Co najmniej na jednym z ramion jarzma znajduje sie uzwojenie wzbudzajace L2 L2 przedstawione schematycznie. Pole magnetyczne przyciaga zwore 2 do jarzma w kierunku strzalki Flm Zwora ma na swej tylnej czesci dwa wydluzenia 2a, które maja na osi 01-02 lozyska (nie przedstawione na Tysunku). W lozyskach tych obracaja sie czopy 6 dzwigni wahliwej 4.* Dzwignia wahliwa 4 obraca sie dokola stalej osi 03-04. Zwora 2 i suport 30 poruszaja sie równo¬ legle w przeciwnych kierunkach.¦ Sily przyciagajace zwore, sa prostopadle do po¬ wierzchni SI jarzma i S2 zwory, przez co uzysku¬ je sie centrowanie w kierunku plaszczyzny prze¬ chodzacej przez osie Xl-X2, która to plaszczyzna równiez równolegla do osi 03-04.Konieczne jest równiez prowadzenie zwory podczas jej ruchu powrotnego, a takze podczas jej ruchu zwierajacego, celem zapobiezenia skut¬ kom sil zewnetrznych wywolanych przez uderze¬ nia i grawitacja, w chwili gdy aparat nie jest zmontowany w polozeniu dokladnie poziomym.Prowadzenie to uzyskuje sie za pomoca dzwigni 11, dzialajacej jako wspornik w sasiedztwie po¬ wierzchni biegunowych zwory.W takim przypadku, ruch katowy czopa 6 nie przekracza 8°, w jedna i druga strone w stosunku do srodkowej plaszczyzny oscylacji. W stosunku do przesuniecia zwory wedlug osi Xl-X2, odchy¬ lenie jest wiec bardzo male. Jest zatem wystar¬ czajace prowadzenie zwory przy przesunieciu za pomoca dzwigni 11, która swym rozwidleniem lla obejmuje sworzen 12 zamontowany na blasze usztywniajacej zwore. Dzwignia obraca sie dokola swej osi 10, polaczonej sztywno z korpusem. Po¬ niewaz sworzen 12 ma glówke 16, odchylenie zwo- 4 ry jest uniemozliwione w obu kierunkach prosto¬ padlych do plaszczyzny przechodzacej przez os Xl-X2.Korzystnie jest gdy dzwignie 13, 14 ulozysko- 5 wane sa w korpusie i obracaja sie wedlug osi 07-08, przy czym dzwignie polaczone sa poprzecz¬ ka 17 tak, ze calosc tworzy jarzmo. Koncówki dzwigni maja rozwidlenia 13a, z których kazde obejmuje sworzen 15 zwory, a poprzeczka 17 uru- io chamia zestyki pomocnicze.Obrót ramion 13, 14 jarzma nastepuje w plasz-. czyznach równoleglych, podczas gdy przemieszcze¬ nie zwory polaczone poprzez czopy 6 z dzwignia 4 nie jest dokladnie równolegle do niej, to zna- 15 czy, ze przesuniecie sworzni 12 lub 15 moze byc lekko oscylujace.Uklad dziala prawidlowo, jezeli jest zachowany pewien luz miedzy ramionami jarzma i zwora tak, jak i miedzy sworzniami i rozwidleniem 20 dzwigni.Suport zestyku 30 waha sie dokola osi 05-06 tworzac przegub z ramionami dzwigni 4, przy czym jest on zaopatrzony w trzy sworznie zesty¬ ku 31, 32, 33. Poniewaz czopy 26, 27 suportu 25 (fig. 4) sa ustawione w otworach 7 dzwigni, dla¬ tego tez nie ma mozliwosci prowadzenia suportu 30 w rowkach bocznych. W konstrukcji wedlug wynalazku znajduja sie jedynie dwie listwy 45a, 45b, zapewniajace centrowanie na sworzniu 32. 30 Tak jak dla zwory, równoleglosc przesuwu su¬ portu 30 nie jest wymagana i potrzebny jest pe¬ wien luz boczny listew 45a-45b, lecz jest to bez znaczenia poniewaz sily przenoszone na suporty 30 nie sa duze, gdy zestyki ruchome 56 dotkna 35 zestyków stalych 57 (fig. 8). W ten sposób tarcie jest bardzo male i w przegubach glównych luz nie wystepuje.Jak przedstawiono na fig. 1 i 3 dzwignia wahli¬ wa sklada sie a dwóch czesci, które stykaja sie 40 w plaszczyznie podluznej powierzchni 8. Kazda czesc tworzy ramiona 4a, 4b stanowiace widelki.Ramiona 4a posiadaja czopy lozyskowe 6, skie¬ rowane na zewnatrz. Ramiona 4b maja otwory 7 przeznaczone na osadzenie w osi 05-06 czopów 45 suportu zestyków 30, który tworzy na swej pod¬ stawie krzyzak 30b. Posrodku tego krzyzaka znaj¬ duje sie nadlew 30a, na który wywiera nacisk sprezyna srubowa 5£ (fig. 5), zapewniajaca po¬ wrót mechanizmu w przypadku, gdy przez uzwo- 50 jenia elektromagnesu nie plynie prad wzbudzenia.Wedlug odmiany przedstawionej na fig. 2, kaz¬ de ramie jarzma jest zaopatrzone w plaszczyzne toczna 19, podczas gdy sworzen 12 pociaga dzwig¬ nie przez szczeline badz wydluzony otwór 22. Zwo- 55 ra ma wystepy poziome 20, których plaskie po¬ wierzchnie tocza sie po powierzchniach 19. Kon¬ strukcja ta jest szczególnie korzystna w przypad¬ ku, gdy elektromagnes ma duze wymiary i wobec tego zwora jest odpowiednio ciezka. Powierzchnie 60 19 podtrzymuja ciezar zwory i zmniejszaja w ten sposób nacisk wywierany na czopy lozyskowe 6.W tej konstrukcji zwora 2 jest polaczona z dzwig¬ nia 4 psia 010-012. Celem uzyskania konstrukcji jarzma takiej jak to przedstawiono na fig. 1 lub 65 na fig. 2, montuje sie symetrycznie z dwoma58668 6 jarzmami, poniewaz podparcie i centrowanie jest zapewnione niezaleznie od polozenia zmontowa¬ nia elektromagnesu.Zespól mechanicznych elementów ruchomych ta¬ kich, jak zwora 2, jarzma 17, dzwignia wahliwa 5 4 i suport zestyku 30, sa uprzednio polaczone a na¬ stepnie wmontowane do korpusu stycznika. Stycz¬ nik ma podstawe w postaci plyty metalowej 52 (fig. 5), o która opieraja sie dwa katowniki 40 dla elektromagnesu i cokól izolacyjny 51 dla wy- 10 lacznika.Na fig. 4 przekroje elementów nosnych po¬ wierzchni zostaly zaznaczone liniami grubymi.Zwora 2 jest przedluzona przez dwa ucha uksztal¬ towane przez zakonczenia 2a blach skrajnych, któ- 15 re obejmuja dwa bloki z tworzywa plastycznego 36, podparte jednoczesnie w kierunku podluznym przez wyciecie blach magnetycznych 37.Wyciecie 36a w polaczeniu z zaokraglonym ksztaltem konców bloku 36, tworzy uginajaca sie 20 tasme, dajaca lepsza elastycznosc centrowania zworze w stosunku do czopa lozyskowego 6 dzwig¬ ni 4.Czop lozyskowy 5, stanowi integralna czesc po¬ lówki dzwigni. Lozysko tego czopa wykonane jest 25 z materialu plastycznego 21 (fig. 6). Polówki dzwig¬ ni maja po stronie 4b zakonczenie z otworem 7 od strony plaszczyzny osiowej dzwigni 4. W kaz¬ dym otworze 7 jest umieszczona wkladka przeciw- cierna 35, w której osadzone sa czopy lozyskowe 30 26, 27 suportu 30.Po stronie ramion 4a dzwigni wahliwej szero¬ kosc rozwidlenia oznaczona przez M (fig. 4) jest dostatecznie duza w stosunku do calkowitego wy¬ miaru tego miejsca ramienia dzwigni i czopa lo- 35 zyskowego przez co dzwignia jest dokladnie osa¬ dzona w zworze. Dlatego tez, ze wzgledu na to, ze bloki 36 sa zamocowane w zworze, wklada sie najpierw oddzielnie czopy lozyskowe 6 do kaz¬ dego z bloków, gdy obydwie dzwignie polówkowe 40 nie sa jeszcze polaczone i dostatecznie obrócone wzgledem siebie.Nastepnie obraca sie dzwignie polówkowe wo¬ kól czopów lozyskowych 6 w ten sposób, aby po¬ laczyc ze soba powierzchnie 8 dopóki kolki 24a, 45 24b nie wejda w odpowiednie otwory drugiej pól- dzwigni, a kolki drugiej nie wejda do otworów 25a, 25b pierwszej. Jednoczesnie, zakonczenia ra¬ mion 4b dzwigni, zaopatrzone we wkladki, nakry¬ waja czopy lozyskowe 26, 27 krzyzaka suportu 30, 50 W ten sposób kierunek osadzenia czopów — prze¬ ciwny do plaszczyzny polaczenia po stronie elek¬ tromagnesu i ku plaszczyznie polaczenia po stro¬ nie suportu ruchomego, stwarza warunki dla pro¬ stego montazu przy minimum elementów. 55 Wystarcza zastosowanie jednego wkreta lub jed¬ nego nita (nie uwidocznionego na rysunku) w wy¬ wierceniu poprzecznym 4a dzwigni 4, aby zapew¬ nic sztywne polaczenie glównych elementów me¬ chanizmu. Dla osadzenia mechanizmu w cokole 60 51, przy czym czopy 5 dzwigni maja wyjmowalne lozyska 21, wsuwa sie mechanizm od tylnej stro¬ ny cokolu, podczas gdy lozyska 21 wsuwaja sie dzieki zeberkom 21c, 21d w wyzlobienie 51a, zgod¬ nie z kierunkiem strzalki F2 (fig. 6). Korpus lo- 65 zyska, w którego otworze 21a znajduje sie czop lozyskowy 5, jest jednoczesnie zablokowany przez wypust cokolu 51b.Po zamocowaniu w ten sposób mechanizmu w cokole 51, montuje sie sprezyne powrotna 54 na zgrubieniu 30a suportu zestyków ruchomych i za- mocowuje sie pokrywe tylna 52 na cokole. Pokry¬ wa 52 ma kolnierz 52a dla osadzenia sprezyny.Pokrywa 52 opiera sie jednoczesnie na wystepie 21b lozyska 21, który to wystep jest wydrazony, aby nadac lozysku elastycznosc w kierunku strzal¬ ki F2.Cokól 51 moze zawierac, jak to przedstawiono na fig. 5 i 8, komore lukowa zawarta w oslonie 46, przy czym oslona i cokól sa polaczone za po¬ moca uch 46a i 51c. Cokól i oslona zamykaja trzy równolegle przegrody, w których mieszcza sie ra¬ miona 31, 32, 33 suportu zestyków ruchomych.Przegroda centralna mieszczaca ramie 32 ma piers¬ cien przeciwcierny 45 o ksztalcie prostokatnym i którego jedynie boki 45a, 45b maja za zadanie prowadzenie boczne powierzchni zewnetrznych ra¬ mienia 32, przy czym wszystkie pozostale czesci ramion przesuwaja sie swobodnie w odpowied¬ nich przegrodach.Zakonczenie 58 ramienia srodkowego 32 ma ukosne sciecia 58a ulatwiajace montaz. Zazwyczaj, komora lukowa ma trzy oddzielne komory przery¬ wane 47 z urzadzeniem do rozdzialu luków 47a, zamocowanym na plytkach rozdzielczych 48 z ot¬ worami wentylacyjnymi 48a. Sworznie suportu 30 maja okienka 33a, których podstawa ma wycie¬ cia 55 w formie litery V w plaszczyznie osiowej suportu. W kazdym okienku zamontowany jest zestyk ruchomy 56, takze w ksztalcie litery V, i który jest docisniety do wspomnianego wyciecia przez element podpierajacy 49. Ta podpórka ma na swej podstawie czop wchodzacy w wygiety ze¬ styk ruchomy, majac na wierzcholku kolnierz do podtrzymania sprezyny 50, która obejmuje swym drugim koncem wystep 33b okienka.Ksztaltowi w formie litery V zestyku ruchome¬ go odpowiada takie samo uksztaltowanie elemen¬ tów zestyku stalego 57, które to elementy sa po¬ laczone z przylaczami 60, zmontowanymi obustron¬ nie i poprzecznie na cokole 51 za pomoca wkretów 59, 61. Nalezy zaznaczyc, ze bezposrednie podpar¬ cie zestyków ruchomych 56 w formie noza w wy¬ cieciach okienek (fig. 8), w sposób wywazony w plaszczyznie podluznej suportu 30, ulatwia centro¬ wanie suportu.Fig. 5 i 7 przedstawia sposób montazu styczni¬ ka pod katem, z uwzglednieniem elektromagnesu.Gdy narozniki 40 zostaja umocowane w podsta¬ wie 52, tworza one wówczas lozyska 27a, 27b, 28a, 28b przeznaczone dla czopów lozyskowych jarzm, które sa zarazem wyposazone we wkladki prze- ciwcierne 23. W korzystnym wykonaniu jarzma sa wykonane calkowicie z przeciwciernego two¬ rzywa plastycznego. Narozniki 40 maja zagiete uchwyty 40a, równolegle do plyty podstawowej, na których montuje sie stala czesc obwodu mag¬ netycznego elektromagnesu.Rdzen 1 montuje sie do odlewanego korpusu 43 za posrednictwem oslony z tworzywa plastyczne-58668- 7 go 61. Przez oslone te przechodza obydwa ramio¬ na 9 rdzenia 1. Oslona ta ma w srodku rozpórke 18, zaciskajaca srodkowe ramie rdzenia 1. Oslona ta ma takze dwa uchwyty boczne 62 dla zamoco¬ wania na odlewanym korpusie. Korpus 43 tworzy jednoczesnie oslone cewek wzbudzenia 63, które w znany sposób umocowane sa na kazdym ramie¬ niu rdzenia. Korpus zawiera jednoczesnie zaciski 65 cewki przykrecone do uchwytów 40a, pokrywa mocujaca 42 przyciska za pomoca plyty sprezystej 41 rdzen 1 do korpusu 43. Po wprowadzeniu do pokrywy 42 i do uchwytów 62, wkrety 44 zabez¬ piecza sie odpowiednia zatyczka 34. Na podstawie narozników 40 zamocowuje sie plytke z materialu elastycznego 64 sluzacego jako zderzak dla zwory.Jak juz wspomniano, jedno z jarzm centruja¬ cych sklada sie z dwóch dzwigni bocznych 13, 14 i poprzeczki srodkowej 17. Poprzeczka ma czo¬ lowe plaszczyzny nadciete 17a, 17b, tworzace ukos¬ ne sciecie przy ich przecieciu po to, aby zapew¬ nic bardziej dokladne dzialanie na popychacz ze¬ styku pomocniczego. Zestyk pomocniczy 53 zna¬ nego typu jest zamontowany na plytce, a nacisk od poprzeczki 17 jarzma wywierany jest na plaszczyz¬ ne górna popychacza rozruchowego 53a.W ten sposób jarzma spelniaja podwójna funk¬ cje, a mianowicie centrowania i przeniesienia ru¬ chu zwory w odróznieniu od znanych styczników, w których zestyki pomocnicze sa uruchamiane bezposrednio przez suport glównych biegunów ru¬ chomych, w konstrukcji wedlug wynalazku prze¬ nosi sie ja oddzielnie. Jest to korzystne, gdyz obli¬ czajac odpowiednio stosunek ramion dzwigni ta¬ kich, jak 13b i 13c, uzyskuje sie ruch zestyków pomocniczych, który moze byc rózny od ruchu bie¬ gunów glównych, przy czym zarówno jedne jak i drugie nie podlegaja tym samym warunkom elektrycznym.Na fig. 4 i 5 przedstawiony aparat jest wew¬ natrz symetryczny w stosunku do plaszczyzny po¬ dluznej widelek dzwigni wahliwej 4. Drugi stycz¬ nik obrócony o 180° moze byc umieszczony w ten sposób, aby obydwa elektromagnesy sasiadowaly ze soba, a wiec obydwa urzadzenia przerywane tworza przelacznik, który w znany sposób krzy¬ zuje dwie fazy z sieci trójfazowej. Aby uniknac zwarcia w przypadku, gdyby oba styczniki byly zamkniete jednoczesnie, mozna zastosowac zwy¬ kle urzadzenie blokujace pomiedzy dwiema po¬ przeczkami 17 sasiednich jarzm. PL