Opublikowano: 6.IX.1969 58163 KI. 81 e, l MKP B 65 g *p CZYTELNIA im. Patentowego f a Ittcfttc*' a Twórcawynalazku: inz. Zdenek Havelka Wlasciciel patentu: Transporta oborovy podnik, Chrudim (Czechoslo¬ wacja) Przenosnik tasmowy Przedmiotem wynalazku jest zawieszany prze¬ nosnik tasmowy, w którym dzialajace sily nape¬ dowe sa przenoszone iprzez liny boczne, na któ¬ rych tasma przenosnikowa zawieszona jest za po¬ moca usytuowanych w okreslonych wzajemnych odleglosciach poprzeczkach podtrzymujacych.Do przenoszenia urobku lub materialów sypkich byly stosowane rozmaite typy przenosników tas¬ mowych.Znane sa konstrukcje, w których tasma prze¬ nosnikowa sluzy jednoczesnie jako element nos¬ ny i jako element napedowy. Tego rodzaju wzmocnione za pomoca wiekszej liczby przekla¬ dek tekstylnych lub za pomoca linek stalowych tasmy przenosnikowe sa stosunkowo drogie i wy_ magaja stosunkowo ciezkiej konstrukcji nosnej, wyposazonej w wieksza liczbe walków podtrzy¬ mujacych.W innym znanym typie przenosnika tasmowego sily napedowe sa przenoszone nie przez sama tas¬ me przenosnikowa, ale przez, umieszczone wzdluz przenosnika liny podtrzymujace i napedzajace, chociaz niektóre z wymienionych wyzej wad wspomnianych poprzednio typów przenosników w tym ostatnim typie juz nie wystepuja, to jednak ma on Inne wady, takie jak na przyklad maly przekrój poprzeczny transportowanego na tasmie urobku, co jest równoznaczne z mala wydajnoscia transportowania.W tym typie przenosnika tasmowego dlatego nie mozna uzyskac zadnego powiekszenia sie niecki, tworzacej sie pod obciazeniem na tasmie przenosnikowej, .gdyz usztywniona poprzecznymi belkami lub poprzecznymi paskami tasma przy przeginaniu oddziaiywuje na liny nosne ze sto¬ sunkowo duzymi silami poziomymi, które zwiek¬ szaja obciazanie tych lin, a wskutek tego powo¬ duja równiez zwiekszanie zuzywania sie i sciera¬ nia sie walków podtrzymujacych i samych lin no¬ snych, a czasami równiez slizganie sie tasmy po linach lub wypadanie tasmy przenosnikowej z tych lin.Ponadto znane sa równiez tego rodzaju, zaopa¬ trzone w litiy boczne jako w elementy napedowe, przenosniki tasmowe urobku, które w celu zwiek¬ szenia zdolnosci transportujacej tasmy przenosni¬ kowej przy ladunku sypkim zaopatrzone sa w po¬ przeczki wygiete w formie zarysu nieckowego, 20 sztywne lulb przegubowe, rozmieszczone w okre¬ slonych wzajemnych odleglosciach pod tasma wzdluz jej dlugosci, i przesuwajace wraz 2 nia.Sztywne, o zarysie nieckowym poprzeczki sa na stale sztywno polaczone z linami napedowymi i w znacznym stopniu komplikuja przesuwanie sie ta. smy przenosnikowej obiegajacej wraz z tymi po¬ przeczkami dokola bebna zwrotnego.Podobnie jak poprzeczki elastyczne równiez przegubowe poprzeczki o zarysie rtiecfcowyni wy- 10 15 25 58 16358 163 3 4 woluja duze sily poziome, które przenosza sie na liny boczne, a poprzez nie na krazki kierownicze oraz krazki napedowe, przy czym sily te moga nawet przekraczac 25% sil pionowych. Te pozio¬ me sily osiagaja miejscami wielkosc setek kG i wplywaja ujemnie, jak to juz 'bylo wspomniane wyzej, zarówno ina liny boczne jak i na krazki nosne i szkodliwie obciazaja równiez konstrukcje nosna przenosnika tasmowego., Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wy¬ lej"-Wymienionych niedoskonalosci lub wad." Zadanie to zostalo wedlug wynalazku rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze przeznaczona do podpierania p^a^rqbciazei|iern tasmy przenosnikowej poprzecz¬ ka wykonana jest jako dzielony, z trzech wza¬ jemnie przesuwajacych sie czlonów skladajacy sie poprzeczny* drazek podpierajacy, który pod obcia¬ zaniem tworzy zarys niecki, aby nastepnie na beb¬ nie-^zii^ottym^^TuB^ez przed tym bebnem znów przybierac ksztalt prostego drazka. Ten poprzecz¬ ny drazek podpierajacy swymi obydwoma konca¬ mi jest zawieszany z moznoscia zaciskania i po¬ nownego luzowania na nosnych i napedowych li¬ nach, przebiegajacych z obydwóch stron tasmy przenosnikowej.Wynalazek zostanie, teraz szczególowiej opisa_ ny na przykladach jego wykonania, z powolaniem sie na rysunek, na którym fig. 1 przedstawia rzut z boku przenosnika wedlug wynalazku, fig. 2 — rzut z góry przenosnika pokazanego na fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny przenosnika wedlug wy¬ nalazku, przy czym po lewej stronie pokazano swobodnie zwisajacy brzeg dolnego ciegna tasmy przenosnikowej, a po prawej — brzeg tasmy prze¬ nosnikowej podparty za pomoca walka podtrzy¬ mujacego, fig. 4 — przekrój poprzeczny innej od¬ miany wykonania wynalazku, w którym zastoso¬ wany zostal jeden walek podtrzymujacy dolne ciegno tasmy przenosnikowej, fig. 5 — poprzeczny i poziomy przeikrój przenosnika wedlug Wynalaz¬ ku, pokazujacy bardziej szczególowo skladajacy sie z trzech czlonów drazek podtrzymujacy, fig. 6 — przekrój poprzeczny jeszcze innej odmiany wy¬ konania wynalazku.Zgodnie z fig. 1 i 2 wlasciwa tasma przenosni¬ kowa bez konca 1 przenosnika tasmowego wedlug wynalazku biegnie dokola bebna zwrotnego 16 i bebna napinajacego 17, przy czym beben napina¬ jacy 17 jest utrzymywany we wlasciwym polozeniu za pomoca pomocniczego ciezaru napinajacego 22.Z obydwóch stron tasmy przenosnikowej 1 sa prze¬ prowadzone liny nosne i napedowe 2 i 2', które na jednym swym koncu sa napedzane od silnika ele¬ ktrycznego 12, poprzez skrzynke przekladniowa 11, napedowe kola zebate 9 i 10 i napedowe kola li¬ nowe 8. Do napedowych kól linowych 8 poprzez uklad krazków kierujacych 13 sa doprowadzone liny nosne i napedowe 2 i 2', Na drugim koncu cie¬ gna tasmy przenosnikowej bez konca 1 liny nosne i napedowe 2' i 2\ sa poprowadzone po kole lino¬ wym 14, bedacych pod dzialaniem sily ciagnacej, wywieranej za pomoca ciezaru napinajacego 15.W celu podtrzymywania obciazonej w czasie pracy i nieckowato wygietej tasmy przenosniko¬ wej (fig. 5 i 6), w okreslonych wzajemnych odle¬ glosciach, na linach nosnych i napedowych 2 i 2* sa umieszczone poprzeczne drazki podtrzymujace, z których kazdy sklada sie z czlona bocznego 24, z czlona przesuwnego 26 i czlona dolnego 25.W pokazanej na fig. 5 odmianie wykonania prze¬ nosnika, dolny czlon 25 jest zaopatrzony w cztery podluzne otwory, z których dwa koncowe 32, za pomoca czopa koncowego 34 sa polaczone przesuw¬ nie z czlonami bocznymi 24, a dwa otwory srod¬ kowe 33, za pomoca czopa glównego 35 sa pola¬ czone przesuwnie z czlonami przesuwnymi 26.Osie tych wszystkich czopów sa równolegle do kierunku przesuwu tasmy 1.Dzieki przesuwnemu osadzeniu w podluznych otworach 32 i 33 czlona dolnego 25, czopy 34 i 35 maja moznosc przesuwania sie w tych otworach, przy czyni dlugosci tych podluznych otworów 32 i 33 sa tak dobrane, ze zapewniaja pelne wypro¬ stowanie poprzecznego drazka podtrzymujacego, co na fig. 5 zostalo przedstawione liniami kresko¬ wymi, oraz ze pod dzialaniem sil pionowych, dzia¬ lajacych na podpierana przez nich tasme przenos¬ nikowa 1, za pomoca wzajemnych przesuniec, umozliwiaja tasmie tej przyjecie ksztaltu niecko¬ wego i zabezpieczaja ja od jakichkolwiek badz ru¬ chów w kierunku dzialania wspomnianych sil po¬ ziomych, tak ze liny nosne i napedowe 2 i 2' przej¬ muja tylko obciazenia pionowe.Odmiana konstrukcyjna poprzecznego drazka podtrzymujacego jest przedstawiona na fig. 6. W odmianie tej z wystepów 241 i 251 wystajacych z czlonów bocznych 24 i czlona dolnego 25, utworzo¬ ne zostaly zderzaki, o które opieraja sie czlony przesuwne 26, wykonane w tej odmianie z ceowni- ka. Wystep 241 utrzymuje przy tym czlon prze¬ suwny 26 w jego polozeniu poziomym i uniemoz¬ liwia równiez jego wypadniecie.W obydwóch opisanych wyzej odmianach wy¬ konania wynalazku, w taki sposób zaprojektowa¬ ny dzielony poprzeczny drazek podtrzymujacy jest zawieszany na linach nosnych i napedowych 2 i 2' za pomoca zaczepów 23, osadzonych na górnym koncu czlona bocznego 24. Tasma przenosnikowa 1 jest przymocowana do czlona dolnego 25 za po¬ moca mechanicznie otwieranych zacisków 27.Na rozstawionych w okreslonych wzajemnych odleglosciach stojakach nosnych 36 sa obrotowo osadzone parami górne krazki 3 i 4 i dolne kraz¬ ki 5 i 6, po których przebiegaja liny nosne i na¬ pedowe 2 i 2\ Zgodnie z fig. 3 górne krazki 3, dolne krazki 5, oraz górne krazki 4 i dolne krazki 6 sa umieszczo¬ ne z moznoscia wzajemnego pionowego przemie¬ szczania, a ultworzony za pomoca czlonów bocz¬ nych 24, czlonów przesuwnych 26 i czlonów dol¬ nych nieckowy zarys górnego ciegna tasmy prze¬ nosnikowej 1 przebiega równolegle do majacego zarys nieckowy poprzecznego preta podtrzymuja¬ cego, znajdujacego sie pod górnym ciegnem tas¬ my przenosnikowej 1. W wykonaniu przedstawio¬ nym po lewej stronie fig. 3, brzeg dolnego ciegna tasmy przenosnikowej 1 zwisa swobodnie ku do¬ lowi. W innej odmianie wykonania^ ' która jest przedstawiona po prawej stronie fig. 3, brzeg dol_ nego ciegna tasmy przenosnikowej jest podtrzy- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 555 58163 6 zmywany za pomoca ukosnie usytuowanych wal- Jsów 30. Takie rozwiazanie konstrukcyjne umozli¬ wia znaczne zmniejszenie ogólnej wysokosci prze¬ nosnika tasmowego, co ma duze znaczenie przede wszystkim w kopalniach.W odmianie wykonania przedstawionej na fig. 4, -para przedstawionych na fig. 3 krazków 5 i 6 zo¬ stala zastapiona przez jeden walek 7, na którym wykonane sa dwa rowki linowe i który sluzy do ¦podtrzymywania dolnego ciegna tasmy przenosni¬ kowej 1, a takze do podtrzymywania dolnych cie_ gien lin nosnych i napedowych 2 i 2*.W srodkowym obszarze toru przenosnika tas¬ mowegor pod obciazeniem i w czasie jego eksplo¬ atowania, skladajacy sie z poszczególnych czlo¬ nów poprzeczny drazek podtrzymujacy przybiera .zarys niecki, na której tasma przenosnikowa 1 uklada sie niezawodnie i w sposób zapewniajacy wymagana wytrzymalosc. Przy przesuwaniu sie po bebnie zwrotnym 16 i bebnie napinajacym 17 po¬ przeczny drazek podtrzymujacy musi zajac polo¬ zenie wyprostowane, aby gladko i bez uderzen mógl przesunac sie po obydwóch bebnach. W celu .ulatwienia tego przesuwania sie po bebnie zwrot¬ nym 16 i po bebnie napinajacym 17 bebny te sa zaopatrzone w odpowiednio wyprofilowane plasz. cze gumowe, które najkorzystniej moga byc ze¬ stawiane z kilku opon samochodowych.Do tego zmieniania sie zarysu nieckowego w li- 4iie prosta i na odwrót sluza: przy jednym koncu przenosnika tasmowego przedni nabiegowy pas po¬ mocniczy 18, a przy drugim koncu przenosnika tasmowego — tylny nabiegowy pas pomocniczy -20, które przebiegaja pod górnym ciegnem tasmy przenosnikowej 1, z jednej strony nad bebnem .zwrotnym 16, a z drugiej strony nad bebnem na¬ pinajacym 17. Przy tym przedni nabiegowy pas pomocniczy 18, jako pas bez konca obiega po prze¬ dnim pomocniczym bebnie zwrotnym 19, a tylny .nabiegowy pas pomocniczy 20, jako pas bez konca — po tylnym pomocniczym bebnie zwrotnym 21.Zarówno przedni pomocniczy beben zwrotny 19 jak i tylny pomocniczy beben zwrotny 21 maja .mniejsza srednice niz beben zwrotny 16 i beben' napinajacy 17.Z tych -wzgledów w konstrukcji tej, pasy nabie- gowe przebiegaja w stycznej plaszczyznie, która jest wspólna dla przedniego pomocniczego bebna zwrotnego 19 i tylnego pomocniczego bebna zwrot- Jiego 21 i która krzyzuje sie z plaszczyzna prze¬ suwania sie dolnego czlonu 25 dzielonego i pod ciezarem wyginajacego sie poprzecznego drazka podtrzymujacego.Dzieki zbieganiu sie tych dwóch plaszczyzn na górnej powierzchni bebna zwrotnego 16 i bebna znapinajacego 17, tuz przed bebnem zwrotnym pas opiera sie o dolny czlon 25 i w dalszym ruchu pod¬ nosi go lagodnie do góry. W wyniku tego na czlo¬ ny boczne 24 i czlony przesuwne 26 dziala tylko ich wlasny ciezar, gdy tylko rozpoczna one opa¬ danie na boki. A zatem w miejscu dotkniecia beb¬ na zwrotnego poprzeczka jest juz calkowicie wy¬ prostowana.Podobny przebieg odbywa sie nastepnie w ob¬ szarze tylnego górnego ciegna tasmy przenosni¬ kowej 1. W tym miejscu pochylona plaszczyzna tylnego nabiegowego pasa 20 powoli oddala sie od plaszczyzny, po której przesuwa sie dolny czlon 25. Podczas, gdy na samym pasie pomocni¬ czym podtrzymywanie dolnego czlona 25 powoli zanika, wiec czlon ten opuszcza sie równiez nie¬ znacznie ponizej plaszczyzny przebiegu tasmy przenosnikowej 1, tak ze czlony boczne 24 i czlo¬ ny przesuwne 26 ponownie zaczynaja pod obcia¬ zeniem tworzyc zarys nieckowy.Przy poczatku wyprostowywania sie poprzecz¬ nego drazka podtrzymujacego pod dzialaniem te¬ go samego ruchu podnosza sie do góry zaczepy 23 bocznych czlonów 24 i rozlaczaja sie z linami nos¬ nymi i napedowymi 2, 2', które nastepnie poprzez krazki kierujace 13 wbiegaja na napedowe kola linowe 8. W taki sam sposób odbywa sie bez zad¬ nych przeszkód równiez zakladanie poszczególnych par zaczepów 23 na liny nosne i napedowe 2 i 2* na poczatku transportujacego material odcinka drogi tasmy przenosnikowej 1.Zgodnie z fig. 1 do lagodnego rozchylania sie czlonów bocznych 24 i czlonów przesuwnych 26 przyczynia sie uklad walków podtrzymujacych 29, które kolejno sa usytuowane coraz nizej. Przy tym brzeg tasmy przenosnikowej 1 moze badz swobodnie zwisac, tak jak to zostalo przedstawio¬ ne po lewej stronie fig. 3, badz tez moze byc od dolu podtrzymywany za pomoca ukosnie uisytuo* wanych walków 30, tak jak to jest przedstawione po prawej stronie tej samej figury. Ksztaltowanie sie nieckowej formy tasmy przenosnikowej pod bebnem napinajacym 17 przebiega w sposób jaki zostal juz wyzej opisany.W celu wyeliminowania w czasie eksploatowa¬ nia przenosnika tasmowego dzialania jakichkol¬ wiek skierowanych na boki poziomych sil na liny nosne i napedowe 2 i 2\ zgodne z wynalazkiem dzielone poprzeczne drazki podtrzymujace sa za¬ projektowane jako zespól stanowiacy pod dziala¬ niem pionowych sil mocna calosc, a podtrzymu¬ jace liny nosne i napedowe 2 i 2* pary górnych krazków 3, i dolnych krazków 5, sa osadzone z moznoscia nieznacznego przesuwania sie w kie¬ runku prostopadlym do kierunku przesuwu tas¬ my przenosnikowej 1, podczas gdy pary górnych krazków 4 i dolnych krazków 6 sa osadzone bez moznosci tego bocznego przesuwania sie.Na fig. 6 przedstawione jest wahliwe zawiesze, nie górnego krazka 3 i dolnego krazka 5 na jarz¬ mie 37. W tej odmianie wykonania stosunkowo sztywne uksztaltowanie dzielonych poprzecznych drazków podtrzymujacych w ich polozeniu pod¬ trzymujacym tasme przenosnikowa oraz mozli¬ wosc wahania sie par krazków górnych 3 i kraz¬ ków dolnych 5 eliminuje dzialanie jakichkolwiek sil poziomych, tak ze tasma przenosnikowa 1 mo¬ ze tworzyc gleboka niecke, której srednica jest od 50 do 70% wieksza niz srednica jaka mozna uzyskac w znanych przenosnikach tasmowych z elastycznymi jednoczesciowymi poprzeczkami.Niecka ta ma równiez zasadniczo wieksze wymia_ ry niz przy przegubowych nieckowych poprzecz¬ kach. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 607 58163 8 Przesuwne, ewentualnie wahliwe, osadzenie par krazków 3 i 5 przynosi dalsze jeszcze korzysci eksploatacyjne. Przy korzystnej konstrukcji wspor¬ ników nosnych 36 i wahliwym osadzeniu par krazków 3 i 5 mozna przesuwac przenosnik tasmo, wy w pewnych granicach w kierunku poprzecznym równiez w czasie jego eksploatowania. Wskutek istnienia moznosci takich miejscowych przesuniec rzadko zdarza sie cos, co mozna by uznac jako przeszkadzajace wymaganiu wyprostowywania przenosnika.Przy dlugich przenosnikach tasmowych wedlug wynalazku stosuje sie jedna jedyna tasme prze¬ nosnikowa 1 oraz czesciowe napedy za pomoca kil¬ ku ukladów lin nosnych i napedowych 2 i 2' i za pomoca odpowiednich mechanizmów napedowych, przy czym korzystne wahliwe osadzenie par kraz¬ ków 3 i 5 umozliwia równiez zmienianie wzdluz¬ nej osi przenosnika tasmowego o pewien kat i utworzenie przejsciowych przegiec o okreslonym promieniu, tak ze caly przenosnik tasmowy wedlug wynalazku moznm korzystnie dostosowywac do warunków wynikajacych z uksztaltowania terenu. PL