Opublikowano: 8.VIII.1969 58031 KI. 49 a ,,m3y®@ MKP B 23 b UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Teodor Kubny Wlasciciel patentu: Wroclawska Fabryka Urzadzen Mechanicznych, Wroclaw, (Polska) Mechanizm zabezpieczajacy kola reczne skrzynki suportowej tokarki przed obrotem w czasie dzialania ruchów przyspieszonych Przedmiotem wynalazku jest mechanizm zabez¬ pieczajacy kola reczne skrzynki suportowej tokar¬ ki przed obrotem w czasie dzialania ruchów przy¬ spieszonych suportu wzdluznego i poprzecznego.Znane dotychczas rozwiazania przewiduja pola¬ czenie kól recznych z mechanizmami napedowymi szybkich przesuwów za pomoca sprzegiel klowych, przy czym sila sprezyny utrzymuje sprzegla w sta¬ nie wyzebionym.Wlaczenie kól recznych do pracy, a tym samym i zalaczenie sprzegiel odbywa sie przez pokonanie sily sprezyny. Rozwiazanie to posiada ta niedogod¬ nosc w eksploatacji obrabiarki, ze wymaga poko¬ nania sily sprezyny oraz spelnienia warunku zaze¬ bienia sprzegla.Celem wynalazku jest skonstruowanie mechaniz¬ mu o prostej konstrukcji, w którym za pomoca jed- nejl dzwigani powoduje sie rozsprzegniecie kól recz¬ nych zarówno dla kierunku wzdluznego jak i po¬ przecznego od mechanizmów napedowych.Zaproponowane przez wynalazek rozwiazanie przewiduje polaczenie kól recznych z mechanizma¬ mi napedowymi za pomoca sprzegiel klowych jed- nozebnych utrzymywanych w zazebieniu za po¬ moca sprezyn. Sprzegla jednozebne maja za zada¬ nie jednoznacznego polaczenia kól recznych z me¬ chanizmami napedowymi. Zasadniczym elementem rozwiazania jest walek ulozyskowany obrotowo w dwóch podparciach, który posiada na obu swoich koncach splaszczenia przy czym splaszczenie dolne 10 20 30 opiera sie o piaste kola recznego przesuwu wzdluz¬ nego, natomiast splaszczenie górne opiera sie o je¬ den koniec dzwigni dwuramiennej.Drugi koniec dzwigni wspólpracuje za pomoca kolka z kolem recznym przesuwu poprzecznego.Walek w górnej swojej czesci jest zaopatrzony w dzwignie sluzaca do jego obrotu. Przez obrót dzwig¬ ni o pewien kat nastepuje rozsprzegniecie kól recznych posuwu wzdluznego i poprzecznego przy jednoczesnym zalaczeniu silnika szybkich przesu¬ wów. Katowy obrót walka jest przekazywany po¬ przez uzebienie naciete w jego srodkowej czesci na zebatke, która steruje wylacznikami do zalacze¬ nia lub wylaczenia silnika szybkich przesuwów.Mechanizm zabezpieczajacy wedlug wynalazku jest uwidoczniony przykladowo na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia widok z przodu i czesciowy przekrój poprzeczny kola recznego posuwu wzdluz¬ nego, fig. 2 przedstawia przekrój wzdluz linii A—A, natomiast fig. 3 przedstawia przekrój wzdluz linii B—B.Jak pokazano na rysunku walek 1 ulozyskowa¬ ny jest w oprawach 2 i 3 i posiada w srodkowej czesci uzebienie 4 wspólpracujace z zebatka 5. Ze¬ batka 5 dziala na odpowiednie wylaczniki elek¬ tryczne nie pokazane na rysunku.W górnej czesci walka 1 utwierdzona jest dzwig¬ nia 6 do obslugi recznej. Na obu koncach walka 1 znajduja sie splaszczenia 7 i 8. Splaszczenie 7 opie¬ ra sie o piaste 9 kola recznego 10 przesuwu wzdluz- 58 03158 031 3 nego. Do kola recznego 10 przyrnocowana jest tu¬ leja sprzeglowa 11 utrzymywana w polaczeniu za¬ laczonym z walkiem sprzeglowym 12 za pomoca sprezyny 13. Splaszczenie 8 opiera sie o koniec 14 dzwigni dwuramiennej 15.Drugi koniec 16 dzwigni dwuramiennej 15 opiera sie o kolek 17, który dotyka do piasty kola recz¬ nego 18 posuwu poprzecznego. Kolo reczne 18 osa¬ dzone jest na walku sprzeglowym 19 zaopatrzonym w sprzeglo jfednozebne 20. Sprezyna 21 opiera sie o kolnierz walka sprzeglowego 19 i utrzymuje sprzeglo jednozebne 20 w stalym zazebieniu z tu¬ leja sprzeglowa 22 sruby pociagowej 23 suportu poprzecznego.Przez wychylenie dzwigni 6 w plaszczyznie po¬ ziomej w prawo lub w lewo od polozenia zerowe¬ go, splaszczenie 7 dziala na piaste 9 powodujac osiowy przesuw kola recznego 10, czyli wyzebienie sie tulei sprzeglowej 11 z walkiem sprzeglowym 13.Analogicznie splaszczenie 8 dzialajac na koniec 14 dzwigni dwuramiennej 15 powoduje obrót tej dzwigni przy czym jej drugi koniec 16 dziala po¬ przez kolek 17 na piaste kola recznego 18 posuwu poprzecznego. Nacisk kolka 17 powoduje przesunie¬ cie osiowe kólka recznego 18 wraz z zamocowanym walkiem sprzeglowym 19, a tym samym nastepuje rozlaczenie sprzegla 20.Obrót walka 1 powoduje równiez liniowy prze¬ suw zebatki 5, która dziala na wylaczniki elek¬ tryczne sluzace do zalaczenia i wylaczenia silnika szybkich przesuwów nie pokazanego na rysunku.Jednoczesnie zalaczony ruch szybkich przesuwów nie moze byc przenoszony na kola reczne 10 i 18 5 poniewaz zostaly wysprzegniete od strony napedu. PL