Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.YIII.1969 57955 KI. 5 a, 11/02 MKP E 2i b m(c% UKD 622.24.05 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wieslaw Rózycki, mgr inz. Marian Odrobina, mgr inz. Waclaw Delebinski, mgr inz. Julian Konior, Bernard Parysz Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Wóz wiertniczy i Przedmiotem patentu jest wóz wiertniczy do wiercenia owtorów strzalowych w chodnikach pod¬ ziemia kopaln, w przekopach drazonych tunelów i innych wyrobiskach górniczych, sposobem uda¬ rowym, udarowo-obrotowym i obrotowym, zna¬ nymi wiertarkami. Urzadzenie wyposazone jest w manipulatory, napedzane hydraulicznie, osa¬ dzone na podwoziu.Znane sa wozy wiertnicze, wyposazone w naj¬ nowszych rozwiazaniach w urzadzenia hydrau¬ liczne do napedu manipulatorów, osadzonych na podwoziu kolowym lub gasienicowym. Wozy te w przypadku podwozia kolowo-szynowego, wy¬ magaja budowy rozjazdów szynowych do wyco¬ fywania urzadzenia w momencie odstrzalu, naped posuwu wiertarki maja rozwiazany jako lancu¬ chowy, zebatkowy, lub srubowy, nie dajacy pel¬ nej gwarancji sprawnego dzialania.Wada tych rozwiazan jest równiez stosowanie duzych mas dla zwiekszenia stabilnosci urzadze¬ nia, podnoszacych tym samym ciezar calego urza¬ dzenia. Dla uzyskania najmniejszych odleglosci wierconych otworów od spagu, stropu czy ociosu, w znanych rozwiazaniach nadawany jest obrót calego wysiegnika manipulatora, co jest dalsza wada tych rozwiazan.Urzadzenie wedlug wynalazku ma mechanizm mimosrodowy, pozwalajacy na podniesienie go na wysokosc wieksza niz np. glówka szyny i odtran¬ sportowanie w kierunku prostopadlym do kie- 30 runku jazdy. Posuw roboczy i ruch powrotny wiertarki uzyskuje sie przez zastosowanie dwóch silowników hydraulicznych, tak usytuowanych, ze dlugosc suwu roboczego jest suma suwu obu si¬ lowników co daje prostsze i pewniejsze w dzia¬ laniu rozwiazanie.Dla uzyskania minimalnych odleglosci skraj¬ nych otworów od krawedzi wyznaczonej powierz¬ chni obwiertu, w rozwiazaniu wedlug wynalazku prowadnica wiertarki napedzana jest silnikiem hydraulicznym, nadajacym jej obrót wokól wzdluznej osi wysiegnika, tak, ze wiertarka znaj¬ duje sie nad lub pod prowadnica umozliwiajac wiercenie tuz przy stropie, ociosie lub spagu prze¬ kopu. Regulowany za pomoca mechanizmu srubo¬ wego rozstaw kól, uniezaleznia wóz wiertniczy od stosowanej w kopalni szerokosci toru a zabu¬ dowanie w urzadzeniu chwytaka srubowo-dzwig- niowego pozwala na zakotwienie go do podloza.Urzadzenie wedlug wynalazku ma wszystkie ruchy manipulacyjne zwiazane z wierceniem cal¬ kowicie zhydraulizowane, pozwala na uzycie do¬ wolnej wiertarki udarowej, udarowo-obrotowej i obrotowej, przy czym transport urzadzenia moze byc przeprowadzony skompletowanym urzadze¬ niem lub w podzespolach w zaleznosci od istnie¬ jacych warunków technicznych.Transport wozu wiertniczego do przodka wy¬ robiska górniczego, w przypadku rozwiazania pod¬ wozia na gasienicach odbywa sie wlasnym na- 579553 pedem,* silnikiem elektrycznym, powietrznym lub hydraulicznym, w przypadku podwozia kolowego — znanymi ciagnikami.Sterowanie manipulatorów to znaczy ustawie¬ nie wiertarki i narzedzia wiercacego na wyzna- 5 czonej dowolnie wysokosci i pod dowolnym ka¬ tem uzyskuje sie na drodze hydraulicznej, zespo¬ lem silowników i silników hydraulicznych, ste¬ rowanych centralnie, rozdzielaczami usytuowany¬ mi w pulpicie sterowniczym. 10 Wóz w przykladowym rozwiazaniu, dwumani- pulatorowy, obslugiwany jest przez dwóch pra¬ cowników. Celem zwiekszenia jego stabilnosci mocowany jest, naprzyklad do szyny torowiska, za pomoca chwytaka srubowo-dzwigniowego a 15 specjalna ostroga osadzona na czole prowadnicy docisnieta do obwiercanej plaszczyzny zwieksza sztywnosc stosunkowo dlugich wysiegników i pro¬ wadnicy manipulatora. Wiercenie otworów strza¬ lowych przeprowadza sie wiertarkami udarowy- ^ mi, udarowo-obrotowymi i obrotowymi z nape¬ dem powietrznym, elektrycznym lub hydraulicz¬ nym. Pompa zasilajaca uklad hydrauliczny nape¬ dzana jest silnikiem elektrycznym.Po wykonaniu otworów strzalowych w obwier- 25 canej plaszczyznie, w przypadku podwozia ko¬ lowego, wóz wycofywany jest za pomoca mecha¬ nizmu mimosrodowego bez koniecznosci budo¬ wania rozjazdów szynowych. Wóz wiertniczy we¬ dlug wynalazku, w przykladowym rozwiazaniu na podwoziu kolowo-szynowym, pokazany jest na rysunku, którego: fig. 1 przedstawia ogólny wi¬ dok wozu wiertniczego, fig. 2 — mechanizm mi- mosrodowy; fig. 3 — urzadzenie kotwiace — chwy¬ tak, a fig. 4 — urzadzenie do regulacji rozstawu 3g kól.Na podwoziu 1 osadzony jest zbiornik 2 cieczy zasilajacej uklad hydrauliczny, silnik 3 elektrycz¬ ny napedzajacy pompe 4 hydrauliczna, pulpit 5 sterowniczy, wraz z zaworami 6 regulujacymi ^ sile docisku wiertarki, ostrogi prowadnicy i szyb¬ kosc obrotu silnika hydraulicznego napedzajacego prowadnice oraz silowniki 7 hydrauliczne sluzace do skrecania w plaszczyznie poziomej wysiegni¬ ków 8 manipulatorów. Wysiegniki 8 wykonane sa jako silowniki hydrauliczne co umozliwia uzyska¬ nie róznej ich dlugosci przez wysuniecie draga 9 tlokowego.Odchylenie wysiegników 8 w plaszczyznie pio¬ nowej uzyskuje sie silownikami 10, zamocowany¬ mi przegubowo jednym koncem do podwozia, dru¬ gim do wysiegnika. Na dragu 9 osadzony jest silnik 11 hydrauliczny wraz z przekladnia 12 sli¬ makowa nadajaca ruch obrotowy prowadnicy 13, wokól osi wzdluznej wysiegnika 8. Skret pro¬ wadnicy 13 w plaszczyznie poziomej uzyskuje sie lilownikiem 14 hydraulicznym a jej wychylenie w plaszczyznie pionowej silownikiem 15. Na pro¬ wadnicy 13 wyposazonej w prowadniki 16 wiertla, osadzona jest przesuwnie wiertarka 17* Wewnatrz prowadnicy, konstrukcji ramowej, 4 umieszczona jest para silowników 18 hydraulicz¬ nych, rozsuwajacych sie jednoczesnie i nadaja¬ cych poprzez jarzmo 19 ruch roboczy i powrotny wiertarki. Silowniki 20 hydrauliczne daja dodat¬ kowy wysuw prowadnicy 13 a umieszczona na czole prowadnicy ostroga 21 umozliwia usztywnie¬ nie manipulatora przez docisniecie ostrogi do ca¬ lizny. Podwozie 1 posiada mechanizm 22 mimo- srodowy, przesuwny chwytak 23 oraz mechanizm 24 do regulacji rozstawu kól. Mechanizm 22 po¬ kazany na fig. 2 sluzacy do recznego podniesienia wozu, sklada sie z kólka 25 zaopatrzonego w biez¬ niki, sprzegnietego mimosrodowo z kolem 26 po¬ kretnym, posiadajacym otwory na obwodzie do nadania mu obrotu za pomoca dzwigni oraz za¬ padki 27 zabezpieczajacej przed samowolnym obrotem.Podlozenie pod kólko 25 kawalka szyny i obró¬ cenie kola 26 o kat „a" uzyskuje sie uniesienie wozu na wysokosc równa wartosci „e" mimosro- du i przetransportowanie urzadzenia w kierunku "prostopadlym do kierunku jazdy. Chwytak 23 po¬ kazany na fig. 3 sklada sie z sruby 28 z lbem posiadajacym otwory do pokrecania, z nakretki 29 do której przymocowane sa dzwignie 30.Wykonanie otworów 32 pod sruby mocujace podkladke 31 jako podluzne, pozwala na przesu¬ niecie chwytaka o wartosc „L". Mechanizm 24 do regulacji rozstawu kól, pokazany na fig. 4 sklada sie z rzymskiej sruby 33 z pokretlem po¬ siadajacym otwory do pokrecania dzwignia, oraz dwóch pólosi 3i4 na których osadzone sa kola biegowe. Pólosie mocowane sa do ramy podwo¬ zia 1 za pomoca srub 35. PL