PL57740B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.VI.1969 57740 KI. 85 d, 12 MKP E 03 b M UKD Twórca wynalazku: inz. Edmund Skulima Wlasciciel patentu: Bielska Fabryka Armatur „BEFA" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Bielsko-Biala (Polska) Zdrój wodociagowy Przedmiotem wynalazku jest zdrój wodociagowy z urzadzeniem ezektorowym i zaworem zaporo¬ wym, przeznaczony do czerpania wody z sieci wo¬ dociagowej glównie w terenie otwartym.Z uwagi na przeznaczenie i warunki pracy, kon¬ strukcja zdroju wodociagowego jest tego rodzaju, ze po kazdorazowym czerpaniu wody (to jest na¬ cisnieciu dzwigni uruchamiajacej, otwierajacej przeplyw oraz nastepnym zwolnieniu tego nacisku) nastepuje samoczynne zamkniecie przeplywu, zas reszta wody, pozostajaca w pionowej rurze prze¬ plywowej, splywa grawitacyjnie przez skosne otworki ezeMora do dolnej czesci zdroju, wypel¬ niajac jego kolumne, to znaczy obudowe zewnetrz¬ na, do pewnej, nieduzej wysokosci. Aby wody w dolnej czesci zdroju — po kolejnych jego urucho¬ mieniach ¦— nie przybywalo, wspomniana reszta wody musi zostac przy kazdym uruchomieniu zdroju wyssana i skierowana wraz z woda swieza do rury przeplywowej i dalej do wyplywu.Zadanie to. spelnia urzadzenie ezektorowe, za¬ bezpieczajace w ten sposób zdrój wodociagowy przed stopniowym, nadmiernym wypelnianiem sie woda i w konsekwencji — w okresie zimowym — przed zamarznieciem, które z kolei prowadzi do natychmiastowego unieruchomienia zdroju a w skrajnych przypadkach nawet, do nieodwracalnych uszkodzen mechanicznych (pekniecia).Najbardziej rozpowszechniona odmiana zdroju wodociagowego jest zdrój w ksztalcie pojedynczej 10 20 30 kolumny. W górnej czesci zdroju znajduje sie glo¬ wica, rura wyplywowa, dzwignia uruchamiajaca, oraz sprezyna dociskowa zaworu zaporowego, zas w dolnej, podziemnej czesci — komora zaworowa z przylaczem do sieci wodociagowej oraz wspom¬ niany wyzej ezektor wraz z zaworem zaporowym.W dotychczasowych konstrukcjach zdrojów wo¬ dociagowych, przesuwny osiowo (pionowo) ezektor posiadal przymocowany do niego od dolu plaski krazek wykonany z gumy, skóry lub innego two¬ rzywa elastycznego, co tworzyla ruchoma czesc za¬ woru zaporowego. Zamykanie przeplywu nastepo¬ walo przez dociskanie wspomnianego krazka do nieruchomego elementu, znajdujacego sie w dolnej czesci komory zaworowej i tworzacego siedlisko zaworu. W stanie otwartego przeplywu, to znaczy przy uniesionym ezektorze, doplyw wody swiezej z sieci wodociagowej przez komore zaworowa do ezektora, nastepowal przez otwory wykonane w jego sciance bocznej powyzej krazka uszczelniaja¬ cego.Tego rodzaju konstrukcje zamykania przeplywu w zdrojach wodociagowych posiadaly te wade, ze na czesc ruchoma zaworu zaporowego, to znaczy na ezektor z krazkiem uszczelniajacym, napieralo od dolu — przy zamknietym przeplywie — cisnie¬ nie wody panujace w sieci wodociagowej, co zmniejszalo szczelnosc zamkniecia. Sila docisku czesci ruchomej zaworu do jego siedliska, uzyski¬ wana sprezyna lub ciezarkiem umieszczonym w 57 7403 57 740 4 górnej czesci kolumny zdroju, musiala byc zatem odpowiednio zwiekszona.Wady tej pozbawione jest rozwiazanie bedace przedmiotem wynalazku, w którym ezektor — w stanie zamknietego przeplywu — nie posiada wca¬ le od dolu tego rodzaju czynnej powierzchni, badz tez powierzchnia ta jest pierscieniem kolowym o minimalnej szerokosci. Wyeliminowano poza tym w nowym rozwiazaniu materialy miekkie (guma, skóra), które szybko ulegaly zuzyciu. Ponadto no¬ we rozwiazanie — w porównaniu z konstrukcjami dotychczas stosowanymi — jest bardzo proste za¬ równo pod wzgledem konstrukcyjnym, technolo¬ gicznym (odlewy, obróbka mechaniczna) jak i mon¬ tazowym, w zwiazku z czym bardzo proste i latwe jest- takze wykonywanie ewentualnych napraw.W sklad znanych dotychczas urzadzen tego typu, spelniajacych te same zadania, wchodzila bez po¬ równania wieksza ilosc elementów skladowych, niejednokrotnie dosc skomplikowanych.Wymienic wreszcie nalezy zagadnienie oporów przeplywu. Pod tym wzgledem nowe, opisywane rozwiazanie konstrukcyjne jest równiez bez po¬ równania korzystniejsze od konstrukcji dotychczas znanych. W konstrukcjach znanych swieza woda przeplywac musiala w obrebie ezektora przez otwory o stosunkowo nieduzej srednicy, zmienia¬ jac w dodatku dwukrotnie kierunek o kat wyno¬ szacy nawet do 90° w stosunku do zasadniczego, pionowego kierunku strumienia. W konstrukcji nowej, woda — poczawszy od komory zaworo¬ wej — plynie jednolitym, pionowym, nie zmienia¬ jacym kierunku strumieniem (nie liczac oczywiscie poziomego doplywu z sieci wodociagowej oraz po¬ ziomej rury wyplywowej u samej góry zdroju).Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia caly zdrój wodociagowy w widoku, fig. 2 i 3 — dolna czesc zdroju z komora zaworo¬ wa, urzadzeniem ezektorowym oraz zaworem za¬ porowym w przekroju pionowym — odpowiednio w stanie zamknietym i otwartym oraz fig. 4 i 5 — górna czesc zdroju — odpowiednio z rura wyply¬ wowa i dzwignia uruchamiajaca — w przekroju pionowym.Do dolnego konca kolumny 1 zdroju wodociago¬ wego przymocowana jest czesc dolna, tworzaca ko¬ more zaworowa 2, wyposazona w przylacze 3 do sieci wodociagowej. Ezektor 4 laczy wnetrze ko¬ mory zaworowej 2 z koncówka 5 pionowej rury przeplywowej 6. Rura wodzaca 7, posiadajaca w swej górnej czesci — poprzez elementy posredni¬ czace — kontakt z dzwignia uruchamiajaca 8, slu¬ zy 9o podnoszenia ezektora 4, a tym samym — do otwierania przeplywu, wody. Rura 7 spelnia jedno¬ czesnie role oslony cieplnej dla rury przeplywowej 6 (izolujaca koszulka powietrzna).W czasie, gdy woda nie jest pobierana, ezektor 4 spoczywa swa dolna czescia wlotowa na nieru¬ chomym grzybku zaworowym 9, znajdujacym sie w dolnej czesci komory zaworowej 2, odcinajac do¬ plyw wody. Odpowiedni docisk ezektora 4 do grzybka zaworowego 9, zapewniajacy szczelnosc zamkniecia, wywoluje sprezyna 10, osadzona w górnej czesci zdroju. Powierzchnia ezektora 4 i grzybka 9, tworzace zamkniecie przeplywu, uksztaltowane sa jako powierzchnie stozkowo-kolo- we, co tworzy razem' klasyczny zawór zaporowy grzybkowy. 5 Przejscie miedzy wewnetrzna stozkowa powierz¬ chnia uszczelniajaca w dolnej czesci ezektora 4 a jego zewnetrzna powierzchnia walcowa, wyko¬ nane jest jako minimalne zaokraglenie lub przy¬ tepienie ostrej krawedzi, podyktowane wzgledami io technologicznymi. W ten sposób sila, bedaca wyni¬ kiem cisnienia wody panujacego w sieci wodocia¬ gowej, dzialajaca w stanie zamknietego przeplywu na ezektor pionowo w góre i zmniejszajaca szczel¬ nosc zamkniecia — jest znikomo mala i bez prak- 15 tycznego znaczenia.Ezektor 4 prowadzony jest suwliwie swa dolna czescia walcowa (wlotowa) w tulejce 11, osadzo¬ nej nieruchomo w górnej czesci komory zaworo¬ wej 2. Komora zaworowa 2 uszczelniona jest przy 20 tym uszczelka pierscieniowa 12, umieszczona w rowku ezektora 4. W dolnej czesci tulejki 11 przy¬ mocowana jest sitowa tulejka 13 o ksztalcie wal¬ cowym, zatrzymujaca ewentualnie zanieczyszcze¬ nia mechaniczne zawarte w wodzie. Górna, walco- 25 wa czesc ezektora 4 osadzona jest przesuwnie a za¬ razem szczelnie, w koncówce 5 rury przeplywo¬ wej 6.Przeplyw wody rozpoczyna sie z chwila podnie¬ sienia ezektora 4 znad grzybka zaworowego 9. 30 Swieza woda, o cisnieniu panujacym w siecia wo¬ dociagowej, plynie z przylacza 3 przez komore za¬ worowa 2, ezektor 4, koncówke 5 oraz rure prze¬ plywowa G — do rury wyplywowej 14. Jednocze¬ snie reszta wody, pozostala w dolnej czesci ko- 35 lumny 1 z poprzedniego czerpania, zostaje przez skosne otworki ezektora 4 wyssana i skierowana wraz z woda swieza do wyplywu. Wspomniane wyssysanie resztek wody z poprzedniego czerpania jest wynikiem odpowiednio uksztaltowanego prze- 40 wezenia centralnego przelotu ezektora 4, które po¬ woduje zmiany predkosci przeplywu oraz zmiany cisnienia strumienia wody swiezej.W górnej czesci kolumny 1 przymocowana jest tabliczka 15, zawierajaca krótka instrukcje prawi- 45 dlowej eksploatacji zdroju.Sprezyna dociskowa 10 umieszczona jest w gór¬ nej czesci zdroju, wewnatrz rury wodzacej 7.Wzdluzne oparcie d-la sprezyny 10 stanowi od dolu pierscien 16 osadzony nieruchomo wewnatrz rury 50 wodzacej 7, zas od góry — koncowy kolnierz 17 rurowego kolanka 18, które tworzy czesc wlotowa rury wyplywowej 14. Rura wyplywowa 14, kolan¬ ko rurowe 18 (wraz z kolnierzem wlotowym 17) i glowica 19 zdroju — wykonane sa jako jednolita 55 calosc (na przyklad odlew zeliwny) — w odróznie¬ niu od znanych zdrojów, w których kazdy z po¬ sród tych trzech elementów wykonany byl jako oddzielny detal. Uzyskano w ten sposób znaczne oszczednosci zarówno w zakresie robocizny jak i w 60 zakresie obróbki skrawaniem oraz elementów zlacz- nych i materialów uszczelniajacych.Jednoczesnie srednica zewnetrzna wspomnianego kolnierza wlotowego 17 rury wyplywowej 14 jest tak dobrana, iz kolnierz ten, znajdujac sie we- 65 wnatrz rury wodzacej 7, stanowi — z zachowaniem57 740 odpowiedniego luzu — prowadzenie dla tej rury (w poblizu jej górnego zakonczenia) w czasie jej pionowych ruchów, które maja miejsce przy otwie¬ raniu oraz zamykaniu przeplywu. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Zdrój wodociagowy, skladajacy sie z pionowei kolumny, wyposazonej w górnej swej czesci w glowice, rure wyplywowa, sprezyne dociskowa i dzwignie uruchamiajaca zawór zaporowy zdro¬ ju, a w dolnej, podziemnej czesci majaca przy¬ mocowana komore zaworowa z przylaczem dla rurociagu doplywowego wody, nad która to ko¬ mora umocowany jest przesuwnie ezektor, zna¬ mienny tym, ze w dolnej czesci komory zawo¬ rowej (2) znajduje sie nieruchomy grzybek za¬ worowy (9), zas w górnej czesci tej komory (2) osadzona jest nieruchomo tulejka (11), wewnatrz której znajduje sie przesuwTnie umieszczone za¬ konczenie ezektora (4) z uszczelka pierscienio¬ wa (12), którego dolne obrzeze tworzy siedlisko zaworowe, przy czym miedzy tulejka (11) a grzybkiem (9) jest umocowana sitowa tulejka (13). Zdrój wodociagowy wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze sprezyna dociskowa (10) znajduje sie wewnatrz rury wodzacej (7) i jest ograni¬ czona z jednej strony pierscieniem (16) umoco¬ wanym w rurze (7) a z drugiej strony konco¬ wym kolnierzem (17) rurowego kolanka (18) sta¬ nowiacego czesc wlotowa jednolitej rury wy¬ plywowej (14), która wchodzi w sklad monoli¬ tycznej glowicy (19) zdroju, przy czym jedno¬ czesnie ten kolnierz (17) wlotu rury wyplywo¬ wej (14), znajdujac sie wewnatrz rury wodzacej (7), stanowi dla niej prowadzenie w czasie jej ruchów pionowych. Wylot I wody T Poziom terenu ngJ Ooptyw wody $ sieci wodociagowejKI. 85 d, 12 57 740 MKP E 03 b Fig. 2KI. 85 d, 12 57 740 MKP E 03 b Fig. 5 Bltk 1342/69. 280 szt. A4. PL