Przedmiotem wzoru uzytkowegojest konstrukcja rurociagu do plynnych mediów, zwlaszcza do podsadzki plynnej w obszarze jego kolana laczacego nitke pionowa z nitka pozioma, znajdujaca zastosowanie w górnictwie podziemnym.Znane rurociagi podsadzkowe skladaja sie z nitki pionowej sprowadza¬ jacej mieszanine podsadzkowaz powierzchni do zadanego poziomu kopalni, oraz nitki poziomej rozprowadzajacej te mieszanine wyrobiskami poziomo¬ wymi do miejsca lokowania podsadzki. Nitka pionowa rurociagu polaczona jest z nitka pozioma za pomoca kolana. Zmiana kierunku przeplywu mieszaniny podsadzkowej nastepujaca w obszarze kolana niesie z soba niekorzystne skutki. Polegajaone na intensywnym wycieraniu przez material podsadzkowy scianek samego kolana oraz rur znajdujacych sie w jego sasiedztwie, co prowadzi do koniecznosci czestej wymiany tych elementów dajacych w wyniku wzrost kosztów utrzymania rurociagu oraz zaklócenia procesu technologicznego w kopalni. Zjawisko wycierania rurociagu w obszarze kolanajest tym bardziej intensywne im dluzsza jest nitka pionowa rurociagu podsadzkowego, jako ze wraz ze wzrostem dlugosci tej nitki rosnie predkosc i energia transportowanej mieszaniny podsadzkowej oraz nasila sie zjawisko pulsacyjnego ruchu tej mieszaniny. Znanym jest na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 68708 rozwiazanie majace przeciwdzialac tym zjawiskom, polegajace na redukcji cisnienia mieszaniny podsadzkowej w rurociagu podsadzkowym. Na wybranym odcinku rurociagu na nitce poziomej i/lub na nitce pionowej wbudowuje sie pojemnik hamujacy-2- powodujacy gwaltowne, okolo 3h-10 krotne rozszerzenie przekroju przeplywu w stosunku do przekroju glównego rurociagu podsadzkowego. Niedogodnosc wykorzystania takiego rozwiazania wynika z duzych gabarytów pojemników hamujacych, co wymaga wykonywania dodatkowych wyrobisk górniczych, badz powoduje ograniczenie funkcjonalnosci wyrobisk istniejacych . Nie bez znaczenia sa równiez znaczne koszty wykonywania takiego rurociagu pod¬ sadzkowego, jak tez jego instalacji i konserwacji.Znane jest ponadto na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 161284 kolano rurociagu podsadzkowego, majace przekrój wewnetrzny zdecydowanie wiekszy od srednicy rur rurociagu podsadzkowego. Dzieki dodatkowym przegrodom czesc materialu podsadzkowego zatrzymuje sie w obszarze kolana izolujac jego scianki od przeplywajacego materialu podsadzkowego. O ile rozwiazanie to moze spelniac zalozone zadania przy przesylaniu przez rurociag podsadzki suchej, zwlaszcza z pylów dymnico¬ wych, to przy podsadzce plynnej nie moze byc wykorzystane. Znajdujace sie bowiem wewnatrz kolana przegrody powoduja wzrost oporów przeplywu mieszaniny podsadzkowej co przy plynnym medium wywolaloby nasilenie zjawiska pulsacji przeplywu az do rozdzielenia mieszaniny podsadzkowej, a w konsekwencji zakorkowanie rurociagu w obszarze kolana.Celem wzoru uzytkowego jest opracowanie takiej konstrukcji rurociagu do plynnych mediów, zwlaszcza do podsadzki plynnej w obszarze kolana laczacego jego nitke pionowa z nitka pozioma która umozliwi obnizenie cisnienia i predkosci mieszaniny podsadzkowej w strefie zmiany jej kierunku przeplywu bez koniecznosci dodatkowych robót górniczych i przy utrzymaniu funkcjonalnosci wyrobisk istniejacych.Istota wzoru uzytkowego polega na tym, ze dolny odcinek nitki pionowej rurociagu i poczatkowy odcinek nitki poziomej oraz laczace te odcinki kolano maja srednice 1,2-^1,4 krotnie wieksza od podstawowej srednicy rurociagu podsadzkowego, przy czym dlugosc danego odcinka nitki pionowej jest 3-^5 krotnie wieksza od dlugosci poczatkowego odcinka nitki poziomej.-3- Korzystnymjest, gdy dolny odcinek nitki pionowej rurociagu polaczony jest z kolanem za posrednictwem rury posredniej o okolo trzykrotnie zmniejszonej dlugosci w stosunku do dlugosci rur skladajacych sie na ten dolny odcinek.Zasadnicza zaleta rurociagu wedlug wzoru uzytkowego polega na tym, ze obnizenie cisnienia i predkosci przeplywu mieszaniny podsadzkowej nastepuje w miejscu najbardziej narazonym na wycieranie, a wiec w samym obszarze zmiany kierunku przeplywu mieszaniny. Odpowiednio dobrana srednica rurociagu w tym obszarze, a takze stosunki dlugosci poszerzonych odcinków rurociagu pozwalaja na obnizenie cisnienia w rurociagu i uspo¬ kojenie strugi mieszaniny podsadzkowej, a takze dodatkowo eliminuje zjawisko pulsacyjnego przeplywu mieszaniny podsadzkowej. Rozwiazanie to umozliwia zasadnicze przedluzenie zywotnosci rurociagu eliminujac czeste dotychczas wymiany elementów, co zostalo potwierdzone doswiadczalnie.Korzystne polaczenie dolnego odcinka nitki pionowej z kolanem poprzez rure posredniao zmniejszonej dlugosci zdecydowanie ulatwia ewentualna wymiane kolana w rurociagu.Wzór uzytkowy zostal przedstawiony na rysunku obrazujacym fragment rurociagu do podsadzki plynnej w widoku bocznym.Rurociag podsadzkowy ma nitke pionowa! zakonczona dolnym odcinkiem A polaczonym poprzez rure posrednia 2 z kolanem 3, do którego zamocowana jest swym poczatkowym odcinkiem B, nitka pozioma 4. Dolny odcinek A nitki pionowej i, kolano 3. i poczatkowy odcinek B nitki pozio¬ mej 4 maja srednice dj_, wieksza 1,2-^1,4 krotnie od podstawowej srednicy dz rurociagu podsadzkowego, przy czym dlugosc h dolnego odcinka A nitki pionowejI jest 3-^5 krotnie wieksza od dlugosci b poczatkowego odcinka B nitki poziomej 4. Rura posrednia 2 ma dlugosc b stanowiaca okolo 1/3 dlugosci k rur 5_ skladajacych sie na dolny odcinek A nitki pionowej i rurociagu podsadzkowego.RZECZNIK/PATENTOWY Nr rpj-^-lSPjB^ mgr inz. Wlodzimierz Caban -i u '-772 58^0 PL