Opublikowano: 30.VII.1969 57731 KI. 76 d, 7/02 MKP B 65 h f)\A UKD Wlasciciel patentu: VEB Spinn- und Zwirnerei Maschinenbau Karl- -Marks-Stadt, Karl-Marks-Stadt (Niemiecka Repu- blkia Demokratyczna Urzadzenie do regulacji docisku nawoju do bebna przewijarek krzyzowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do re¬ gulacji docisku nawoju wraz z cewka i jej uchwy¬ tem do bebna prowadzacego przedze w przewijar¬ kach krzyzowych, w których cewka z nawojem jest napedzana przez beben prowadzacy przedze.Przy przewijaniu przedzy wraz z rosnacym na¬ wojem na cewce wzrasta docisk na beben prowa¬ dzacy przedze, spowodowany przez wzrastajacy ciezar cewki.Dla otrzymania miekkiego i równomiernego na* woju w calym przekroju (w kazdej warstwie na¬ woju) stosuje sie urzadzenia, które reguluja do¬ cisk nawijanego na cewke nawoju do bebna pro¬ wadzacego przedze.Znane jest urzadzenie obciazeniowe, które sluzy do eliminowania poslizgu miedzy nawojem a beb¬ nem prowadzacym, w szczególnosci w zakresie malych srednic nawoju, gdy przeniesienie momen¬ tu obrotowego wymaga przylozenia duzej sily ob¬ wodowej. To znane urzadzenie jest tak skonstruo¬ wane, ze sila docisku nawoju do bebna prowa¬ dzacego zmienia sie w zaleznosci od zmian sily tarcia na obwodzie nawoju i jest wytworzona za pomoca sil pomocniczych dzialajacych poprzez prze¬ kladnie. Wielkosc tych sil pomocniczych jest tak dobrana, aby uwzglednic dodatkowo ciezary ce¬ wek, ciezary ramek oraz w razie potrzeby na¬ prezenie przedzy.W tym znanym urzadzeniu staly docisk nawoju otrzymuje sie na drodze obciazenia. Powoduje to 10 25 30 z kolei koniecznosc odciazania masy ramki uchwy¬ tu cewki. Niedogodnosc ta jest usunieta w urza¬ dzeniu do regulacji docisku nawoju wedlug wyna¬ lazku, gdyz to nowe urzadzenie dziala w swojej calosci jako element odciazajacy.Inne znane urzadzenie reguluje docisk nawoju do bebna prowadzacego przedze za pomoca sily sprezyny. W urzadzeniu tym na ramie uchwytu cewki dziala za posrednictwem palca naciskowego sprezyna plaska, przy czym naprezenie sprezyny jest ustalane za pomoca sruby.W trakcie nawijania do wzrastajacego nacisku sprezyny dochodzi stale wzrastajacy ciezar wlasny nawoju. Dzialanie sprezyny jako srodka wyrównu¬ jacego nacisk jest tak uregulowane, iz sredni na¬ cisk wystepuje mniej wiecej po nawinieciu polowy nawoju. Jednakze zastosowanie tego urzadzenia nie pozwala na osiagniecie zadowalajacych wyni¬ ków.Inne znane urzadzenie jest tak skonstruowane, iz polaczone z uchwytem cewki cieglo jest równo¬ czesnie sprzezone ze znanym ramieniem wychyl- nym, które z kolei znajduje sie pod dzialaniem ob¬ ciazenia dzialajacego jako sila dodatkowa, np. na¬ prezenia znajdujacej sie przy nim sprezyny. Kie¬ runek dzialania sily sprezyny (linia dzialania) prze¬ biega przez jeden staly punkt, zas na skutek ruchu wychylnego ramienia, spowodowanego zwieksza¬ niem sie nawoju cewki, zmienia s'ie odleglosc mie¬ dzy ta linia dzialania sily a punktem obrotu wy- 577313 chylnego ramienia. Tym samym zmienia sie skla¬ dowa sily dzialajacej w kierunku ciegla.Wada opisanego urzadzenia polega na tym, ze wymagane w trakcie nawijania odciazenie mozna osiagnac za pomoca sily stale dzialajacej jedynie pod warunkiem powiekszania odleglosci jej linii dzialania. Ten warunek jest jednak niemozliwy do zrealizowania przy stojacych do dyspozycji warun-, kach przestrzennych wewnatrz maszyny oraz przy zastosowaniu jednej sprezyny. Dalsza niedogodnos¬ cia jest to, ze poszczególne sprezyny posiadaja róz¬ na sile dzialania zalezna od warunków ich wytwa¬ rzania, w wyniku czego jednakowe uregulowanie sily przy wszystkich nawojach jest trudne do osiag¬ niecia.Celem wynalazku jest otrzymanie miekkich na¬ wojów krzyzowych o równomiernej twardosci w calym przekroju (w kazdej warstwie nawoju) a przez to dostarczenie dla naszej przeróbki ma¬ terialu o wysokiej jakosci.Zadaniem wynalazku jest zbudowanie urzadze¬ nia, które zabezpieczy staly docisk nawoju do beb¬ na prowadzacego przedze podczas procesu prze¬ wijania.Urzadzenie wedlug wynalazku jest rozwiazane w ten sposób, ze jest zaopatrzone w obciaznik opa¬ sany lina, zas lina jest umocowana do tarczy osa¬ dzonej obrotowo na walku. Jeden koniec liny jest umocowany na obwodzie tarczy, zas drugi na sworzniu osadzonym w tarczy w pewnej odleglosci od jej srodka. Pret przestawialny umocowany do uchwytu cewki jest polaczony za pomoca przegu¬ bu lub podobnego elementu z zebatka, zas zebatka zazebia sie z kolem zebatym osadzonym na wspól¬ nym walku z tarcza i sprzezonym z ta tarcza.Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat urzadzenia na poczatku przebiegu przewijania, fig. 2 — to samo urzadzenie po osiag¬ nieciu przez nawój podczas przewijania okreslonej srednicy dlf a fig. 3 — zasadniczy szkic zmiany obciazenia przy okreslonych momentach obroto¬ wych spowodowanych zmiana srednicy nawoju.Na bebnie 1 przewijarki prowadzacym przedze spoczywa cewka 2 zamocowana w uchwycie 3, który z kolei jest zamocowany obrotowo w lo¬ zysku 4. Do uchwytu 3 jest przymocywany prze¬ stawialny pret 5, który jest przegubowo polaczony z zebatka 6. Zebatka 6 zazebia sie z kolem zeba¬ tym 7 zamocowanym na walku 12. Na tarczy 8 po stronie przeciwleglej do cewki 2 jest zamo¬ cowana lina 10. Jeden koniec liny 10 jest zamoco¬ wany na obwodzie tarczy w poblizu jej górnego punktu. Promien tarczy jest oznaczony przez rx.Drugi koniec liny 10 jest umieszczony na plaskiej stronie tarczy 8 na sworzniu 9 w odleglosci r2 od srodka tarczy. Lina 10 opasuje zawieszony w niej obciaznik 11. 57731 4 Miejsce umocowania sworznia 9 na tarczy 8 jest tak dobrane, iz momenty obrotu wystepujace na tarczy 8 po zawieszeniu na linie 10 obciaznika 11 gwarantuja przyleganie cewki 2 do bebna 1 pro- 5 wadzacego przedze z okreslonym dociskiem.Ze wzrastajaca srednica nawoju na cewce w czasie procesu przewijania przestawialny pret 5 za posrednictwem uchwytu 3 jest przesuwany do góry. Zebatka 6 zamocowana do preta 5 obraca io równoczesnie kolo 7, na skutek czego nastepuje obrót tarczy 8 ze sworzniem 9 w kierunku zgod¬ nym z ruchem wskazówek zegara. Na skutek obro¬ tu tarczy 8 zmienia sie odleglosc „x" miedzy linia dzialania sily linki zamocowanej na sworzniu 15 9 a punktem obrotu tarczy 8 (fig. 2), przy czym moment obrotowy M2 przy sworzniu 9 maleje.Moment obrotowy M± dzialajacy na obwodzie^ tar¬ czy zachowuje swoja wartosc. Przy zmianie od¬ leglosci „x" w stosunku do punktu obrotu wyni- 20 kaja nastepujace zaleznosci: 40 45 MA = G.r^ M2 = G . r2. cos cp; przy czym G oznacza dzialajacy ciezar obciazni¬ ka 11. 25 Na skutek obrotu tarczy powieksza sie kat cp pomiedzy osia pozioma tarczy 8 i sworzniem 9, przez co moment obrotowy M2 maleje. Moment wypadkowy MR = M± — M2 powoduje w ten spo¬ sób wyrównanie ciezaru nawoju, zwiekszajacego 30 sie na skutek powiekszajacej sie srednicy tego na¬ woju, zas docisk nawoju do bebna 1 prowadzace¬ go przedze zachowuje wartosc stala.W odmianie urzadzenia wedlug wynalazku swo- rzen 9 jako punkt zaczepienia liny 10 moze byc 35 dowolnie przelozony takze na prawa polowe tar¬ czy 8. W tym przypadku calkowity moment dzia¬ lajacy na nawój jest suma poszczególnych momen¬ tów. PL