Pierwszenstwo: 15.IX.1964 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 30.VI.1969 57461 KI. 21 f, 60/02 MKP F 21 1 AA{C0 CZYTELNIA Wlasciciel patentu: VEB Grubenlampenwerke Zwickau, Zwickau/Sachsen (Niemiecka Republika Demokratyczna) Uklad do samoczynnego ladowania akumulatorowej lampy górniczej Przedmiotem wynalazku jest uklad do samoczyn¬ nego ladowania lampy górniczej wyposazonej w aku¬ mulator, która w celu zapobiezenia niepozadanemu poborowi pradu ladowania doprowadzonego do lam¬ py przez osadzone w jej obudowie styki doladowcze, jest zaopatrzona w blokade elektryczna skladajaca sie z urzadzenia elektromagnetycznego lub ukladu pólprzewodnikowego.Znane sa uklady do ladowania akumulatorów lamp górniczych, w których akumulator laduje sie poprzez styki umieszczone w obudowie lampy lub w pokrywie baterii. Ze wzgledów bezpieczenstwa, przy stosowaniu lamp w górnictwie pod ziemia, wymaga sie, aby styki doladowcze lampy pozostaja¬ cej poza urzadzeniem ladujacym nie znajdowaly sie pod napieciem.Odlaczanie styków doladowczych od biegunów baterii w znanych lampach jest realizowane za po¬ moca urzadzen mechanicznych lub elektrycznych, przerywajacych polaczenie miedzy stykiem dola- dowczym, a biegunem baterii. W praktyce okazalo sie, ze takie zabezpieczenie jest niewystarczajace, gdyz nie moze ono w kazdym przypadku sprostac ciezkim warunkom pracy w kopalni tak, ze nie¬ wielkie uszkodzenie urzadzenia powodowaly ciez¬ kie wypadki.Zadaniem wynalazku jest stworzenie ukladu do ladowania lampy kopalnianej odpowiadajacej w pelni przepisom bezpieczenstwa w górnictwie.W ukladzie wedlug wynalazku uzyskuje sie to w ten sposób, ze blokada ukladu ladowania lampy nastepuje elektrycznie przez uruchamiany magne¬ tycznie, hermetyczny zestyk gazoszczelny, który wlaczany jest za pomoca cewki elektromagnetycz¬ nej wzbudzanej napieciem ladowania. Napiecie to (bedace równoczesnie napieciem ladujacym aku¬ mulator) jest doprowadzane poprzez osadzone na zewnetrznej stronie obudowy lampy styki, które sa tak rozmieszczone, ze napiecie zostaje podane naj¬ pierw na styki uruchamiajace cewke elektromagne¬ su, a dopiero potem na styki ladowania akumula¬ tora.Styki w czesci wtykowej sa tak rozmieszczone, ze przy kazdorazowym wkladaniu lampy do urza¬ dzenia ladujacego najpierw uruchamiana jest po¬ przez styk sterujacy i styk doladowczy, polaczona równolegle do obwodu pradu ladowania, cewka elektromagnetyczna, ' która zamyka zestyk gazo¬ szczelny. Przy dalszym wsuwaniu lampy do urza¬ dzenia ladujacego, poprzez drugi styk doladowczy, któlry umieszczony jest w urzadzeniu ladujacym za stykiem sterujacym, podane zostaje do baterii na¬ piecie ladujace. Przy wyjmowaniu lampy z urza¬ dzenia ladujacego zjawiska te nastepuja w odwrot¬ nej kolejnosci. Najpierw zostaje przerwany obwód pradu ladujacego, a nastepnie zostaje otwarty zes¬ tyk gazoszczelny.W wyniku takiego usytuowania styków przy wsu¬ waniu lampy do urzadzenia ladujacego, zestyk ga¬ zoszczelny zamyka sie w chwili kiedy nie jest ob- 57 461o 57 461 4 ciazony elektrycznie. Równiez dzieki temu, przy wyjmowaniu lampy z urzadzenia ladujacego na¬ stepuje rozlaczenie zestyku gazoszczelnego bez ob¬ ciazenia. Wobec tego elektryczne polaczenie styku doladowczego z akumulatorem przy wyjmowaniu lampy z urzadzenia ladujacego jest przerywane, na skutek czego nie jest mozliwy niedopuszczalny po¬ bór pradu. Korzystnie jest, gdy napiecie wzbudza¬ nia cewki równa sie napieciu ladowania akumula¬ tora, jednakze cewka elektromagnetyczna moze byc zasilana napieciem ze zródla niezaleznego od napie¬ cia ladowania.Zamiast wzbudzanego cewka elektromagnetyczna, gazoszczelnego zestyku mozna umiescic w tym ob¬ wodzie sterowany element pólprzewodnikowy z wlaczonym do obwodu sterujacego opornikiem tak, ze przy wyjmowaniu lampy z urzadzenia ladu¬ jacego polaczenie elektryczne uzyskuje tak duzy opór, ze niemozliwy jest niedopuszczalny pobór pra¬ du. W wyniku wlaczenia do ukladu sterowanego elementu pólprzewodnikowego tak przy wkladaniu, jak i przy wyjmowaniu lampy z urzadzenia ladu¬ jacego zachodzi bezstykowe laczenie lub przerywa¬ nie obwodu ladowania bez obciazenia.Wynalazek umozliwia konstrukcje lampy kopal¬ nianej, z zastosowaniem niewielu czesci sklado¬ wych, które praktycznie nie ulegaja zuzyciu, a sama lampa odpowiada wszystkim wymogom technicznym w zakresie bezpieczenstwa.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad pola¬ czen elektrycznej blokady przy zastosowaniu uru¬ chamianego cewka zestyku gazoszczelnego oraz trzech styków zewnetrznych, fig. 2 przedstawia praktyczne usytuowanie ukladu polaczen wedlug fig. 1 w lampie kopalnianej, a fig. 3 — uklad po¬ laczen blokady elektrycznej przy zastosowaniu ste¬ rowanego elementu pólprzewodnikowego oraz trzech styków zewnetrznych.Przy wkladaniu lampy do urzadzenia ladujacego napiecie ladowania jest podawane na zewnetrzny styk 6 i sterujacy styk 8 oraz na równolegle do ob¬ wodu pradu ladujacego wlaczona cewke 3, która wlacza gazoszczelny zestyk 2, dzieki czemu biegun dodatni zostaje polaczony elektrycznie z akumula¬ torem 1.Przy dalszym wsuwaniu lampy do urzadzenia la¬ dujacego nastepuje polaczenie akumulatora 1 z bie¬ gunem ujemnym przez doladowczy styk 7 lezacy za sterujacym stykiem 8.Po zakonczonym ladowaniu, przy wyjmowaniu lampy z urzadzenia ladujacego, najpierw przerwany zostaje za pomoca styku 7 obwód ladowania, a na¬ stepnie przy dalszym wyciaganiu lampy z urzadze¬ nia ladujacego nastepuje za pomoca styku 8 przer¬ wanie obwodu pradu sterujacego tak, ze za pomoca gazoszczelnego zestyku 2 zostaje przerwane pola¬ czenie elektryczne pomiedzy akumulatorem 1 i sty¬ kiem 6.Przy zastosowaniu w ukladzie sterowanego pól¬ przewodnikowego elementu 4 (patrz fig. 3) w miej- 5 sce styku.2 i elektromagnetycznej cewki 3, podczas osadzania lampy w urzadzeniu ladujacym, ele¬ ment pólprzewodnikowy jest sterowany za pomoca sterujacego styku 8 i doladowczego styku 6 w ten sposób, ze miedzy stykiem 6 i akumulatorem 1 io powstaje niskoomowe polaczenie elektryczne. Przy dalszym wsuwaniu nastepuje zamkniecie obwodu plradu ladujacgeo przez doladowczy styk 7 i rozpo¬ czyna sie proces ladowania. Przy wyjmowaniu lam¬ py z urzadzenia ladujacego najpierw przerwany zostaje obwód ladowania, a nastepnie wskutek przerwania obwodu pradu sterujacego za pomoca sterujacego styku 8 — opornosc pólprzewodnikowe¬ go elementu 4 wzrasta tak, ze nie mozliwy jest niedopuszczalny pobór pradu na zewnetrznych sty¬ kach 6 i 7. PL