Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1969 58455 KI. 74 d, 3/01 MKP GlOk 7 "czytelnia! _ taÓM Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: Rajmund Grochowiak, dr inz. Jan Krysinski, inz. Antoni Rzepecki, inz. Aleksander Tworow- ski, mgr inz. Jan Waszkowski, doc. dr Roman Wyrzykowski Wlasciciel patentu: Lubuska Fabryka Zgrzeblarek Bawelnianych. Zie¬ lona Góra (Polska) Syrena akustyczna Przedmiotem wynalazku jest syrena akustyczna przeznaczona do wytwarzania fal ultradzwieko¬ wych.Dotychczas stosowane syreny akustyczne sa wy¬ posazone w wirniki, które maja otwory na kole podzialowym takie same jak w statorze. Syreny takie daja fale zblizona do sinusoidalnej, a górna teoretyczna granica ich sprawnosci wynosi 50%.Praktycznie syreny w najlepszych wykonaniach osiagaja sprawnosc okolo 25%.Znane jest na przyklad rozwiazanie syreny aku¬ stycznej, która posiada jak wszystkie syreny dy¬ namiczne, na kole podzialowym wirnika i statora odpowiadajace sobie otwory o tych samych sre¬ dnicach.Otwory statora maja ksztalt okragly, natomiast otwory w wirniku o okraglym wylocie posiadaja sfazowania scian bocznych w kierunku kola po¬ dzialowego. Katy sfazowania w kazdym egzem¬ plarzu wirnika maja rózna wartosc i wplywaja na otrzymanie okreslonej czestotliwosci.Celem wynalazku jest takie rozwiazanie otwo¬ rów w wirniku, które zagwarantuje zwiekszenie mocy akustycznej i sprawnosci syreny. Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze otwory rozmieszczone na kole podzialowym wirnika maja wymiar wzdluz srednicy kola podzialowego powiekszony 1,5 do 3,5 razy w stosunku do srednicy otworów statora.Celowym jest, aby znajdujace sie na kole po¬ dzialowym wirnika otwory, mialy ksztalt owalny 2 lub prostokatny.Zastosowanie wynalazku pozwala na okolo dwu¬ krotne podniesienie sprawnosci syreny zarówno w pasmie czestotliwosci slyszalnych jak i w pa- 5 smie ultradzwieków.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment wirnika z otworami prostokatnymi na tle fragmentu stato- io ra w widoku, fig. 2 — fragment wirnika z otwo¬ rami owalnymi na tle fragmentu statora w wi¬ doku, fig. 3 — ksztalt impulsów, a fig. 4 przed¬ stawia syrene akustyczna w przekroju wzdluz jej osi. 15 Na figurze 1 i 2 pokazany jest wirnik 1 z otwo¬ rami 2 i 2a na tle statora 3. Róznica miedzy fig. 1 i 2 polega na tym, ze na fig. 1 jest pokazany wirnik 1 z otworami 2 w postaci wyciec prosto¬ katnych, a na fig. 2 wirnik z otworami w postaci 20 otworów 2a owalnych. Otwory 2 i 2a w wirniku 1 jak i otwory 4 w statorze 3, wykonane sa na sre¬ dnicy podzialowej 5.Przy ruchu wirnika 1 proces otwierania i za¬ mykania otworów 4 w statorze 3, trwa krócej niz 25 czas pelnego otwarcia. Dzieki temu otrzymuje sie ksztalt impulsu 6 nakreslony linia ciagla jak na fig. 3. Zaznaczony na fig. 3 linia przerywana ksztalt impulsu prostokatnego 7, daje teoretyczna granice sprawnosci akustycznej 100%. Zwieksza- 30 jac wymiar a otworu 2 wirnika 1 w stosunku do 5845558455 wymiaru d otworu 4 statora 3, zblizamy sie co¬ raz bardziej do idealnego ksztaltu, to znaczy do ksztaltu impulsu prostokatnego 7. Jest to teore¬ tyczny ksztalt impulsu, przy którym sprawnosc syreny wynosi 100°/o. Linia ciagla 6 przedstawia rzeczywisty ksztalt impulsu, przy którym spraw¬ nosc -syreny jest nizsza.Stosunek wymiaru a do wymiaru d podykto¬ wany jest wzgledami konstrukcyjnymi i musi byc kazdorazowo obliczany jako kompromis miedzy wymaganiami akustycznymi a konstrukcyjnymi i- technologicznymi. Ilosc otworów 2 w wirniku 1 i ilosc otworów 4 w statorze 3 jest zalezna od cze¬ stotliwosci fali.Sprezone powietrze doprowadza sie przewodem nie pokazanym na rysunku do zbiornika 8. Obra¬ cajacy sie wirnik 1, przecinajac strumien po¬ wietrza wyplywajacego ze zbiornika 8 wytwarza fale ultradzwiekowe. Tak powstale fale ultradzwie¬ kowe przechodza do statora 3, w którym sa pro¬ wadzone w zadanym kierunku. Praktycznie roz¬ wiazanie takie podwaja sprawnosc akustyczna sy¬ reny w stosunku do obecnie znanych syren. PL