Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.IIL1964 (P 104 166) 29.111.1963 Austria 31.1.1970 58926 KI. 21 d2, 50 MKP H 01 £ UKD *tyk Wlasciciel patentu: Elin Union Aktiengesellschaft fur Elektrische Indu¬ strie, Wieden (Austria) Transformator regulacyjny Przedmiotem wynalazku jest transformator re¬ gulacyjny.W konstrukcji transformatorów regulacyjnych z przelacznikiem zaczepów, wpuszczonym do kadzi transformatorowej jak to powszechnie ma miej¬ sce, specjalnym zagadnieniem jest oddzielenie ole¬ ju zanieczyszczonego produktami powstalymi pod¬ czas pracy przelacznika mocy od pozostalego oleju transformatorowego. W zwiazku z tym znany jest podzial naczynia dylatacyjnego na przedzialy, przy czym mniejszej czesci objetosci oleju zawartego w kadzi przelacznika mocy przydziela sie funkcje na¬ czynia dylatacyjnego. Objetosc oleju przelacznika mocy oddzielona w ten sposób od pozostalego oleju transformatorowego jest wówczas filtrowana co pe¬ wien czas sposobem obiegowym, przy czym obieg oleju przelacznika mocy przez urzadzenie filtruja¬ ce jest kierowany na droge filtrowania samoczyn¬ nie w zaleznosci od stopnia zanieczyszczenia oleju.Czesc naczynia dylatacyjnego przeznaczona na olej przelacznika mocy jest polaczona z atmosfera, aby gazy powstajace podczas laczenia mogly uchodzic na zewnatrz, natomiast powierzchnia oleju tej czes¬ ci naczynia dylatacyjnego, w której wystepuja zmiany objetosci oleju kadzi jest chroniona od zet¬ kniecia z atmosfera za pomoca warstwy gazu obo¬ jetnego lub za pomoca elastycznej przepony. Takie rozwiazanie jest niedogodne, poniewaz olej prze¬ lacznika mocy styka sie jednak z atmosfera i wchlania tlen i wodór oo jest o tyle powazna wada, 10 15 2 ze gdy poziom oleju przelacznika mocy w naczyniu dylatacyjnym jest wyzszy niz w pozostalej czesci naczynia a odizolowanie zbiornika przelacznika mocy od otaczajacego go oleju kadzi jest szczelne tylko na przeciekanie, wówczas przy wymienionych róznicach poziomów olej przelacznika mocy prze¬ dostaje sie do kadzi powodujac zanieczyszczenie oleju kadzi. Równiez spadek cisnienia w odwrot¬ nym kierunku, gdy olej kadzi przedostaje sie do zbiornika przelacznika mocy, jest niepozadany ze wzgledu na prawidlowosc pracy urzadzenia. Taki spadek cisnienia wystepuje przede wszystkim wte¬ dy, gdy na olej kadzi w naczyniu dylatacyjnym jest nalozona warstwa gazu obojetnego a olej w kadzi ma znacznie wyzsza temperature niz olej w zbior¬ niku przelacznika mocy. Aby zabezpieczyc olej przelacznika mocy przed pochlanianiem tlenu i wo¬ doru oraz by zapobiec wspomnianym spadkom ci¬ snienia, stosuje sie w naczyniu dylatacyjnym na¬ kladanie warstwy gazu obojetnego na obydwie po¬ wierzchnie oleju. Nalezy przedsiewziac wtedy spe¬ cjalne srodki, aby gazy powstajace w przelaczniku mocy byly odprowadzane przed dojsciem do naczyn nia dylatacyjnego i nie mogly sie mieszac z war¬ stwa gazu ochronnego. Znane rozwiazanie polega na tym, ze w przewodzie olejowym prowadzacym od zbiornika przelacznika mocy do naczynia dylata¬ cyjnego jest umieszczony zawór odpowietrzajacy, który zbiera wznoszace sie w tym przewodzie ga¬ zy i odprowadza je do atmosfery. Jednak równiez 589263 MOI 4 i w tym rozwiazaniu nie mozna calkowicie uniknac róznic cisnienia, poniewaz w okreslonych warun¬ kach pracy, na skutek róznych objetosci oleju ka¬ dzi i oleju przelacznika mocy, jak równiez na sku¬ tek róznych temperatur, powstaja róznice pozio¬ mów oleja a tym samym spadki cisnienia w jed¬ nym lub drugim kierunku, przez co olej przelacz¬ nika ulega zanieczyszczeniu, jezeli nie przez po¬ chlanianie tlenu i wodoru to w kazdym razie przez produkty rozkladu powstajace przy laczeniu. Po¬ nadto olej przelacznika moze przedostawac sie do kadzi, lub odfrmtilte, olej kadzi moze przechodzic do czesci oleju przelacznika mocy, co przy znowu zmienionych warunkach ruchu, o ile nawet w za¬ sadzie nie powoduje zadnych niedogodnosci, jednak zwieksz*'spadek cisnienia od przelacznika mocy do kadzi transformatorowej.Celem niniejszego wynalazku jest unikniecie wy¬ mienionych niedogodnosci.Osiagnieto to wedlug wynalazku w ten sposób, ze w transformatorze regulacyjnym z przelacznikiem zaczepów wpuszczonym do kadzi transformatoro¬ wej, którego zbiornik jest odizolowany szeaelnie od otaczajacego oleju kadzi, tylko na przeciekanie, i w którego przewodzie olejowym prowadzacym od zbiornika przelacznika mocy do naczynia dylata¬ cyjnego jest wlaczony zawór odpowietrzajacy, prze¬ znaczony do odprowadzania wznoszacych sie gazów powstajacych w procesie laczenia, stosuje sie wspólne naczynie dylatacyjne dla oleju kadzi i ole¬ ju przelacznika, w którym zwierciadlo oleju jest odizolowane warstwa gazu obojetnego lub elastycz¬ na przepona od atmosfery. Ponadto przewidziany jest filtr olejowy wmontowany do przewodu pro¬ wadzacego od zbiornika przelacznika mocy do na¬ czynia dylatacyjnego. Filtr ten jest korzystnie ze- spolony konstrukcyjnie z istniejacym zaworem od- powietrzajacynoL Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku.Od dylatacyjnego naczynia 1 przewód 2 prowadzi do kadzi transformatora, a przewód 3 prowadzi do zbiornika przelacznika mocy wpuszczonego do ka¬ dzi. Do przewodu 3 jest wmontowany w znany sposób zawór odpowietrzajacy 4, z reguly zawór plywakowy, w którego górnej czesci zbieraja sie unoszace sie gazy powstajace w procesie laczenia, dopóki ich cisnienie nie przewyzszy wyporu ply¬ waka w oleju, i za posrednictwem przekladni dzwigniowej izostaraie otwanty zawór talerzowy, tak tf zebrane gaizy zostaja] wypuszczone na zewnatrz przez rure 5. Z zaworem odprowadzajacym 4 pola¬ czony jest konstrukcyjnie filtr olejowy 7. Powierz¬ chnia oleju w naczyniu dylatacyjnym 1 jest przy¬ kryta w omawianym przykladzie przepona 6. Na¬ czynie dylatacyjne 1 jest podzielone niska przegro¬ da 8, polozona znacznie ponizej minimalnego stanu oleju dzieki czemu powstaje osadnik, w którym osiadaja zanieczyszczenia oleju przedostajace sie mimo (wszystko do naczynia dylatacyjnego. Spust 6 oleju 9 umozliwia okresowe plukanie tej czesci na¬ czynia dylatacyjnego, a spust oleju 10 umozliwia okresowe plukanie filtru i zaworu* Poniewaz cale zwierciadlo oleju w naczyniu dyla¬ tacyjnym pozostaje pod jednakowym cisnieniem io (pod cisnieniem warstwy gazu obojetnego albo pod cisnieniem przykrywajacej przepony) nie ma spad¬ ków cisnienia, wywolanych wplywami zewnetrzny¬ mi. Olej przeciekajacy ze zbiornika przelacznika mocy po przefiltrowaniu w filtrze 7 przeplywa do 15 wspólnego naczynia dylatacyjnego, lub tez objetosc oleju w zbiorniku lacznika mocy jest uzupelniana bezposrednio z naczynia dylatacyjnego przez co nie wystepuja nawet te spadki cisnienia, które sa nie¬ uniknione w nowych konstrukcjach wobec róznic so poziomów oleju, wynikajacych z róznych tempera¬ tur. W konstrukcji wedlug wynalazku osiaga sie wiec lepsza ochrone olejowa, obejmujaca równiez olej przelacznika mocy bez koniecznosci stawiania zbyt duzych wymagan na szczelnosc naczynia od- 8B gradzajacego lacznik mocy od oleju kadzi. Opór przeplywowy filtru 7 jest wedlug wynalazku mniej¬ szy niz opór przeplywu przez wszelkie przypadko¬ we nieszczelnosci oslony lacznika mocy, co jest wy¬ maganiem z cala pewnoscia latwym do spelnienia 80 i zagwarantowania na stale. PL