Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.XL1969 58584 KI. 63 U 3/02 MKP UKD l B 62 lf4|06 Twórca wynalazku: inz. Jan Rajchert Wlasciciel patentu: Biuro Konstrukcyjno-TechnologiczneMaszyn i Urza¬ dzen Budowlanych, Warszawa (Polska) Uklad hamulcowy do pojazdów, zwlaszcza wózków jednoosiowych Przedmiotem wynalazku jest uklad hamulcowy do pojazdów, zwlaszcza wózków jednoosiowych, umozliwiajacy dowolne nastawienie maksymalnej sily hamowania i zabezpieczajacy przed jej prze¬ kroczeniem sila wywolana na dzwignie hamul¬ cowa.Znane sa rozwiazania ukladów hamulcowych pojazdów mechanicznych posiadajacych, jako urzadzenia uruchamiajace hamulce, ciegno gietkie i reczna dzwignie napedowa.W ukladach tych sila przenoszona na szczeki hamulcowe moze byc kazdorazowo rózna i jest -uzalezniona od sily przylozonej do dzwigni ha¬ mulcowej. Dzieje sie tak dlatego, ze przeniesienie napedu od dzwigni hamulcowej do rozpieraka szczek hamulcowych jest bezposrednie i przebiega w ukladzie sztywnym. W warunkach grozacego niebezpieczenstwa lub mozliwosci spowodowania wypadku, kierowca wywierajacy na taki, sztywno dzialajacy uklad hamulcowy bardzo duze sily, czesto przekracza dopuszczalne sily hamowania pojazdu wywolujac niebezpieczne poslizgi kól lub nawet przewrócenie sie pojazdu wprzód przez przednie kola. Przy wózkach jednoosiowych zbyt silne hamowanie grozi wyrzuceniem w góre ope¬ ratora prowadzacego wózek lub przewrotem wózka do przodu.Celem wynalazku jest usuniecie wad opisanych ukladów hamulcowych przez zastapienie sztywnego oporu zakonczenia pancerza od strony dzwigni 10 15 25 hamulcowej oporem sprezystym, umozliwiajacym zmiane ksztaltu przebiegu linki hamulcowej, da¬ jacym w efekcie rózne wielkosci przesuniec kon¬ ców linki.Zgodnie z wytyczonym zadaniem rózne wielko¬ sci przesuniec konców linki uzyskuje sie przez wyposazenie ukladu hamulcowego w dodatkowe urzadzenie zestawione z tulei posiadajacej wew¬ netrzna powierzchnie oporowa i nakreconej na nia tulei regulacyjnej, wewnatrz których znajduje sie sprezyna umozliwiajaca nastawienie dowolnej maksymalnej sily hamowania i utrzymujaca w sta¬ nie napietym pancerz ciegna gietkiego w czasie Drzesuwania sie jego w glab tulej.Uklad wedlug wynalazku pozwala na lagodne hamowanie i nie przekroczenie nastawionej ma¬ ksymalnej sily hamowania nawet przy gwaltow¬ nym nacisnieniu na dzwignie hamulcowa dowol¬ nie wielka sila. Ponadto, uklad ten nie wymaga czestego przeregulowania ciegna gietkiego i moze prawidlowo pracowac w szerokim zakresie zuzy¬ wania sie szczek i pozostalych elementów hamul¬ ca. Uklad wedlug wynalazku moze miec zastoso¬ wanie w pojazdach, dla których przekroczenie do¬ puszczalnej sily hamowania stwarza niebezpie¬ czenstwo wywrotu pojazdu lub poslizgu kól, co jest szczególnie istotne w wózkach jednoosiowych, rowerach i podobnych.Istota wynalazku zostala szczególowo omówiona 585843 58584 4 na podstawie przykladu wykonania przedstawio¬ nego na rysunku.Jak uwidoczniono na rysunku gietki pancerz 1 ciegna hamulcowego wspiera sie swoim czolem na plytce oporowej 2, która dociskana jest spre¬ zyna 3 do uskoku oporowego tulei 4. Tuleja 4 za¬ mocowana jest i zblokowana przeciwnakretka 5 w plytce oporowej 6 przytwierdzonej do elemen¬ tu pojazdu 7, na którego przedluzeniu osadzona jest obrotowo dzwignia hamulcowa 8. Regulacje ukladu hamulcowego dokonuje sie tak jak w ukla¬ dach typowych z gietkim ciegnem droga nasta¬ wiania sruba regulacyjna 9 blokowana przeciw¬ nakretka 10 we wsporniku 11.Zadana sila hamowania pojazdu zostaje nasta¬ wiona droga kolejnych prób przez pokrecanie tu¬ leja regulacyjna 12 sciskajaca sprezyne 3. Po osta¬ tecznym ustawieniu hamulca tuleje 12 blokuje sie przeciwnakretka 13.Dzialajac dzwignia hamulcowa 8 w kierunku strzalki powoduje sie przesuwanie linki 14 i obrót dzwigni 15 rozpierajacej szczeki hamulcowe 16.Z chwila zetkniecia sie szczek hamulcowych z beb¬ nem 17 nastepuje wzrastanie napiecia w lince ciegna hamulcowego. Napiecie to przenosi sie na wewnetrzne sciany lukowych przejsc pancerza 1 i stara sie go wyprostowac powodujac wzrost na¬ cisków na elementy oporowe zakonczen pancerza.Poniewaz jeden koniec pancerza jest zablokowany we wsporniku 11 to drugi jego koniec — poko¬ nujac opór sprezyny 3 — przesuwa sie w glab tulei 4.Zakonczenie linki zwiazane z dzwignia 15 nie przesuwa sie dalej i otrzymuje teraz napiecie wy¬ nikajace z uginajacej sie sprezyny 3.Przy przesuwaniu pancerza 1 w glab tulei 4 zmienia sie ksztalt lukowych przejsc linki 14, co dla skrajnego polozenia dzwigni hamulcowej 8 zostalo oznaczone na rys. linia przerywana. PL