Parowóz stanowiacy przedmiot ninieij- szego wynalazku posiada naped zapomcca turbin parowych, zaoipatrzonycih we wszel¬ ki osprzet konieczny do otrzymania doklad¬ nego skraplania pary przy cisnieniu mniej- szem niz atmosferyczne.Stosunkowo niewielkim kosztem moze¬ my kazdy parowóz przebudowac na poru¬ szany turbinami, pozostawiajac obecny ten¬ der, kociol, czesci napedowe i pcdlwozie, a zmieniajac dzwigary podluzne oraz cyilin- dry z przynaleznym do nich systemem kor¬ bowym.Nowy parowóz otrzymuje czesci naste¬ pujace: tender ziwykly, kociol zwykleigo tylpu z rurami ogniowemu, w którym komo¬ ra, celem wytworzenia potrzebnego ciagu zaipomoca powietrza albo pary niskiego ci¬ snienia, jest odmienna, jak to ponizej be¬ dzie opisane; turbiny naipedne i uruchamia¬ ne przez nie napedy; wsizelkie urzadzenia do skraplania pary, które powinno sie od¬ bywac pod cisnieniem mniej szem od atmo¬ sferycznego, oraz urzadzenie do ochladza¬ nia iskropliny i do ogrzewania wody zasila¬ jacej. Tc ostatnie urzadzenie jest tak u- mieszczone, ze pozostaje niezaleznem od tego, czy lokomotywa pracuje ze skrapla¬ czem czy tez z wolnym wydmuchem.Na zalaczonym rysunku, poszczególne fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja zewnetrzny wi¬ dok calkowiteigo parowozu i odnosza sie do parowozów z olsiami laczonemi po dwie, trzy, cztery lub wiecej, które zwykle dzie¬ la sie na dwie równe albo nierówne grupy.W ostatnim wypadku mniejsza ilosc osi znajduje sie na przedniej stronie parowozu.Fig, 4 przedstawia widok boczny paro-wozu Malleta, z 6-ma lub wiecej osiami na- pednemi.Fig, 5 i 6 przedstawiaja w przekroju (po- przecznym i podluznym kociol powyzsze¬ go parowozu.Fig. 7 i 8 .przedstawiaja turbine parowa o Wysokiem cisnieniu w przekroju podluz¬ nym i poprzecznym.Fig. 9 — przekrój1 podluzny turbiny ni- slfciegó cisnienia.Fig. 10 i 11 widok i przekrój po¬ przeczny obudowy turbin.Fig. 12 — widok telj czesci parowozu, na której jest umieszczona turbina.Fig. 13 — widok zgpry, czesciowo w przekroju, przedniej tizesci parowozu.Fig, 14 — widok zboku przedniej cze¬ sci parowdzu.Fig. 15 — iprzekrójl poprzeczny tej o- statniej czesci.Chociaz ilosc sprzegnietych; z soba osi jest rózna, zasadnicze cechy nowego paro¬ wozu, Wskazane nia .zalaczonych rysunkach, sa zawisze jednakowe, 1. Turbiny napedowe sa umieszczone z zewnatrz na podluznych dzwigarach, syme¬ trycznie i mniej wiecej posrodku parowozu. 2. Podtarójna przekladnia zebata /, na¬ pedzana turbinami T i przencszaca ruch na osie pomocnicze A, które, podobnie jak w ldkomiotyiwiie elektrycznej, przeniosza todzia¬ lanie na ipolaczone osie, jest umieszczona pod kotlem C, pomiedzy obydiwoma po- dluznemi dzwigarami1 L i obydwoma gru¬ pami, odpowiednio oddalonych od siebie, sprzegnietych z soba osi. 3. Skraplacz K, podgrzewacz wody za¬ silajacej R ze wszystkiemi przyrzadami po- mocniczemi, pompa P zasilajaca kociol i wentylator do przewietrzania kotla, sa po¬ mieszczone pod kotlem lub przed nim, przy- czem sciany skraplacza sluza jako podpo¬ ry kotla. 4. Chlodnica r, sluzaca do ochladzania krazacej skroplmy i wentylatory v sa u- miieszozone na przedniej czesci parowozu. 5. Wentylator regulujacy ciag kotla, pompa cyrkulacyjna c, pompa p zasiilajaca kociol i wentylatory v do ochladzania po¬ wietrza otaczajacego wode obiegowa two¬ rza samodzielna ,, grupe i sa dbslugiwane przez turbine parowa o sile kilku tylko ko¬ ni parowych. Ta pomocnicza grulpa jest u- mieszczona w przodzie pomiedzy podluz- nemiJ dzwigarami, ponizelj kotla.Jak powyzej powiedziano, kociol C, jest zwyklym kotletm parowozowym posia¬ dajacym rury ogniowe, przegrzewacz jed¬ nak, komora ogniowa kotla jest typu odreb¬ nego poniewaz ciag ma miejsce przez urza¬ dzenie, przedstawione w podluznym, e- wentualnie poprzecznem przecieciu na fig. 5 i 6.Uzbrojenie stanowi polaczenie róznych przewodowi f zwykle w ilosci siedmiu od¬ powiedniego ksztaltu i przekroju (zespól dwóch stozkowatych krócców z zasadnicze- mi zmniejszeniami), u podstawy których zostaje wdmuchiwane powietrze, dochodza¬ ce przez pierscieniowaite otwory a jezeli parowóz dziala ze skraplaniem, albo wdmu¬ chiwane para lub oparem z turbin, jezeli lokomotywa dziala z wolnym wydmu¬ chem.W pierwszym wypadku powietrze wy¬ plywa z pierscieniowatych otworów a z szybkoscia jaka posiada przy wyjsciu z wentylatora, nailezacego do przedniej gru¬ py pomocniczej, jak po^Aryzej wspomniana Wskazany wentylator tloczy powietrze w przewody q.Spaliny uchodza przez kanaly q, albo przez pierscieniowate przejscie miedzy o^- tworami odJotowemi powietrza albo pary i sciankami przewodów f.Turbiny bywaja izwykle umieszczane po cztery; na fig. 12 sa one oznaczone liczba^ mi /, 2, 3, 4; 1 oznacza turbine wysokiegio cisnienia; 2 — turbine dla malych szybko¬ sci pracujaca jednoczesnie z innemi, jezell szybkosc parowozu przewyzsza polowe normalnej; 3 i 4 oznaczaja obydwie, rów- — 2 —tioilegle ufliieszcizone turbiny niskiego ci¬ snienia, pomiedzy które rozdziela sie ilosc pary bezposrednio wychodzacej z turbiny wysokiego cisnienia wtedy, gdy ilosc obro¬ tów parowozu przewyzsza polowe najwiek¬ szej szybkosci, albo wyrazajac sie Jnaczeij, gdy ilosc pary wychodzacej z turbiny wy¬ sokiego cisnienia .przewyzsza ilosc pary wy¬ chodzacej z turbin niskiego cisnienia.Jak wskazuje fig, 7, turbina wysokiego cisnienia nalezy do typu turbin akcyjnych i sklada sie z wirnika 5, opatrzonego jed¬ nym lub dwoma wiencami lopatek specjal¬ nej budowy, z podwójnie ziakrzywionemi lopatkami, zastosotoanemi do obrotu w obu kierunkach. Poza kolem 5 znajduje sie kil¬ ka zwyklych kól turbinowych ze zwyklemi wiencami. Turbina malych szybkosci jest podobna do opisanych i umieszczona syme¬ trycznie w stosunku do podluznych dzwi¬ garów.Wedlug fig. 7 para wychodzaca ze zbior¬ nika pary przegrzanej, umieszczonego w komorze ogniowej, dostaje sie do przedsie¬ nia 6, posiadajacego zwykle 6 zaworów 7— 8 (fig. 8). Kazdy z czterech posrednich za¬ worów 7 pozwala na przejscie pary do ze¬ spolu rozdzielczych przewodów do biegu wprzód; dwa zas zewnetrzne, oznaczone przez 8, doprowadzaja pare przewodami 9 i 10 do przewodu 11 (fig. 7), umieszczone¬ go w scianie wewnetrznej, a nastepnie slu¬ za do biegu wtyl.W obu wypadkach, para zostaje wpro¬ wadzona do komory 13, z której przez za¬ wory 14 idzie do staWiidla dla biegu wiprzód, a przez zawory 15 wchodzi do pustej prze¬ strzeni w scianie srodkowej i stad do prze¬ wodu pierwszej1 turbiny dla ruchu wstecz¬ nego, która jest zupelnie podobna do tur¬ biny wysokiego cisnienia. W pierwszej ko¬ morze turbiny wysokiego cisnienia znajdiu!- je sie upust pary db ogfrzewfcnia pociagu'.Po wyjsciu z ostatniego kola turbiny wyso¬ kiego cisnienia para! moze przeplywac bez¬ posrednio do turbiny niskiego cisnienia, o ile fcawór 17 bedzie otwarty; W przeciWnynl razie (t. j,. przy izamiknietym zaworze) wcho¬ dzi do turbiny malych szybkosci, dziala¬ jac na przednie kola, a stad do turbiny ni¬ skiego cisnienia.Kazda z tych turbin (fig. 9) isklada sile z kilku wirników o pojedynczym pierscie¬ niu z lopatek i z jedhego tpierscienia o po¬ dwójnym szeregu lopatek do obrotu w obu kierunkach, oraz z jednego pierscienia dla biegu wprzód.Z turbiny niskiego cisnienia para prze¬ chodzi kolejno przez kola z jednym tylko wiencem lopatek i przez strefe zewnetrzna podwójnych lopatek ostatniego kola. Jeze¬ li te kola pracuja dla ruchu wstecznego, to para z pierwszej komory turbiny malych szybkosci przechodzi do komory 18 skad, przez przewód 19, zasila trzy wience prze¬ znaczone do ruchu wstecznego, poczem wy- dtoistaje sie do komory 20 laczacej sie ze skraplaczem.Ogólnie biorac, cztery turbiny, t. j. tur¬ bina wysokiego cisnienila, turbina malych szybkosci i turbiny niskiego cisnienia po¬ siadaja kazda odmienne kola do biegu wprzód i kilka kregów do biegu wstecz; te ostatnie tworza czesc kregów lopatkowych do biegu wprzód; w ten sposób osiagamy wlasciwa sile do biegu wstecz, wprawdzie przy wiekszem nieco zuzyciu pary/ Zaznaczone schematycznie na fig. 12 przewody stanowia polaczenie odmiennych turbin, przeznaczonych do odmiennych kie¬ runków biegu; wiec np. przewód 21 (fig* 10) laczy hezposirednio turbine wysokiego ci¬ snienia do biegu wprzód z turbinami niskie¬ go cisnienia, zas przewód. 22 tutbine wyso¬ kiego cisnienia przy biegu wprzód z turbina malych szybkosci1, oraz z przewodem 23 i 21; ten ostatni jest polaczony z turbinami niskiego cisnienia.Przewód 24 laczy tuirbine wysokiego ci¬ snienia dlo biegu wstecznego z 'turbina po^ sredfoia do biegu wstecznego, a przewód 25 i 26 te ostatnia z turbina niskiego cisnienia — 3 —dio biegu wstecznego. Przy rozpoczeciu bie¬ gu parowozu wprzód, otwieramy stopniewp zawory 7; zawór 17 pozostaje zamkniety i pjara wychodzatca z turbiny wysokiego ci- snielnia dostaje sie do tulribiny biegu wprzód przed ujsciem dlo turbiny niskiego cisnienia, niezaleznie od ilosci otwartych glównych uijisc, które daja wymagana sile. Ten stan utrzymuje sie póki szybkosc parowoziu nie przekroczy polowy najwiekszej ilosci ob¬ rotów, poczem otwieramy zawór 17 i para przechodzi juz bezposrednio do turbin ni¬ skiego cisnienia, pomijajac turbine malych szybkosci, wówczas jalowa.Jak widzimy na fig. 10, 11 i 12, cztery tufbiny sa umieszczone po stronie zewnetrz¬ nej podluznych dzwigarów, mianowicie tur¬ bina wysokiego cisnienia 1 znajduije sie na stronie maszynisty; turbina 2 biegowa jest umieszczona przeciwlegle; obydwie zas turbiny niskiego cisnienia 3 — 4 sa równiez symetrycznie umieszczone po obu stronach, kazda przed turbina wysokiego cisnienia, ewentualnie przed turbinami niskiego ci¬ snienia. Pomiedzy podluznemi dzwigarami, pod kotlem i w scislem polaczeniu z temi dzwigarami, znajduje sie oslona przekladni zmniejszajacej obroty/ (fig. 1 do 4). Prze¬ kladnia sklada sie z walu A (fig. 11 i 12), stanowiacego os pomocnicza z umieszczo- nem na niej podwójnem kolem srubowem 27, które zazebia sie z kolami 28, osadizo- nemi na wale 29. Na wale 29 obok kól 28 sa umieszczone zebate kola 30, z których kazde otrzymuje naped zjgóry zapomoca kól 31. Kazde z obu przednich malych kól ze¬ batych sprzegniete jest z turbina niskiego cisnienia, zas jedno z obu tylnych podob¬ nych kol otrzymuje obrót od turbiny wyso¬ kiego cisnienia, a drugi od turbiny malych szybkosci, Maszynista wprowadza turbiny wi ruch zapomoca recznego kola Z (fig. 3 i 4)» na¬ pedzajacego zapomoca slimaka wal y, na którym sa zaklinowane przyciski przezna¬ czone do odmykania glównych zaworów dla biegu Wprzód ewentualnie do ich za mkniecia, przyczem wal y obracamy w| jed¬ nym Kierunku, a do biegu wstecznego — w kierunku przeciwnym.Przy biegu wprzód, odmykamy zaiwory 7 (fig. 7 i 8) jak równiez zawory 14 i 15, albo 14, stosownie do szybkosci parowozu.Dla biegu wstecz, odmykamy kolejno oby¬ dwa glówpe zawory 8 i zawory biegu wstecznego 15, które lacza komore pierw¬ szej turbiny wysokieigo cisnienia z przewo¬ dami rozdzielczemi iuiibiny posredniej, a zarazem jej pierwsza komore ze zbiornikiem pary 18 turbiny niskiego cisnienia.Z obu tunbia 3 i 4 niskiego cisnienia, u- mieszczonych symetrycznie odnosnie do podwozia parowozu, para dostaje sie prze¬ wodami x do skraplacza umieszcziOinego po¬ nizej kotla pomiedzy podluznemi dzwiga¬ rami (fig. 1, 3 i 4).Jak wskazuje fig. 5 i 6 skraplacz sluzy jako oparcie dla kotla i wi jednym z kon¬ ców^ (fig. 13 i 15) posiada grupe skladaja¬ ca sie z malej srodkowej turbiny 32, z dwóch symetrycznych wentylatorów 33, o- raz z jednego napedu redukcyjnego i, kie¬ rujacego walem wentylatora (fig* 15).W drugim koncu tego walu para kól srubowych / wprowadza W ruch pionowy wail 34, na którym jest umieszczona odsrod¬ kowa pompa zasilajaca p, która zabiera sikropliine ze skraplacza i wlprowadzja ja do kotla po przejsciu przez podgrzewacz R.Zapomoca zmniejszajacej! przekladni kól zebatych, wal 34 porusza równolegly do niego wal 35, na którym osadzona pompa odsrodkowa c, która rozipirowadiza wode po przewodach skraplacza.Do turbiny tej 'grupy doprowadzana jest para z upustu sterowanego przez maszyni¬ ste.(Powietrze ze skraplacza usuwa parowy wytryskiwaoz (exhaiustorJ, który uskutecz¬ nia pierwsze skroplenie i pedzi mieszanine powietrza i pary przez rury 37, umieszczo¬ ne w komorze wyjsciowej dla wody obiego- _ 4 —wej, wyahodlzapej ze skraplacza. Drugi wy- tryskiwacz nie wskazany na rysunku, wy¬ twarza dalsze sprezeni)© powietrza sprezo¬ nego w pierwszym wyjtryskiwaozu 36 i wprowadza mieszanine pary i powietrza w rury podgrzewaczy, a stad do wydmuchu.Podgrzewacz R wody -zasilajace}-, w którego rurach krazy para z malej turbiny i z drugiego wytryiskiwaoza pary, podczas gdy woda odplywa nazewnatrz, jest pola¬ czony ze iskraplaczem zapomoca samore¬ gulujacych sie zaworów, które sie odmyka¬ ja skoro tylko cisnienie pary przewyzszy cokolwiek cisnienie atmosferyczne. W tych warunkach nie zachodzi zadne skroplenie pary, które ma miejsce zwykle, gdy przed¬ nia grupa nie jest w ruchu.W tych warunkach ciag w ko fole otrzy¬ mujemy przez pare, wychodzaca rurami, które przy dzialaniu wentylatora doprowa¬ dzaja powietrze.Skropline po dwukrotnym zwykle obie¬ gu w runach doprowadza pompa cyrkula- cyjna do aparatu, umieszczonego w przed¬ niej czesci parowozju. Aparat sluzy do o- chladzania wody obiegowej, zanim takowa zostanie wessana przez odlpowiednlia pom¬ pe i sklada sie z szeregu równoleglych pa¬ sków blaszanych, jak wskazuje fig. 14 i 6; skropliina zostaje zapomoca rury 36 roz¬ dzielona w górnych koncach tych blasza¬ nych pasków (fig. 6).Powietrze z wentylatorów v zostaje wciagniete zapomoca aparatu pomiedzy bla¬ szane przegrody i ochladzane przez sply¬ wajaca wzdluz nich wode. Ochladzana wo¬ da spada z cienkich blach do zbiornika bla¬ szanego, umieszczonego ponad podluznemi dzwigarami, .skad zabiera ja pompa, a na¬ sycone powietrze chlodzace udfoodzi przez otwory, oddzielnie przedstawione na fig. 13 w przekroju i na fig. 14 w widoku. Strate wody, powstala skutkiem odparowania, wy¬ równywa staly jej doplyw z tendra. Smairo^ wanie lozysk turbin, lozysk walu napedo^ wego redukcyjnego, jak równiez lozysk sa¬ mego napedu, uskuteczniamy zapomioca dwóch pomp tlokowych, umieiszczotoychi ze¬ wnatrz przy podluznych dzwigarach. Pom¬ py sa napedzane zapomoca miimosrodu, u- miesizczonego na wale pomocniczym. Smar zostaje najpierw przefiltrowany, a nastep¬ nie ochlodzony doplywajaca z tendra wo¬ da, przeznaczona do wyrównania strat, powstalych skutkiem skraplania, W parowozach z, tendrami o sile i szyb¬ kosci ograniczonej, normalnych lub wasko¬ torowych, skraplanie pary przy niskiem ci¬ snieniu moze ibyc pominietem, a w tym wy¬ padku parowóz posiada kszitatt, przedsta¬ wiony -w przekroju bocznym na fig. 2. Pa¬ rowozy tego rodzajiu posiadaja równiez cztery tunbiny, lecz z powodu koniecznosci dostosowania parowozu do wszelkich wa¬ runków, jakiby nie byl kierunek jazdy, dwie z nich sa umieszczone w górze, z tej samej strony i sluza do ruchu wprzód, pod¬ czas gdy drugie dwie, umieszczane równo¬ legle, sa przeznaczone do ruchu wstecz¬ nego.Budowa turhin do ruchu naprzód i tur¬ bin do ruchu wstecz jest zupelnie jednako¬ wa; skladaja sie one np. z czesci wysokie¬ go cisnienia i czesci niskiego cisnienia w cddzielnych oslonach. Obydwa rodzaje tur¬ bin wprowadzaja, jak zlwykle, w ruch, za¬ pomoca kól redukcyjnych, dwa zespoly osi, polaczone z osiami pomocniczemi A. Para z turbin niskiego cisnienia wchodzi prze¬ wodem X do podgrzewacza wody, oznaczo¬ nego w przekroju przez R. Para ta prze¬ chodzi przez szereg prostopadle umieszczo¬ nych rur 40, przedzielonych scisle komora 41 na dwie grupy; grupa rur w jednym kcnciu laczy sie z wylotem turbin dla biegu wprzód, a drugim koncem — z wylotem turbin wstecznych. W ten sposób, jakikol¬ wiek bedzie kierunek ruchu parowozu czy¬ li kierunek obrotu pracujacych grup turbin, para, zanim dojdzie do wylotu, musi stale kierowac sie przez nury. Pompa zasilajaca, poruszana miimosrodem na koncu walu po- - 5 -mtoctniczego, zabiera wode zasilajaca ze zbiorników i pod dsnieniem wprowadza ja do naczynia R, lanego, w którem ogrzewa sie para przeplywajaca przez rury, a na¬ stepnie przechodzi do kotla.Taka sama pompa przy drugim koncu walu pomocniczeigo dostarcza smar do lo¬ zysk i* kól napednych.Parowozy wysokiego cisnienia i najwyz- wyiszej sily, z 6-ma lub Wiecej spfzezone- ini w dwie gruipy osiami, wedlug systemu Malleta (ifig. 4), posiadaja dwie osie po¬ mocnicze. Z czterech turbin wysokiego ci¬ snienia, posredniego i niskiego, typu opisa- ilego i przedstawionego na fig. 7 i 9, dwie sa umieszczone na jednej /ramie, dwie zas Ua drugiej, przyezerai kazda para nadaje ruch pomocniczym osiom za posrednictwem podwójnego redukcyjnego napedu kól. Wy¬ loty turbin niskiego cisnienia, umieszazo- iiych w przedniej czesci podstawy, siegaja skraplacza K typu opisanego wyzej i maja¬ cego takie same uirzadizenie, jakie wedlug opisu jest zastosowanem odnosnie do kotla i do przedniej cizesdi podstawy.Na fig. 4 litera r oznacza aparat do chlo¬ dzenia, v — wentylatory, p — pompe za¬ silajaca, c — pompe cyrkulacyjna do wody skraplacza.Pnzesujniecie ,sie tylnego podwozia w stosunku dk przedniego jest uniemoizliWio- ne przez przewoidy lacznikowe, umieszfclzo- jie na tylnej podstawie turbiny wysokiego cisnienia. Przewody te -lacza turbiny ma¬ lych szybkosci z turbinami niskiego cisnie¬ nia na przedniej ramie. PL