Pierwszenstwo: Opublikowano: 17.VI.1967 (P 121 204) 5.II.1970 58601 KI. 42 g, 18 MKP G 11 b ISJOt CZYTEL UKBBzedu Petentów* Twórca wynalazku: Stanislaw Kolodziejek Wlasciciel patentu: Rejonowa Spóldzielnia Pracy „Foto — Jednosc", Zakopane (Polska) Szpula do tasmy magnetofonowej Przedmiotem wynalazku jest szpula do tasmy magnetofonowej zawierajaca uchwyt tasmy umieszczony w jej bebnie nawojowym. Dotych¬ czas stosowane szpule do tasm magnetofonowych posiadaja w piascie szczeline o szerokosci 2—3 5 milimetrów, której poczatek luzno wkladany do niej a nie zacisniety, czesto wypada utrudniajac czynnosc nawiniecia.W celu zabezpieczenia przed wypadaniem luzne¬ go poczatku tasmy ze szczeliny w piascie bebna, 10 stosuje sie reczne nawiniecie kilku zwojów tasmy na powierzchni nawojowej bebna. Powoduje to jednak utrate kilkudziesieciu centymetrów po¬ wierzchni uzytkowej (dlugosci) tasmy oraz utrud¬ nia ewentualna synchronizacje odtwarzania na 15 przyklad dzwieku z obrazem przy projekcji fil¬ mów.Znane z patentu polskiego nr. 3840 rozwiazanie uchwytu do mocowania konca blony filmowej po¬ lega na tym, ze w puszce blaszanej znajduje sie 20 ruchoma obrotowo tuleja z rdzeniem wewnatrz, do którego przymocowuje sie film przez wcisnie¬ cie go pod sprezyne, znajdujaca sie w tulei. Po¬ niewaz tasma filmowa jest stosunkowo gruba i sztywna, wlozenie jej pod sprezyne jest mozliwe. 25 Rozwiazania wedlug tego patentu nie mozna zasto¬ sowac do szpul magnetofonowych, gdyz tasma magnetofonowa jest bardzo cienka i wiotka.W znanym rozwiazaniu uchwytu do tasmy ma¬ gnetofonowej, tasma dociskana jest do zagiecia 30 pierscienia wewnetrznego szpuli, rolka gumowa zamocowana wahliwie przy pomocy klamerki do konca sprezyny, która jest przynitowana do pier¬ scienia wewnetrznego szpuli.Odchylenie rolki nastepuje przez odginanie spre¬ zyny palcem (w duzych szpulach) lub kolkiem (w malych szpulach), poprzez otwór wykonany w tar¬ czach bebna.Wadami tego rozwiazania sa — duza róznorod¬ nosc stosowanych materialów i poszczególnych czesci, skomplikowany sposób polaczenia tych ele¬ mentów w sprawnie dzialajaca calosc i trudnosc w odginaniu sprezyny w jej srodkowej czesci.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej podanych wad oraz innych niedogodnosci wystepujacych przy zakladaniu tasmy przez wykonanie takiego uchwytu w szpuli, który jest nieskomplikowany, wygodny w uzyciu i tani w produkcji. Cel ten osiagnieto przez wykonanie uchwytu, który po¬ siada szczeke osadzona wahliwie na osi, która jest czescia stala dolnej tarczy szpuli przy czym znaj¬ dujacy sie w srodku szczeki otwór ma srednice do ¦ pasowana do grubosci osi.Przykladowe rozwiazanie uchwytu zaciskowego wedlug wynalazku uwidoczniono na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia tarcze dolna szpuli, fig. 2 — szczeke, fig. 3 — sprezyne plaska, fig. 4 — tarcze górna szpuli, fig. 5 — tar¬ cze dolna z nalozona na os szczeka i wlozona spre- 5860158601 3 zyna, fig. 6 — przekrój pionowy tarczy dolnej i górnej, fig. 7 — wahliwe dzialanie szczeki.Uchwyt zaciskowy sklada sie ze szczeki 1 wyko¬ nanej najlepiej z tego samego tworzywa co szpu¬ la. Jest ona osadzona wahliwie na osi 2, która jest czescia stala dolnej tarczy szpuli. Os ta posiada na swym koncu czop 7 o dlugosci odpowiadajacej grubosci tarczy górnej. Czop ten ma grubosc sred¬ nicy otworu 7a wykonanego w tarczy górnej w która wchodzi. Zewnetrzny obrys szczeki 1 stano¬ wi luk tworzacy czesc powierzchni kolowej kregu pierscienia piasty 6, ido (której (przylega koncem oporowym la — z malym luzem 6a, oraz koncem zaciskowym z glowiczka lc, która dociska tasme do promiennego zagiecia pierscienia 5. Luz 6a umozliwia dobry docisk glowiczki lc. Docisk glo- wiczki do zagiecia powoduje sprezyna plaska 4, która jednym koncem wsparta jest o wykrój w szczece Id a drugim koncem o wewnetrzna po¬ wierzchnie kregu pierscienia piasty 6. Wymiary sprezyny dostosowane sa do rozmiarów produko¬ wanych szpul.Szerokosc sprezyny plaskiej jest mniejsza od grubosci szczeki o wysokosc pierscienia 8 tarczy górnej, lub moze byc tej samej szerokosci co gru¬ bosc szczeki lecz z wyzlobieniem 4a na koncu, w które, wchodzi, po zmontowaniu calej szpuli, pier¬ scien 8 tarczy górnej. Poniewaz srednica wewnetrz¬ na pierscienia 6 tarczy dolnej (tej z osia) jest rów¬ na srednicy zewnetrznej pierscienia 8 tarczy gór¬ nej, pierscien ten, przy polaczeniu obu tarcz two¬ rzacych iszpule, wchodzi do pierscienia 6 powodujac centryiczne osadzenie oibu tarcz. Na przesuniecie ko¬ lowe tarcz nie pozwala czop 7, który musi wejsc w otwór 7a znajdujacy isie w tarczy górnej.W ten sposób zmontowana szpula z uchwytem zaciskowym w piascie bebna gotowa jest do uzyt¬ ku, a uchwyt jest w stanie zacisnietym. Zalozenie tasmy magnetofonowej lub innej na beben szpuli nastepuje przez nacisniecie palcem na koniec opo¬ rowy la szczeki w kierunku osi bebna, co stworzy szczeline miedzy powierzchniami przylgowymi glo¬ wiczki szczeki lc, a promieniowym zagieciem 5. W szczeline te, której wielkosc mozna dowolnie re¬ gulowac naciskiem palca, z latwoscia wprowadza sie poczatek tasmy po czym przy cofnieciu palca 5 ze szczeki nastepuje na skutek dzialania sprezyny, zacisniecie tasmy w szczelinie. Magnetofon jest gotowy do uzycia.Wysokosc pierscienia 6 na tarczy dolnej, grubosc szczeki oraz szerokosc sprezyny moze byc rózna, w 10 zaleznosci od przeznaczenia produkowanych szpuli — dla róznych szerokosci tasm i blon. PL