PL57510B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.Y.1969 57510 KI. 5 b, 47/04 MKP E 21 c «flflw CZYTELNIA I|HEWtj6M«6ftwego hlUllj t2i«qpKTlll-H Lfl Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Walkiewtez, mgr inz. Jan Gadomski, inz. Adam Mierzejewski Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Sposób odkrywkowej eksploatacji pokladów rud i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób odkrywko- wej eksploatacji pokladów rud tworzacych plyty skalne* lubosci 10^30 metrów dlugosci i szero¬ kosci wynoszacych setki lub tysiace metrów ora* urzadzenie do stosowania tego sposobu. Sposób' wedlug wynalazku w zasadzie wyklucza potrze¬ be poslugiw«nia sie materialami wybuchowymi Znany sposÓD eksploatacji plytko zalegajacych zlóz mineralów polega na usunieciu nadkladu, w celu odsloniecia górnej powierzchni' pokladu, a na¬ stepnie na wybieraniu mineralu koparkami, ladu¬ jacymi na przenosniki. Gdy mineral stanowi lita skale i koparka nie moze go bezposrednio czerpac, wierci sie od góry otwory strzalowe i kruszy ska¬ le materialem wybuchowym, pozostawiajac ko¬ parkom zadanie wybierania skruszonej skaly. De¬ tonacje materialu wybuchowego wywoluja fale wstrzasów, które przenosza sie w plycie skalne) na wielkie odleglosci, wywolujac liczne szkody oraz uniemozliwiajac egzystencje ludzi i zwierzat na rozleglym terenie* W celu unikniecia potrzeby stosowania materialów wybuchowych przeprowa¬ dzono próby urabiania skaly specjalnymi maszy¬ nami urabiajacymi, które urabialy plyte skalna od góry. Próby te skonczyly sie niepowodzeniem, gdyz czesc urobku nie odebrana przez urzadzenia przenoszace zamykala dostep do glebiej polozo¬ nych warstw.Wynalazek jest rozwinieciem pomyslu, aby eks¬ ploatacje pokladów wymienionego typu oprzec na 10 20 25 30 2 utartych sposobach scianowego urabiania cienszych pokladów i aby zastosowac urzadzenia znane w podziemnym górnictwie. Dalsze rozwazania, po¬ miary i próby doprowadzily do opracowania spo¬ sobu wedlug wynalazku opisanego ponizej, a za¬ razem wykazaly, ze nie jest celowe zastosowanie tu maszyn znanych z górnictwa podziemnego, lecz potrzebne jest opracowanie nowych urzadzen do¬ stosowanych do nowego sposobu, aczkolwiek w pewnym stopniu opartych na urzadzeniach zna¬ nych.Wedlug wynalazku poklad rozpatruje sie jako zlozony z szeregu warstw zawartych miedzy plasz¬ czyznami równoleglymi. Podzial na warstwy jest calkowicie imaginacyjny i nie stoi w zwiazku z cechami geologicznymi danego pokladu. Ma on na celu zaplanowanie systematycznego urabiania.Odleglosc miedzy plaszczyznami, czyli grubosc po¬ jedynczej warstwy odpowiada wysokosci zabioru wykonywanego za pomoca danej maszyny. Po usunieciu nadkladu i przez to po odslonieciu gór¬ nej powierzchni pokladu wglebia sie w niej wne¬ ke startowa urabiajac poklad od góry.Wneka stanowi rów lub jednostronne wciecie w zaleznosci od konfiguracji terenu. Spagiem wne¬ ki jest plaszczyzna oddzielajaca zgodnie z zalo¬ zeniem dana warstwe od warstwy nastepnej. Wy¬ konanie wneki otwiera ocios scianowy. We wne¬ ce umieszcza sie przenosnik i maszyne do urabia¬ nia sciany wzdluz wneki. Dlatego dlugosc wneki 5751057510 odpowiada zalozonej dlugosci roboczej posuwu maszyny oraz dlugosci przenosnika.Za pomoca maszyny scianowej urabia sie war¬ stwe pokladu w calosci, lub z góry zaplanowany wycinek tej warstwy, prowadzac urabianie zna¬ nym sposobem eksploatacji scianowej, a wiec przez wykonywanie poszczególnych zabiorów przy prze¬ suwie maszyny wzdluz ociosu z podsuwaniem przenosnika do ociosu po kazdym przejsciu ma¬ szyny. W celu eksploatacji nastepnej warstwy przenosi sie maszyne i przenosnik do wneki star¬ towej wglebionej w spagu wyeksploatowanej war¬ stwy i powtarza sie cykl pracy jak opisany wyzej.Stosowanie sposobu wedlug wynalazku stwarza potrzebe nowych urzadzen dotychczas nie znanych.W górnictwie podziemnym przenosnik scianowy podsuwa sie pod ocios przesuwnikami sluzacymi zarazem do przesuwania zmechanizowanej obudo¬ wy badz specjalnymi przesuwnikami w oparciu o obudowe. Wobec braku obudowy przesuwanie przenosnika przy pracy sposobem wedlug wyna¬ lazku wymaga nowych urzadzen. W górnictwie podziemnym nie zdarza sie potrzeba regularnego okresowego przenoszenia maszyny urabiajacej z trasy, po której jechala, na trase równolegla lecz polozona znacznie nizej. Bez specjalnych urzadzen do tego celu przenoszenie maszyny oraz prznosni- ka scianowgo ze spagu juz wyeksploatowanej war¬ stwy do wglebionej w nim wneki startowej sta¬ nowiloby zbyt wielka trudnosc. Nie istnienie stro¬ pu, a wiec nie ograniczanie wymiarów nowego urzadzenie wzwyz, umozliwilo nastepujace rozwia¬ zanie urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Podstawowym nowym elementem urzadzenia jest wóz na gasienicach zaopatrzony w wysiegnik, na którym jest podwieszony sztywny przenosnik scia¬ nowy wraz z maszyna urabiajaca przy mozliwosci podnoszenia i opuszczania. Wóz jezdzi po otwar¬ tym spagu ponizej pokladu. Jego kierunek trasy jest prostopadly do kierunku przenosnika. Pod¬ niesienie przenosnika wraz z maszyna urabiajaca w celu oderwania go od powierzchni czesciowo urobionego pokladu i przesuniecie calego wozu o odcinek równy glebokosci zabioru oraz ponowne ulozenie blizej ociosu, nie przedstawia dzieki temu wozowi najmniejszej trudnosci. Równie latwe jest przeniesienie przenosnika wraz z maszyna ponad wglebiona wneke startowa i opuszczenie na spa£ tej wneki.Wóz jest zaopatrzony w drugi przenosnik rów¬ niez sztywny, zawieszony na wysiegniku po prze¬ ciwnej stronie niz przenosnik scianowy. Jest. to przenosnik odstawy. Konce obu przenosników w obrebie wozu sa tak usytuowane, aby urobek z przenosnika scianowego przesypywal sie na prze¬ nosnik odstawy. Przenosnik odstawy oraz wysieg¬ nik, na którym jest on zawieszony, sa uchylne wzgledem osi pionowej. Ma to na celu wprowa¬ dzanie urobku z konca przenosnika odstawy na dalsze srodki transportu niezaleznie od pewnych zmian polozenia wozu.Przenosnik scianowy urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, jak juz zaznaczono, rózni sie tyni od zna¬ nych przenosników scianowych, ze ma na odcin¬ ku wzdluz ociosu koryto calkowicie sztywne. Wo¬ bec tego, ze przewiduje sie ustawianie tej czesci przenosnika pod róznym katem nachylenia, prze- 5 nosnik ma przegub laczacy te czesc z dalsza czes¬ cia wprowadzajaca urobek w obreb wozu.Z powodu zalamania przenosnika w tym prze¬ gubie okazalo sie celowe napedzanie dolnego, a nie, jak zwykle górnego, ciagu tasmy przenosni- 10 kowej ukladem napedowym, umieszczonym przy równym koncu przenosnika. Aby nie powodowac jeszcze wiekszego obciazenia tego konca przenos¬ nika podwieszonego na wysiegniku, zrezygnowano z umieszczenia na nim kolowrotu do posuwu ma- 15 szyny urabiajacej oraz kolowrotu bezpieczenstwa do jej zabezpieczania. Natomiast zastosowano do posuwu ciagnik umieszczony w obrebie maszyny urabiajacej wspólpracujacej z nieruchomym cieg¬ lem, zamocowanym na górnym koncu przenosnika, 20 lub w odmianie wykonania cieglem bez konca na¬ pedzanym w obrebie wozu. W obu tych odmianach dla bezpieczenstwa zastosowano ciegla podwójne, aby w razie pekniecia jednego, ciezar maszyny spoczal na drugim. 25 Przy eksploatacji pokladów o dlugosci wielu ki¬ lometrów celowe jest poslugiwanie sie szeregiem jednakowych urzadzen wedlug wynalazku, którym przydziela sie pewne odcinki frontu pracy. Jednak¬ ze nie jest celowe ustawianie zbyt wielkiej ilosci 30 urzadzen, a tym samym zbytnie skracanie odcin¬ ków, wzdluz'któryeh przesuwa sie wóz urzadzenia wedlug wynalazku, gdyz czeste zawracanie przy przechodzeniu z jednej warstwy do drugiej wy¬ maga ponownego glebienia wneki startowej. 35 Dobór pochylosci warstw eksploatowanych wy¬ nika z grubosci zloza oraz dlugosci przenosnika scianowego, a mianowicie dobiera sie taki kat, aby przenosnik scianowy siegal górnym koncem do górnej warstwy pokladu, gdy wóz stoi na spagu. 40 Rysunek uwidacznia urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku, a zarazem sluzy do blizszego wyjasnienia tego sposobu. Fig. 1 rysun¬ ku przedstawia przykladowo schemat zloza eks¬ ploatowanego sposobem wedlug wynalazku, a fig. 45 2 przedstawia widok urzadzenia w kierunku jaz¬ dy wozu.Przedstawiony na fig. 1 wycinek pokladu siega od spagu S do powierzchni P. Zalozeniem do eks¬ ploatacji byl podzial pokladu na warstwy zawar¬ te miedzy równoleglymi plaszczyznami Q, których nachylenie dobrano majac na uwadze grubosc po¬ kladu, dlugosc wysiegnika wozu i dlugosc prze¬ nosnika, jak równiez dogodne warunki eksploata¬ cji w danym ukladzie terenowym. Rysunek przed¬ stawia poklad w nastepujacym stadium eksploata¬ cji. Warstwy az po plaszczyzne Qn zostaly juz wy¬ eksploatowane. W trakcie eksploatacji znajduje sie kolejna warstwa zawarta miedzy plaszczyznami 60 Qn i Qn+i • Tymczasowy spag, na którym lezy przenosnik wraz z maszyna znajduje sie w plasz¬ czyznie Qn+i . Maszyna urabia systemem sciano¬ wym ocios O. Wóz jezdzi po ostatecznym spagu S. Na fig. 1 nie uwidoczniono urzadzen, aby nie 65 komplikowac rysunku. 50 5557510 5 Wóz 1 na gasienicach 2 ma wysiegnik 3 pod którym jest podwieszony przenosnik 4 scianowy.Na przenosniku 4 ustawiona jest przesuwnie ma- 1. szyna 5 urabiajaco-ladujaca z bebnem urabiaja¬ cym 6. Przenosnik 4 jest na odcinku wzdluz ocio- 5 su calkowicie sztywny. Jest on uchylny wzgledem osi poziomej w przegubie 7 laczacym wymienio¬ ny odcinek z dalszym odcinkiem prowadzacym w glab wozu 1, gdzie jego koniec, czyli zwrotnia, znajduje sie nad poczatkiem przenosnika 9 od- 10 stawy. Przenosnik 9 jest podwieszony pod wy¬ siegnikiem 10. Na wozie 1 znajduje sie kabina 11 operatora oraz maszynownia 12.Maszyna 5 przesuwajac sie po przenosniku 4 scianowym urabia mineral i laduje na przenosnik 15 4, który przesypuje urobek na przenosnik 9, a ten odprowadza dalej. Po otwarciu nowego ociosu na 2. calej dlugosci sciany, przenosnik 4 wraz z maszy¬ na 5 podnosi sie na chwile przez podciaganie do wysiegnika 3 i przesuwa sie wóz 1 o odcinek rów- 20 ny glebokosci zabioru. Rozpoczecie urabiania no¬ wej warstwy wymaga utworzenia w niej wneki startowej, do której wprowadza sie przenosnik 4 wraz z maszyna 5 przez opuszczenie z wysiegni¬ ka 3 przy odpowiednim ustawieniu wozu 1. 25 6 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób odkrywkowej eksploatacji pokladów rud polegajacy na kolejnym urabianiu warstw po¬ kladu, znamienny tym, ze przystepujac do ura¬ biania w poszczególnej warstwie pokladu glebi sie w niej wneke startowa w celu otwarcia ociosu scianowego, umieszcza sie w niej prze¬ nosnik scianowy i scianowa maszyne urabiaja- co-ladujaca oraz urabia sie dana warstwe zna¬ nym sposobem scianowym, przy czym glebo¬ kosc wykonywanej wneki startowej odpowiada wysokosci zabioru dokonywanego przez dana maszyne, a jej dlugosc odpowiada dlugosci ro¬ boczej trasy maszyny. Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sklada sie z ciez¬ kiego wozu (1) posuwajacego sie samodzielnie na gasienicach (2) zaopatrzonego z obu stron w wysiegniki (3, 10), na których sa zawieszone przenosnik (4) scianowy i przenosnik (9) odsta¬ wy schodzace sie dolnymi koncami w obrebie wozu oraz z maszyny urabiajacej (5) przesuw¬ nej po przenosniku (4).KI. 5 b, 47/04 57510 MKP E 21 c Rg.1 Fig.

2. WDA-1. Zam. 2505. Naklad 250 egz. PL