Pierwszenstwo: 57746 KI. 80 b, 21/04 02.1.1968 (P 124 480) Opublikowano: 18.VIII.1969 MKP C04b UKD *]*L Wspóltwórcy wynalazku: mgr iinz. Boleslaw Kawalec, dr Julian Gru¬ dzien, inz. tRoman Szromba, inz. Abdon Kar¬ kowski, inz. Emil Kuc, dr Iinz. Jerzy Badak Wlasciciel patentu: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rze¬ szowie, Samodzielny Oddzial Geologii, Rzeszów (Pol¬ ska) Sposób wytwarzania lekkich kruszyw specznianych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia lekkich kruszyw specznianych na drodze wy¬ palania surowców z dodatkiem palnym.Do wytwarzania lekkich, specznianych kruszyw budowlanych stosuje sie miedzy innymi surowce peczniejace samorzutnie przy wypalaniu — ily.Stosuje sie takze surowce niepeczniejace samo¬ rzutnie, do których naleza niektóre rodzaje ilów i pyly -dymnicowe, dodajac do nich skladniki powo¬ dujace pecznienie. Skladnikami powodujacymi pecz¬ nienie sa: trociny, wegiel brunatny, lugi posulfi¬ towe, ropa naftowa itp.Zastosowanie tych dodatków wplywa niekorzyst¬ nie na ekonomike wytwarzania, jak równiez czyni proces bardziej skomplikowanym technicznie.W przyipaidkiu stosowania surowców peczniejacych samorzutnie otrzymuje sie kruszywo, które stoso¬ wana jako wylpeUniacz do wyrobów izolacyjnych nie zapewnia uzyskania wyrobów o dobrych wlas¬ nosciach izolacyjnych.Celem wynalazku bylo opracowanie takiego spo¬ sobu wytwarzania kruszyw specznianych, kitóry joz- woJallby otrzymac (kruszywo o niskim ciezarze na¬ sypowym przy wyeliminowaniu wprowadzania spe¬ cjalnych dodatków speczniajacych.Istota wynalazku jest stosowanie jako surowca do wyitwarzania [kruszyw specznianych — lupków bitumicznych.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze lupki bitumiczne po wydobyciu i oddzieleniu ob- 10 15 20 25 30 cych domieszek sa rozdrabniane przy pomocy kru¬ szarek, nastepnie suszone i mielone dla uzyskania jednorodnej masy — przy czym mielenie moze sie odbywac na sucho lulb na mokro — nastepnie gra¬ nulowane i wypalane w temperaturze od 1200 do 1400° C. Otrzymany praduWt soatfiuje sie wedlug wiiellkoscd ziarn.Otrzymuje sie sposoibem wedlug wynalazku lek¬ kie kruszywo o ciezarze nasypowym w granicach od 250 — 700 kg/m8.Zawarte w lupkach bitumicznych — bituminy po¬ woduja pecznienie, surowca w czasie ; wypalania, bedac jednoczesnie dodatkowym zródlem energii cieplnej potrzebnej do wypalenia kruszywa.Jako paliwo zasadnicze moze byc stosowany za¬ miast tradycyjnie stosowanego wegla kamiennego lub brunatnego, gaz ziemny obficie wystepujacy w rejonach lupkonosnych. Wplywa to równiez korzy¬ stnie na ekonomike wypalania.Wyroby zawierajace jako wypelniacz kruszywo otrzymane sposobem 'wedlug wynalazku odznaczaja sie duza wytrzymaloscia mechaniczna i dobrymi wlasnosciami izolacyjnymi.Wytwarzanie kruszyw lekkich z lupków bitumicz¬ nych moze byc równiez polaczone z uprzednim od¬ zyskiwaniem z lupków, oleju lupkowego.Przyklad Wstepne rozdrobnienie lupku bitumicznego po wydobyciu i oddzieleniu obcych domieszek wynosi 5774657746 od 0 — 30 mm, zawartosc wilgoci w wysuszonym lupku nie przekracza 3%. Zmielono lupek bitumicz¬ ny do osiagniecia rozdrobnienia wyrazajacego sie pozostalosciami na sitach: 1,02 mm (srednica oczka) — nie wiecej niz 2%, 0,2 mm — nie wiecej niz 10Vo, lupek zgranulowano z dodatkiem wody 10 — li5°/o — uzyskujac granule o srednicach od 4 - 30 mm. Granulacje prowadzono dwonna sposobami, wykonujac granule ze zmielonego lupku lub uzy¬ wajac do granulowania wstepnie rozdrobnionego (rw kruszarkach) luipku (granulacja 0 — 30 mm) obtaczajac go Lupkiem mielonym w iloisci 15 — 30%. Wypalanie lupku bitumicznego prowadzono w itemperatiuirizie otd 1200 do 1W0° C. 10 Ciezar nasypowy otrzymanego z lupku bitumicz¬ nego kruszywa lekkiego wynosil od 250 do 700 leg/im3.Wytrzymalosc na sciskanie kruszywa lekkiego wyprodukowanego z lupku bitumicznego w grani¬ cach od 12 do 14 kg/cm2. PLPriority: 57 746 KI. 80 b, 21/04 02.1.1968 (P 124 480) Published: 18.VIII.1969 MKP C04b UKD *] * L Inventors: mgr iinz. Boleslaw Kawalec, Dr. Julian Gru¬d, Eng. Roman Szromba, Eng. Abdon Kar¬kowski, Eng. Emil Kuc, Dr. Iinz. Jerzy Badak Patent proprietor: Presidium of the Provincial National Council in Rzeszów, Independent Department of Geology, Rzeszów (Poland) Method of producing lightweight crushed aggregates The subject of the invention is a method of producing lightweight crushed aggregates by burning raw materials with a combustible additive. For the production of lightweight, foamed building aggregates, materials which expand spontaneously during firing are used, among others, are also used. The components causing swelling are: sawdust, lignite, sulphite slug, crude oil, etc. The use of these additives adversely affects the economics of production, and also makes the process more technically complex. which, when used as a discharger for insulation products, does not provide products with good insulating properties. The aim of the invention was to develop such a method for the production of expanded aggregates, which could be obtained (low-bulk aggregate with no The essence of the invention is to use as a raw material for the production of [crushed aggregates - bituminous shale. then dried and ground to obtain a homogeneous j masses - whereby grinding may be dry or wet - then granulated and fired at a temperature of 1200 to 1400 ° C. The resulting Wt current is matched according to the grain size. According to the invention, a lightweight aggregate with a bulk density in the range from 250 - 700 kg / m3. The bitumens contained in bituminous shales cause swelling of the raw material over time; It is an additional source of thermal energy needed to burn the aggregate. As the primary fuel, instead of the traditionally used hard coal or brown coal, natural gas can be used, which is abundant in the lupine regions. This also has a positive effect on the economics of firing. The products containing the aggregate obtained by the method according to the invention are distinguished by high mechanical strength and good insulating properties. The production of lightweight aggregates from bituminous shale may also be combined with the previous shale recovery, shale oil. Example Initial grinding of bituminous shale after extraction and separation of foreign impurities is 5774 657 746 from 0 - 30 mm, the moisture content of the dried shale does not exceed 3%. The bituminous slate was ground to the fineness expressed by the residue on the sieves: 1.02 mm (mesh diameter) - no more than 2%, 0.2 mm - no more than 10%, the slate was granulated with the addition of water 10 - 1.5% - obtaining granules with diameters from 4 - 30 mm. Granulation was carried out in two ways, making granules of ground shale or using a pre-ground (in crushers) void (granulation 0-30 mm) by treating it with ground slate in an amount of 15-30%. The firing of bituminous shale was carried out at an itemperatiuirizie from 1200 to 1 ° C. 10 The bulk weight of lightweight aggregate obtained from bituminous slate was from 250 to 700 leg / m3. kg / cm2. PL