Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.VI.1969 57585 KI. 32 a, 19/02 MKP C 03 b UKD 666.1.034 aq\p% Twórca wynalazku: dr inz. Zygmunt Czerwinski Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra i Zaklad Technologii Szkla), Kraków (Polska) Sposób wylewania szkla optycznego i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wylewania szkla optycznego i urzadzenie do stosowania tego sposobu, znajdujacy zastosowanie w zakladach produkujacych szklo optyczne i specjalne.Dotychczas szklo optyczne stopione w piecu do¬ nicowym chlodzi sie w donicy wyjetej z pieca i oslonietej materialem izolujacym cieplnie. Grubosc warstwy izolacyjnej na donicy wplywa na szyb¬ kosc stygniecia szkla, od której zalezy wielkosc bryl szkla, powstajacych przy pekaniu donicy. Po calkowitym ostudzeniu donicy ze szklem, które trwa okolo 200 godz., donice rozbija sie i wybiera sie z posród bryl szkla odpowiednio czyste, bez wad, bryly szkla optycznego.Sposób ten jest nieekonomiczny, ze wzgledu na dlugotrwaly proces chlodzenia, niszczenie donic przy kazdym wytopie i niewielki uzysk dobrego szkla optycznego.Znany jest takze sposób chlodzenia szkla optycz¬ nego w formach stalowych, do których wlewa sie, przy temperaturze otoczenia, wynoszacej okolo 20°C szklo stopione w donicy. Podczas wylewania szkla, o temperaturze od 850 do 1150°C, zewnetrz¬ ne warstwy szkla ulegaja szybkiemu ^chlodzeniu, na skutek duzej róznicy temperatur. W wyniku tego w wylewanej masie szkla powstaja smugi, które wybitnie obnizaja wlasnosci fizyczne szkla i powoduja duze straty produkcyjne.Niedogodnosci te usuwa sposób wylewania szkla optycznego wedlug wynalazku, który polega na 10 15 20 25 30 prowadzeniu procesu wylewania szkla w urzadze¬ niu którego komora zostala uprzednio podgrzana do temperatury szkla, w zaleznosci od rodzaju szkla, od 850°C do 1150°C. Urzadzenie do stoso¬ wania sposobu wedlug wynalazku stanowi oporo¬ wy piec elektryczny, którego komora ma ksztalt prostopadloscianu o wymiarach dobranych do wiel¬ kosci typowych donic do topienia szkla i jest zao¬ patrzona w okno ze szczelnym zamknieciem, przy czym w sklepieniu komory znajduje sie szczelina zamykana pokrywa, zas w ruchomym trzonie pieca jest umieszczona stalowa forma.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest przedstawione w przykladowym roz¬ wiazaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój pionowy urzadzenia a fig. 2 — prze¬ krój wzdluz linii A—A.Urzadzenie wedlug wynalazku, stanowi elek¬ tryczny piec 1, którego komora 2 ma ksztalt pro¬ stopadloscianu, o wymiarach dostosowanych do wymiarów typowych donic 3 do topienia szkla, (fig. 1). W bocznych scianach 4 komory 2, sa umieszczone pionowo oporowe elementy grzejne 5. Czolowa sciana 6 komory 2 jest wyposazona w okno 7, sluzace do wprowadzenia donicy 3 do wnetrza urzadzenia i zaopatrzone w szczelne zam¬ kniecie 8. W podluznej osi sklepienia 9 jest usy¬ tuowana szczelina 10, zamykana ruchoma pokry¬ wa 11 (fig. 2). Dno komory 2, stanowi trzon 12, wsparty na ruchomych podporach 13, umozliwia- 5758557585 3 jacych wysuwanie go, celem umieszczenia w za¬ glebieniu 14, stalowej formy 15 do wylewu szkla.Wylewanie szkla sposobem wedlug wynalazku przeprowadza sie tak, ze zawieszona na linie IG donice 3 ze stopionym szklem, o temperaturze od 850 do 1150°C, wprowadza sie poprzez okno 7, do nagrzanej komory 2 urzadzenia. Temperatura wewnatrz komory 2, wynosi w zaleznosci od ro¬ dzaju wylewanego szkla 850—1150°C. Szczelina 10 w sklepieniu 9 umozliwia zawieszenie donicy 3, dokladnie ponad forma 15, umieszczona w zagle¬ bieniu 14 trzonu 12. Po zamknieciu okna 7 oraz zasunieciu pokrywy 11, donice 3 przetrzymuje sie w pozycji pionowej, az do wyrównania temperatu¬ ry powierzchniowej warstwy szkla, ochlodzonej podczas transportu, z temperatura panujaca w ko¬ morze 2. Nastepnie przechyla sie donice 3, powo¬ dujac wylanie szkla do formy 15. Wylewane szklo nie ulega ochlodzeniu podczas wylewania, ponie¬ waz temperatura jego jest równa lub zblizona do temperatury komory 2 urzadzenia uwidocznionego na fig. 1. Po wylaniu szkla do formy 15 i wyla¬ czeniu grzejnych elementów 5, trzon 12 wysuwa sie z komory 2 wraz z forma 15, wypelniona za¬ stygnieta masa szklana, której temperatura nie moze byc nizsza od górnej temperatury odpreza¬ nia danego rodzaju szkla.Sposób wylewania szkla optycznego wedlug wy¬ nalazku, dzieki zastosowaniu urzadzenia, w któ¬ rym temperatura komory jest zblizona do tempe¬ ratury stopionego szkla, zapewnia jednorodnosc termiczna wylewanego szkla. W wyniku tego w 5 wylanej masie szklanej nie powstaja smugi, które pogarszaja jakosc uzyskanego szkla optycznego.Urzadzenie wedlug wynalazku cechuje prostota konstrukcji i niewielkie wymiary gabarytowe. 10 PL