tuz przed otwartym oknem wlotowym, a to w celu osiagniecia skutecznego rozpylenia oleju tuz przed miejscami smarowania. 20 25 30 W silniku spalinowym z wirujacym tlokiem, któ¬ rego tlok jest chlodzony powietrzem lub mieszan¬ ka palna, przy dodawaniu srodków smarujacych bylo juz równiez proponowane laczenie za pomoca otworów kanalów zasysajacych, wnek tloka, itd. z lozyskami walu mimosrodowego, ewentualnie tloka, w celu zapewnienia w ten sposób ich sma¬ rowania.Podane wyzej rozwiazania konstrukcyjne sa dob¬ rze znane w odniesieniu do dwusuwowych tloko¬ wych silników spalinowych, ewentualnie w ostat¬ nim przypadku do silników spalinowych z wiru¬ jacym tlokiem, jednakze jezeli chodzi o te ostatnie silniki to nie daja one nadajacego sie do przyjecia rozwiazania, gdyz duze liczby obrotów i odpowied¬ nio duze liczby cykli roboczych, przy obecnie po¬ wszechnie stosowanych srednich cisnieniach, wy¬ woluja wieksze obciazenie cieplne elementów kon¬ strukcyjnych.Przejawem tego jest to, ze dotychczas wszystkie wykonane konstrukcje trochoidalnych silników spa¬ linowych z wirujacym tlokiem, które sa przezna¬ czone do napedu pojazdów, wyposazone sa w chlo¬ dzona woda obudowe i chlodzony olejem tlok.Zwiazane z tym wysokie koszty wykonania takiego chlodzenia i smarowania tloka (chlodnica pJleju, zbiornik oleju, pompa, doprowadzanie i odprowa¬ dzanie oleju, uszczelnienie) niekorzystnie oddzialy- wuja na stosowanie silników spalinowych z wi- 58975 V58975 rujacym tlokiem w porównaniu z tlokowymi silni¬ kami spalinowymi.Zadaniem niniejszego wynalazku jest skonstru¬ owanie dla silników spalinowych z wirujacym tlo¬ kiem i mechanizmem napedowym chlodzonym swiezym gazem takiego ukladu smarowniczego, któ¬ ry charakteryzowalaby zwarta i tania konstrukcja, krótkie przewody dla srodków smarnych, korzyst¬ ne' rozpylanie srodków smarnych oraz intensywne smarowanie i chlodzenie lozysk.Zadanie to zostalo wedlug wynalazku w ten sposób rozwiazane, ze przeznaczony dla silnika spa¬ linowego z wirujacym tlokiem uklad smarowniczy odznacza sie tym, ze sklada sie ze zbiornika swie¬ zego oleju, przeznaczonego do smarowania mecha¬ nizmu napedowego, który to zbiornik jest umiesz¬ czony w chlodnym obszarze otaczajacej tlok obu¬ dowy i (lub) bocznej pokrywy, z pompy dozujacej, która jest umieszczona w przeciwleglej pokrywie bocznej silnika i jest napedzana razem z rozdziela¬ czem zaplonu, ewentualnie razem z przerywaczem od walu mimosrodowego, poprzez przekladnie pasa klinowego lub poprzez przekladnie zebata, przy czym srodek smarny jest doprowadzany do po¬ wietrza lub do kanalu zasysajacego, który prowadzi mieszanke palna, dopiero tuz przed lozyskami wa¬ lu mimosrodowego, ewentualnie tloka, a mianowi¬ cie we wglebieniu, "które ma ksztalt cytryny i jest wykonane w bocznej pokrywie silnika, a ponadto pomiedzy tym wglebieniem, ewentualnie tlokiem, a lozyskami walu mimosrodowego, ewentualnie tloka, sa usytuowane kanaly olejowe, które od¬ chodza od kieszeni na olej, wykonanych w scianie wspomnianego wglebienia, ewentualnie tloka.Dalszymi cechami znamiennymi wynalazku, które dotycza chlodzonego swiezym gazem mechanizmu napedowego silnika spalinowego z wirujacym tlo¬ kiem, zwlaszcza zaopatrzonego w uklad smarow¬ niczy wedlug wynalazku, sa: uksztaltowane jako wirnik wentylatora kolo zamachowe, umieszczone pomiedzy lozyskami walu mimosrodowego, odpo¬ wiednie wybrania w obudowie lozysk, oraz ka¬ naly laczace, które prowadza od wybran w obudo¬ wie lozysk do wglebienia w ksztalcie cytryny w bocznej pokrywie silnika.Zewnetrzny pierscien lozyska tloka na swej stro¬ nie czolowej jest zaopatrzony w wybrania, azeby strumien swiezego gazu "mógl zaopatrywac w sro¬ dek smarny równiez wieniec kola zebatego.Zaletami takiego rozwiazania konstrukcyjnego sa: zwarta konstrukcja ukladu smarowniczego, pod¬ grzewanie srodka smarnego za pomoca rozgrzanej obudowy silnika (specjalnie korzystne przy niskiej temperaturze otaczajacego srodowiska), a równiez krótkie przewody olejowe w obrebie obudowy sil¬ nika, wskutek czego uzyskuje sie szybkie reago¬ wanie na zmiany obciazenia.Doprowadzanie srodka smarnego we wglebienia w ksztalcie cytryny powoduje dobre zawirowanie, gdyz tu strumien swiezego gazu podlega znacz¬ nym, zaburzeniom, a poza tym unika sie wydziela¬ nia sie oleju w kanale zasysajacym, wskutek czego strumien swiezego gazu, poprzez kanaly olejowe, 10 15 25 35 45 50 55 kanaly laczace i wybrania doprowadza dostatecz¬ ne ilosci srodka smarnego do lozysk i zazebien.Za pomoca uksztaltowania kola zamachowego ja¬ ko wirnika wentylatora zostaje polepszona sku¬ tecznosc smarowania i chlodzenia lozysk, bez wiek¬ szych kosztów wykonawczych, tak ze elementy te sa zdolne do wytrzymywania duzych obciazen ciep¬ lnych. Takie przewietrzanie miejsc ulozyskowania nadaje sie do stosowania nie tylko przy smarowa¬ niu swiezym olejem, ale równiez przy smarowaniu mieszanka palna mechanizmów napedowych silni¬ ków spalinowych z wirujacym tlokiem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia w przekroju silnik spalinowy z wiru¬ jacym tlokiem, fig. 2 — przekrój tegoz silnika wzdluz plaszczyzny oznaczonej linia A,—A na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz plaszczyzny oznaczo¬ nej linia B—B na fig. 1, fig. 4 — szczegól silni¬ ka oznaczony litera A na fig. 3, fig. 5 — przekrój wzdluz plaszczyzny oznaczonej linia C—C na fig. 4, fig. 6 — szczegól silnika oznaczony litera B na fig. 3.W przedstawionym na fig. 1—3 silniku spalino¬ wym z wirujacym tlokiem obudowa 1 i boczne po¬ krywy 2 i 3 otaczaja tlok 4 i tworza przy jego obrocie dokola mimosrodowego walu 5 komory ro¬ bocze 6. W obudowie 1 i w bocznej pokrywie 2 jest umieszczony zbiornik 7 swiezego oleju, który zasila pompe dawkujaca 8, umieszczona w bocznej pokrywie 3. Pompa dawkujaca 8 jest napedzana za pomoca pasa klinowego 9 od walu mimosrodo¬ wego 5 (fig. 2).Kanal zasysajacy 10, w obrebie pokrywy bocz¬ nej 2, ma ujscie do wglebienia 11 w ksztalcie cy¬ tryny, w którym konczy sie równiez doprowadza¬ jacy olej kanal 12 (fig. 3).Z wglebienia 11 strumien swiezego gazu jest za pomoca tloka 4 doprowadzany do komór robo¬ czych 6. W scianach wglebienia 11 i tloka 4 sa wy¬ konane kieszenie 13 na olej, z których w znany sposób prowadza kanaly olejowe 14 do lozysk 15 i 16 walu mimosrodowego 5 i do lozyska 17 tloka 4.Pomiedzy lozyskami 15 i 16 walu mimosrodowe¬ go 5 jest umieszczone uksztaltowane jako' wirnik wentylatora kolo zamachowe 18, którego promie¬ niowe ulopatkowanie 19 jest wykonane dwustru- mieniowo i jest nieznacznie zakrzywione, wskutek czego smarowanie i chlodzenie lozysk moze prze¬ biegac zadawalajaco dzieki odpowiedniemu pro¬ wadzeniu strumienia swiezej mieszanki paliwowej poprzez kanaly laczace 20 wykonane w obudowie 21 lozysk (fig. 4 i 5). W obudowie 21 sa ponadto zastosowane wglebienia 22, które promieniowo sa coraz glebsze w kierunku obrotu kola zamacho¬ wego 18, poczynajac od wewnetrznej srednicy obu¬ dowy 21 lozysk az do kanalów laczacych 20. Ze¬ wnetrzny pierscien 23 lozyska 17 tloka 4 jest na stronie czolowej zaopatrzony w wybrania 24, wsku¬ tek czego strumien swiezego gazu moze doprowa¬ dzac srodek smarny równiez do wienca zebatego 25 (fig. 6.).58975 PL