Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do napinania gietkich elementów napedo¬ wych bez konca, stosowanych do napedu ele¬ mentów przenosnikowych bez konca w wyniku ciernego sprzezenia obydwóch wyzej wspomnia¬ nych elementów wzdluz znacznej czesci calkowitej dlugosci elementu napedowego.W szczególnosci, ale nie wylacznie przedmiotem wynalazku jest urzadzenie napinajace do prze¬ nosnika tasmowego wedlug patentu nr 52222 wy¬ posazonego w tasme przenosnikowa bez konca prowadzona wokolo co najmniej jednej tasmy napedowej bez konca w taki sposób, aby uzyskac naped wspomnianej tasmy przenosnikowej w wy¬ niku ciernego sprzezenia jej z górnym ciagiem wspomnianej tasmy napedowej prowadzonej wo¬ kolo koncowych bebnów lub walków i napedzanej za pomoca szeregu silników.W takim przenosniku, w przypadku gdy prze¬ noszony ladunek rozmieszczony jest tylko na czesci dlugosci tasmy przenosnikowej, silniki napedowe wytwarzaja nadmiar mocy na pustych odcinkach tasmy przenosnikowej, przy czym ten nadmiar mocy jest przenoszony wzdluz nie obciazonego cia¬ gu tasmy napedowej do tylnego bebna lub walka koncowego, a nastepnie wzdluz dolnego ciagu tasmy napedowej do przedniego bebna lub walka koncowego, i potem dalej do obciazonych czesci tasmy przenosnikowej. W trakcie wyzej opisanego przenoszenia nadmiaru mocy sila napinajaca tas- 10 15 20 25 30 me zostaje przylozona do tylnego bebna lub wal¬ ca koncowego. Nadmiar mocy wytworzony w wy¬ zej opisanym przypadku znacznie przekracza war¬ tosc najwiekszego nawet napiecia, które jest zwykle wywierane przez normalne obciazenia na¬ pinajace celem uzyskania skutecznego sprzezenia miedzy tasma napedowa i bebnem napedowym i wobec tego istnieje tendencja do obrócenia szyb¬ ko wyzej wspomnianego tylnego bebna lub walca koncowego, co w rezultacie daje zwis w pewnym punkcie tasmy napedowej.Glównym celem niniejszego wynalazku jest do¬ starczenie urzadzenia, które nadaje sie do zasto- . sowania do przenosników wyzej opisanego typu, celem utrzymania elementu napedowego (tasmy napedowej) w skutecznym sprzezeniu napedowym z elementem przenoszacym (tasma przenosnikowa) szczególnie w takich warunkach pracy przenos¬ nika, gdy niektóre czesci elementu przenoszacego (tasmy przenosnikowej) sa obciazone przenoszo¬ nym ladunkiem, a inne czesci tego elementu sa nieobciazone.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z beb¬ na lub walka, wokolo którego przechodzi ele¬ ment napedowy, z czlona nadajacego napiecie poczatkowe, polaczonego ze wspomnianym beb¬ nem lub walkiem, celem przesuwania go w kie¬ runku powodujacym napinanie elementu nape¬ dowego, oraz z zespolem tlumika tlokowego prze¬ ciwstawiajacego sie ruchowi wspominanego \vy- 574203 zej bebna lub walka w kierunku przeciwnym.Dalszym celem niniejszego wynalazku jest do¬ starczenie przenosnika tasmowego wyposazonego w tasme przenosnikowa bez konca, prowadzona wokolo co najmniej jednej tasmy napedowej bez konca w taki sposób, aby uzyskac naped wspom¬ nianej tasmy przenosnikowej w wyniku ciernego sprzezenia jej z górnym ciagiem wspomnianej tasmy napedowej prowadzonej wokolo koncowych bebnów lub walków i napedzanej za- pomoca szeregu silników, przy czym przenosnik ten jest zaopatrzony w urzadzenie napinajace wedlug ni¬ niejszego wynalazku,: którego opis zostal juz wy¬ zej podany.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest opisany ponizej tylko w sposób przy¬ kladowy, w zastosowaniu do przenosnika tasmo¬ wego opisanego w opisie patentu polskiego nr 52222.» Urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku jest uwidocznione na rysunku, który przedstawia wy¬ zej wspomniany przenosnik wedlug polskiego pa- • tentu nr 52222 w widoku z boku.• Tasma napedowa bez konca 10 jest prowadzo¬ na w sposób sinusoidalny wokolo szeregów be¬ bnów lub walków napedowych li, umieszczonych obok siebie jeden za drugim. Kazdy z tych be¬ bnów lub walków napedowych 11 wspólpracuje ze swobodnie obracajacymi sie bebnami lub wal¬ kami 12, celem utrzymania napiecia tasmy na¬ pedowej. Na tym koncu przenosnika, który na rysunku widziany jest jako lewy, tasma nape¬ dowa 10 jest prowadzona wokolo bebna konco¬ wego 13, zwiazanego z mechanizmem napinaja¬ cym omówionym juz uprzednio w niniejszym o- pisie patentowym.Tasma przenosnikowa bez !konca 14 jest prowa¬ dzona wokolo tasmy napedowej 10 i przebiega wokolo koncowych bebnów lub walków 15 w taki sposób, ze jej górny ciag i jej dolny ciag sty- nym ciagiem tasmy napedowej 10 tak, ze w czasie ruchu tasmy napedowej 10, tasma przenosnikowa 14 jest napedzana wylacznie w wyniku ciernego sprzezenia jej z górnym i dolnym ciagiem tasmy napedowej. Kazdy z bebnów napedowych 11 jest napedzany silnikiem, przy czym kazdy z tych ** silników rozwija te sama moc.W przypadku gdy wspomniany przenosnik tas¬ mowy pracuje w takich warunkach, ze pewne czesci tasmy przenosnikowej sa obciazone prze¬ noszonym ladunkiem, zas inne czesci tej tasmy sa nieobciazone, jest rzecza zasadniczej wagi, by tylny beben lub walek koncowy 13 byl utrzymy¬ wany w takiej pozycji, która zapewnia skuteczne sprzezenie napedowe bebnów lub walków nape¬ dowych 11 z tasma napedowa 10. W zwiazku z tym tylny beben lub walek koncowy 13 tasmy napedowej 10 jest polaczony z jednym koncem linki 16, która jest prowadzona na krazku pro¬ wadzacym 17, umieszczonym poza tasma napedo¬ wa oraz jest równiez prowadzona pod drugim krazkiem prowadzacym 18, przy czym drugi ko¬ niec tej linki jest polaczony z wciagarka 19 na¬ pedzana recznie lub mechanicznie. 57420 4 Górny koniec drazka tlokowego 20 w zespole tloka i cylindra hydraulicznego 21, stanowiacym tlumik tlokowy jest polaczony ze wspomnianym wyzej drugim krazkiem prowadzacym 18, przy 5 czym ruchy drazka tlokowego 20 zaleza od ru¬ chów krazka prowadzacego 18. Tlok 22 zamoco¬ wany na drazku tlokowym 20 w polowie jego dlugosci, przesuwa sie w pionowo ustawionym cylindrze 23, stanowiacym czesc skladowa wspom- 10 nianego zespolu tloka i cylindra hydraulicznego 21. Dolny koniec drazka tlokowego wystaje od dolu cylindra 23 i jest polaczony z czlonem na¬ dajacym napiecie poczatkowe, majacym postac ciezaru 24. 15 Zarówno w górnej jak i dolnej czesci bocznej scianki cylindra 23 wykonane sa po dwa otwory przelotowe, umieszczone diametralnie naprzeciwko siebie. Jeden z tych otworów w górnej czesci cylindra jest polaczony z jednym z podobnych 20 otworów przelotowych w dolnej czesci tego cy¬ lindra za pomoca przewodu 25, w którym wmon¬ towany jest zawór zwrotny 26, którego zadaniem jest przepuszczanie przeplywajacego plynu hydra¬ ulicznego, tylko w kierunku od wspomnianego 25 dolnego otworu przelotowego do wspomnianego górnego takiego otworu. Pozostaly otwór przelo¬ towy w górnej czesci cylindra jest polaczony z drugim sposród dwóch otworów przelotowych wykonanych w dolnej czesci cylindra za pomoca 30 przewodu 27, w którym jest wmontowany zawór ograniczajacy 28, przystosowany do ograniczania szybkosci ruchu tloka 22 w czasie przesuwania sie go do góry w cylindrze 23; Beben lub walek koncowy 15 tasmy przenos- 35 nikowej 14 przylegly do czlonu nadajacego na¬ piecie poczatkowe jest polaczony z jednym kon¬ cem linki 29, która jest prowadzona wokolo kraz¬ ka linowego 30, umieszczonego poza tasma prze¬ nosnikowa, przy czym drugi koniec tej linki jest 40 polaczony z ciezarem 31, by wspóldzialac w utrzymaniu napiecia górnego ciagu tasmy prze¬ nosnikowej 14, na którym spoczy.va przenoszony ladunek.W praktyce, w czasie pracy przenosnika, ciezar 45 24 zamocowany do czlonu tloka tlumiacego, wy¬ wiera napiecie poczatkowe na wspólpracujacy z nim beben lub walec koncowy 13 w ten sposób, ze wspomniany ciezar 24 usiluje przesunac sie w dól i przesunac wspomniany beben lub walek 50 koncowy 13 w kierunku oddalania sie od bebna lub walka napedowego 11, umieszczonego na przeciwnym koncu petli obieganej przez tasme napedowa 10, przy czym tstopien swobodny ruchu ku dolowi wspomnianego ciezaru 24, a za tym i 55 tloka 22 jest regulowany wielkoscia zaworu zwrot¬ nego 26, przez który plyn hydrauliczny moze ply¬ nac tylko z dolnej czesci cylindra ponizej tloka do górnej czesci tego cylindra powyzej tloka.W czasie pracy przenosnika, a w szczególnosci to w czasie pracy w takich warunkach, gdy pewne czesci tasmy przenosnikowej sa obciazone znaj¬ dujacym sie na nich przenoszonym materialem, a inne czesci tej tasmy pozostaja nieobciazone (które to warunki pracy spotyka sie zwykle przej- 6S sciowo na poczatku i na koncu operacji przeno-57420 5 szenia materialu na przenosniku), ciezar 24 wspól¬ dzialajac z oporem stawianym przez zawór ogra¬ niczajacy 28 zabudowany w czlonie tloka tlumia¬ cego, zapewnia, ze tylny beben lub walek kon¬ cowy 13 wspólpracujacy z czlonem tloka tlumia- 5 cego, utrzymywany jest w takim polozeniu, ze tasma napedowa 10 styka sie w sposób skuteczny z bebnami lub walkami napedowymi 11, co w rezultacie nie pozwala na powiekszanie sie zwisu tasmy napedowej. 10 Szybkosc tloka 22 w czasie jego ruchu ku górze jest ograniczona przez zawór ograniczajacy 28, przy czym skok i srednica wspomnianego tloka 22 oraz szybkosc przeplywu plynu hydraulicznego przez zawór ograniczajacy 28 sa tak dobrane, ze ^ jakikolwiek punkt tasmy przenosnikowej 14 prze¬ biega przez cala dlugosc przenosnika w czasie krótszym niz okres czasu potrzebny aby tlok tlu¬ miacy 22 wykonal swój suw na dlugosc jednego skoku ku górze. Z chwila, gdy znikna warunki 20 nierównomiernego obciazenia tasmy przenosniko¬ wej powodowane przez nierównomierny rozklad przenoszonego ciezaru wzdluz tej tasmy, wówczas nie istnieje juz tendencja by którykolwiek z sil¬ ników napedowych dostarczal nadmiernej mocy 25 i tlok tlumiacy 22 wraca do swego dolnego polo¬ zenia pod dzialaniem sily ciezaru nadajacego tas¬ mie napedowej napiecie poczatkowe.Jednakze jezeli kiedykolwiek zachodzi potrzeba wyregulowania wzajemnego polozenia tylnego be¬ bna lub walka koncowego 13 w stosunku do przedniego bebna lub walka napedowego 11, wów¬ czas wspomniany tylny beben lub walek kon¬ cowy 13 przesuwa sie do zadanego polozenia oraz uruchamia sie wciagarke 19 celem przesuniecia 35 tloka tlumiacego 22 do wlasciwej pozycji odpo¬ wiadajacej nowemu polozeniu bebna lub walka koncowego 13.Nalezy sobie zdawac sprawe, ze urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku zostalo tu omó- 40 wione w zastosowaniu do przenosnika tasmowego 6 z jedna tylko tasma napedowa. Natomiast w przyi padku przenosnika wyposazonego w szereg krót¬ szych tasm napedowych bez konca, który jest opisany w wyzej wspomnianym polskim opisie patentowym nr 52222, dla kazdej takiej krótszej tasmy napedowej nalezy jeden z jej koncowych bebnów lub walków wyposazyc w urzadzenie na¬ pinajace wedlug niniejszego wynalazku. PL