Opublikowano: 30.IX.1969 58109 KI. 83 a, 1/33- MKP G04b A UKD [&6 Twórca wynalazku: mgr inz. Edward Suchocki Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, War¬ szawa (Polska) Pneumatyczne urzadzenie do impulsowego zsynchronizowanego napedzania wtórnych mechanizmów zegarowych Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczne 'urza¬ dzenie do impulsowego zsynchronizowanego nape¬ dzania wtórnych mechanizmów zegarowych przy pomocy energii sprezonego powietrza.Znane dotychczas pneumatyczne urzadzenia do impulsowego zsynchronizowanego napedzania Wtór¬ nych mechanizmów zegarowych, w które wyposa¬ zone sa wskazniki czasu, przyrzady rejestrujace i urzadzenia programowe, dzialajace na zasadzie zmiany energii sprezonego powietrza przesylanego do tych mechanizmów przewodami rurowymi cha¬ rakteryzuja sie tym, ze urzadzenia do wywolywa¬ nia zmian energii impulsu pneumatycznego w sie¬ ci przewodów rurowych powiazane sa z mecha¬ nizmem napedowym zegara pierwotnego.Nadajnikami impulsów pneumatycznych w tych urzadzeniach sa mechanizmy napedowe zegarów pierwotnych, którymi z reguly sa wahadla. Na walcowej powierzchni kola wahadlowego jest wy¬ konana szczelina ido której rozpreza sie powie¬ trze wyplywajace z dyszy stanowiacej wylot sieci przewodów rurowych. Powstajace w sieci przewo¬ dów rurowych impulsy pneumatyczne sa wykorzy¬ stane równiez do podtrzymania ruchu wahadla ze¬ gara pierwotnego. Istotna niedogodnoscia tych urzadzen jest wykorzystywanie tych samych impul¬ sów pneumatycznych do napedu wtórnych me¬ chanizmów zegarowych i do podtrzymywania ru¬ chu wahadla. 10 15 Powstajace w sieci przewodów rurowych róznego rodzaju zaklócenia powoduja zmiany energii kolej¬ nych impulisów pneumatycznych co powoduje nie¬ dokladnosc chodu zegara pierwotnego, a tym sa¬ mym niedokladnosc napedzania wtórnych mecha¬ nizmów zegarowych. Znane sa równliez elektryczne urzadzenia do zsynchronizowanego impulsowego napedzania Wtórnych mechanizmów zegarowych w których impulsem sterujacym jest impuls elek¬ tryczny nadawany przez zegar pierwotny bezpo¬ srednio lub za posrednictwem centrali zegarowej.Obok szeregu powaznych zalet, jak na przyklad dokladnosc napedzania Wtórnych mechanizmów ze¬ garowych, isitotnymi wadami tych urzadzen sa mo¬ zliwosci powstawania w sieci przewodów kub w uzwojeniach roboczych zespolów wykonawczych efektów cieplnych. Wady te uniemozliwiaja stoso¬ wanie tych urzadzen w pomieszczeniach zagrozo¬ nych pozarem, ibadz sklaniaja do umieszczania ich w obudowach przeciwwybuchowych, co równiez nie daje pelnej gwarancji bezpieczenstwa.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymienio¬ nych niedogodnosci i stworzenie urzadzenia, kitóre zachowuje zalety elektrycznej sieci czasu i pneu¬ matycznego ukladu napedzania wtórnych mechani¬ zmów zegarowych.Wytyczony cel realizuje sie poprzez urzadzenie wyposazone w nadajnik impulsów pneumatycznych majacy przeslone przeslaniajaca dysze wylotowa sieci przewodów rurowych, z która polaczone sa 581093 heimetycaie dwupozycyjine zespoly wykonawcze po¬ siadajace element sprezysty odksztalcajacy sie pod wplywem impulsu pneumatycznego, a sluzace do napedzania wtórnych mechanizmów zegarowych.Nadajnik impuflsów pneumatycznych jest przekaz¬ nikiem eflektropneumatycznyim, który od strony elektrycznej jest polaczony przewodami elektrycz¬ nymi ze znanym nadajnikiem impulsów steruja- cyioh elektrycznych. Ponadto urzadzenie jest wypo¬ sazone w znane urzadzenie, pneumatyczne do zasi¬ lania sprezonym powietrzem. ' Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania.. na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia, fig. 2 schemat konstrukcyjny nadajnika impulsów pneu¬ matycznych, fig. 3 schemat konstrukcyjny dwupo- zycyjmego heasnetycznego zespolu wykonawczego.Urzadzenie wedlug wynalazku w przykladizie wy¬ konania sklada sie z nadajnika 1 impulsów stenie jacych elektrycznych w postaci zegara pierwotne¬ go,, nadajnika 2 impulsów pneumatycznych (pola¬ czonego z nadajnikiem 1, impulsów sterujacych elektrycznych przewodami 7 elektrycznymi, sieci przewodów rurowych 3, dwupozycyjnych herme¬ tycznych zespolów 4 wykonawczych polaczonych z wtórnymi mechanizmami zegarowymi 5 i 6, oraz pneumatycznego urzadzenia zasilajacego 9. Nadajnik 2 impufllsów pneumatycznych w postaci przekazni¬ ka elekttropneumatycznego ma polaczona z siecia przewodów rurowych 3 dysze ekspansyjna 13, elek¬ tromagnes 10, kotwice 11 elektromagnesu 10 pola¬ czona z przeslona 12 dyszy ekspansyjnej 13.Dwupozycyjmy hermetyczny zespól 4 wykonawczy posiada element sprezysty w postaci plaskiej mem¬ brany 14 zamykajacej cylindryczny zbiornik 22 po¬ laczony z siecia przewodów rurowych 3, dwa zde¬ rzaki 20 do ograniczania krancowych polozen ele¬ mentu sprezylstego 14, sprezyne powrotna 19, zestaw zapadki 16 i kola zapadkowego 17 osadzonego na wspólnej osi z kolem zebatym 18, napedzajacym ko¬ lo zebate 21 wtórnego mechanizmu zegarowego, oraz uklad dzwiigni 15 laczacych element sprzezysty 14 z zapadka 16.Sterujace impulsy elektryczne nadawane przez nadajnik 1 z okreslona czestotliwoscia sa przesy¬ lane siecia przewodów 7 elektrycznych do nadajni¬ ka 2 powodujac wzbudzenie elektromagnesu 10, który przyciaga kotwice 11 wraz z przeslona 12 i przyslania dysze ekspansyjna 13. W sieci przewo¬ dów rurowych 3 powstaje impuls pneumatyczny o amplitudzie bliskiej wartosci cisnienia zasilajace¬ go a wytwarzanego przez urzadzenie zasilajace 9.Powstaly impuls pneumatyczny za posrednictwem sieci przewodów 3 jest przekazywany do dwupozy- cyjnego hermetycznego zespolu 4 wykonawczego po¬ wodujac odksztalcenie sie elementu sprezystego 14, które za pomoca ukladu dzwigni 15 zostaje prze¬ niesione na zapadke 16 powodujac przesuniecie sie kola zapadkowego 17 o jedna podzialke, a tym sa¬ mym przesuniecie sie wtórnego mechanizmu zega¬ rowego o jednostke czasu.Zanik impufllsu sterujacego elektrycznego wywo¬ luje zanik pola magnetycznego w elektromagnesie 10 i odpadniecie przyciagnietej uprzednio do elek- 4 tromagnesu 10 kotwicy 11, a tym samym powodu¬ je odsloniecie wylotu dyszy ekspansyjnej 13 przez przeslone 12 a to z kolei wywoluje spadek cisnienia w sieci przewodów rurowych 3. Scisnieta uprzednio 5 sprezyna powrotna 19 wywoluje przesuniecie sie ukladu dzwigni 15 do polozenia pierwotnego, a tym samym powoduje rozlaczenie sie zapadki 16 z kolem zapadkowym 17. Ruch ukladu dzwigni 15 jest ogra¬ niczony zderzakami 20. Po ponownym pojawieniu 10 sie impulsu sterujacego elektrycznego w sieci prze¬ wodów 7 cykl pracy powtórzy sie.Zaletami urzadzenia wedlug wynalazku sa jego dokladnosc napedzania jaka daje elektryczna siec czasu i bezpieczenstwo pracy cechujace uklady na- 15 pedzania pneumatycznego, co pozwala stosowac urzadzenie w pomieszczeniach zagrozonych mozli¬ woscia gromadzenia sie gazów, oparów i pylów la- twqpainych lub wybuchowych. Ponadto za pomo¬ ca urzadzenia wedlug wynalazku mozna wytwa- 20 rzac impulsy pneumatyczne o róznych czestotliwo¬ sciach, amplitudach i czasach trwania, jak równiez mozna przetwarzac parametry tych impulsów dla ukladów sterowania programowego systemu cyfro¬ wego, od którego wymaga sie dokladnych przebie¬ gów czasowych porównywalnych z zapisami przy¬ rzadów rejestrujacych lub wymagajacych czasowe¬ go zsynchronizowania z innymi ukladami sterowa¬ nia programowego. 30 PL