Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VII 969 57704 KI. 74 a, 21/12 MKP G 08 b M/oz lHIA 4 1u Poientow azcciyrii^ '»ci i.Twórca wynalazku i Jacek Sawicki, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Tranzystorowy uklad do zabezpieczenia samochodu Przedmiotem wynalazku jest tranzystorowy uklad do zabezpieczenia samochodu. Stosowane dotychczas urzadzenia zabezpieczajace przed kra¬ dzieza samochody i przedmioty w nich pozostawio¬ ne nie gwarantuja pelnej ich ochrony. Stosowanie na przyklad zwieranego przycisku pod siedzeniem kierowcy, uruchamiajacego sygnal alarmowy nie -chroni przed kradzieza przedmiotów pozostawio¬ nych w samochodzie. Istnieje przy tym mozliwosc unieruchomienia tego urzadzenia przez przeciecie przewodów. Znane urzadzenia elektroniczne maja równiez powazne wady. Urzadzenie dzialajace na zasadzie zmiany pojemnosci przy dotyku nadwozia lub urzadzenia pracujace na zasadzie czujników akustycznych czulych na stuk w nadwozie, moga byc przyczyna falszywych alarmów.Skonstruowano równiez inne urzadzenia zabez¬ pieczajace wyposazone w nadajniki i odbiorniki lub jeden nadajnik i odbiornik radiowy, jak na przyklad urzadzenie zmontowane w samochodzie, które po przechyleniu nadwozia powoduje wlacze¬ nie nadajnika radiowego, poprzez wlacznik prze¬ chylny. Odbiornik fal radiowych wysylanych przez ten nadajnik znajduje sie w miejscu pobytu kie¬ rowcy. Urzadzenie to ze wzgledu na wymiary i ograniczony zasieg dzialania nadajnika, poniewaz moc nadajnika ograniczona jest przez odpowiednie przepisy prawne, nie moze byc praktycznie stoso¬ wane. Wada tego urzadzenia jest równiez koniecz¬ nosc posiadania przez kierowce po opuszczeniu po-~ 10 15 20 25 30 jazdu wlaczonego bez przerwy specjalnego odbior¬ nika radiowego.Za pomoca odbiornika i nadajnika radiowego mozna wlaczac i wylaczac inne urzadzenia zabez¬ pieczajace, jednak potrzebne sa do tego celu dwa nadajniki lub jeden przelaczany na dwie czestotli¬ wosci drgan. Jeden z nich sluzy do wlaczania, a drugi do wylaczania urzadzenia zabezpieczaja¬ cego i odpowiednio musza byc stosowane równiez dwa odbiorniki oraz skomplikowany uklad prze¬ kazników.Wad tych nie ma urzadzenie wedlug wynalazku, poniewaz zabezpiecza ono calkowicie pojazd przed uprowadzeniem oraz utrudnia kradziez przedmio¬ tów w nim pozostawionych. Zabezpieczenie to sto¬ suje sie w samochodach z nadwoziami zamkniety¬ mi lub otwartymi, wykonanymi z dowolnych mate¬ rialów.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch osobnych czesci, to jest z klucza radiowego, któ¬ rym jest nadajnik radiowy wysylajacy pojedyn¬ cze impulsy i z ukladu sygnalizacyjno-wykonaw- czego, zawierajacego odbiornik dostosowany do odbioru tych impulsów. Klucz radiowy jest minia¬ turowym nadajnikiem radiowym, bardzo malej mocy, pracujacy na jednym tylko tranzystorze wylacznie w chwili wysylania impulsu, po naci¬ snieciu odpowiedniego przycisku. Wlaczanie i wy¬ laczanie urzadzenia wedlug wynalazku nastepuje zdalnie za pomoca impulsów radiowych wysyla- 5770457704 3 nych z jednego tylko klucza radiowego. Urzadzenie mozna równiez wlaczac z wnetrza nadwozia.Prawdopodobienstwo dopasowania innego klucza radiowego praktycznie nie istnieje ze wzgledu na bardzo duzy zakres stosowanych czestotliwosci wysylanych impulsów. Urzadzenie wedlug wyna¬ lazku moze byc zasilane z wlasnego zródla zasi¬ lania pradem stalym lub z akumulatora pojazdu.Pobiera on tak mala moc, ze czas dzialania jest ograniczony wylacznie iloscia wlaczen sygnalu alarmowego w przypadku czerpania energii z wla¬ snego zródla zasilania np. baterii o malej pojem¬ nosci.Przedmiot wynalazku zostanie wyjasniony blizej na przykladzie rozwiazania uwidocznionym na za¬ laczonym rysunku, który przedstawia uklad sygna- lizacyjno-wykonawczy. Uklad sygnalizacyjno-wy- konawczy sklada sie z odbiornika impulsów radio¬ wych ze wzmacniaczem 1 polaczonym z przerzut- nikiem bistabilnym 2 wlaczonym na wejscie prze¬ kaznika czasowego o regulowanym czasie dzialania 3 z przerywanym obwodem polaryzujacym 4 baze pierwszego jego tranzystora 9. Przerzutnik bista- bilny 2 polaczony jest z przekaznikiem czaso¬ wym 3 poprzez diode prostujaca.Po wlaczeniu urzadzenia wewnatrz nadwozia i po zewnetrznym nadaniu impulsu kluczem radio¬ wym z zewnatrz, uklad sygnalizacyjno-wykonaw- czy przygotowany jest do akcji alarmowej, gdyz przerzutnik bistabilny 2 nie daje ujemnej polary¬ zacji bazy pierwszego tranzystora 9 przekaznika czasowego 3, natomiast obwód polaryzujacy 4 jest zamkniety, a wiec sygnal alarmowy jest nieczyn¬ ny. W tym stanie pracuje jeden tranzystor 8 prze- rzutnika 1 i jeden tranzystor 9 przekaznika 3.Alarm nastepuje wtedy, gdy na skutek otwiera¬ nia zamknietych lub nie zamknietych na klucz drzwi nadwozia, maski silnika, bagaznika, zajecia miejsca na siedzeniu, wybicia szyby lub wykona¬ nia innej zabezpieczonej czynnosci (na przyklad zdjecie pokrowca), zostanie przerwany obwód po¬ laryzujacy 4, przez rozwarcie odpowiednio rozmie¬ szczonych styków alarmowych.Wówczas pierwszy tranzystor 9 przekaznika 3 przestaje pracowac, natomiast zaczyna przewodzic drugi tranzystor 10, uruchamiajac za pomoca prze¬ kaznika elektromagnetycznego 11 sygnal alarmowy akustyczny lub optyczny, oraz przerywajac obwo¬ dy elektryczne zaplonu i rozrusznika silnika, unie¬ mozliwiajac odjazd pojazdu z miejsca postoju.Równoczesnie powoduje to rozladowywanie kon¬ densatora znajdujacego sie w bazie tranzystora 10 powodujacego, ze sygnal alarmowy dziala przez okreslony czas, nawet po usunieciu przyczyny przerwy obwodu polaryzujacego. Po tym czasie nastepuje powrót do stanu poczatkowego. Nato¬ miast uklad zaplonowy silnika pozostaje nadal rozwarty i moze byc wlaczony dopiero przez osobe do tego upowazniona.Po nadaniu kluczem radiowym nastepnego im¬ pulsu anulujacego przygotowanie do alarmu, pra¬ cuje tylko jeden tranzystor 7 przerzutnika 2 i je¬ den tranzystor 9 przekaznika 3, wykluczajac moz¬ liwosc powstania alarmu, gdyz przerzutnik 2 daje impuls ujemny na baze pierwszego tranzystora 9 10 15 20 35 40 50 55 60 przekaznika 3. Pracuja "wówczas tylko tranzysto¬ ry 7 i 9.Tranzystory 5 i 6 pracuja tylko w chwili wysy¬ lania impulsu radiowego, co powoduje zmiane pra¬ cy tranzystorów 7 i 8.Wszystkie elementy ukladu sygnalizacyjno-wy- konawczego moga byc ukryte w dowolnym miej¬ scu nadwozia, co utrudnia ich uszkodzenie. Zabez¬ pieczenie szyb polega na przyklad na umieszczeniu na szybach w dowolnej postaci przewodników elektrycznych w taki sposób, ze wybicie szyby po¬ woduje ich przerwanie i przez to uruchomienie alarmu.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc bez zmian ukladu takze zastosowane do zabezpieczania przed wlamaniami do pomieszczen takich jak mieszkania, magazyny, obiekty przemyslowe i han¬ dlowe. PL