Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1969 57135 KI. 21 h, 30/15 MKP B 23 k UKD $\AO Twórca wynalazku: TadeuszKaus Wlasciciel patentu: Stocznia Gdanska, Gdansk (Polska) Urzadzenie do zdalnego wlaczania i samoczynnego wylaczania spawarek wirujacych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zdalnego wlaczania i samoczynnego wylaczania elektrycznych spawarek wirujacych. Urzadzenie jest przeznaczone do stosowania zwlaszcza przy montazu konstrukcji okretowych lub budowlanych, gdzie kazdorazowe przenoszenie spawarki na trudno dostepne i czesto zmieniajace sie miejsca pracy spawaczy jest niemozliwe.W dotychczasowej praktyce, w tych warunkach, prad doprowadza sie do miejsca spawania gietkim kablem ze spawarki znajdujacej sie np. na na¬ brzezu. Spawacz wlacza spawarke przed wejsciem na statek, na którym ma wykonywac wyznaczone prace, wylacza zas dopiero po zejsciu ze statku, zwykle po uplywie osmiogodzinnego dnia pracy.Skutkiem tego spawarka zuzywa niepotrzebnie powazne ilosci energii elektrycznej.\ Pomiary pradu, pobieranego w takich warun¬ kach z sieci przez spawarke wskazuja, ze podczas kazdej zmiany roboczej okolo 70% czasu przypada na niewykorzystywany bieg spawarki luzem, efek¬ tywny zas czas spawania wynosi zaledwie okolo 30% calkowitego czasu roboczego spawacza. Spa¬ warka biegnie bowiem luzem w tym czasie, który spawacz poswieca na niezbedne prace przygoto¬ wawcze, jak dopasowanie elementów lub sekcji konstrukcyjnych do spawania, zmiane stanowiska pracy, postoje z braku frontu robót, odpoczy¬ nek itd.Odlaczanie spawarki od sieci podczas dluzszych 10 15 20 25 30 przerw w spawaniu daje znaczna oszczednosc energii zuzywanej do napedu spawarki, poprawia wspólczynnik mocy (cos (p) w zakladzie, przedluza okres eksploatacji spawarki i okresy miedzy re¬ montami. Stad wynika potrzeba zastosowania do¬ datkowego urzadzenia, pozwalajacego spawaczowi wlaczac spawarke bez opuszczania chwilowego stanowiska pracy, lecz powodujacego jej samo¬ czynne wylaczanie po uplywie okreslonego krót¬ kiego czasu od chwili, gdy spawacz przerywa spa¬ wanie.W znanym urzadzeniu zostaly w tym celu zasto¬ sowane elektryczne przekazniki czasowe, które pozwalaja na zlikwidowanie zbednego biegu luzem spawarki oraz zwiazanych z nim strat, lecz jedno¬ czesnie, jako dodatkowe elementy elektryczne w ukladzie spawalniczym komplikuja ten uklad i zmniejszaja pewnosc jego dzialania.Istote wynalazku stanowi zastosowanie w spa¬ warkach przekaznika sterowniczego z mechanicz¬ nym ukladem napedowym, uruchamianym za po¬ moca silnika elektrycznego malej mocy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony sche¬ matycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad elektryczny urzadzenia, fig. 2 — szcze¬ góly mechanizmu ukladu napedowego, fig. 3 — urzadzenie zmontowane na spawarce, w widoku bocznym, a fig. 4 — w widoku z przodu.Zasadniczymi czesciami urzadzenia (fig. 1) sa: przekaznik transformatorowy PI, stycznik suchy 5713557135 St, sterowniczy przekaznik P2 i przekaznik ter¬ miczny P3, wlaczone w uklad zasilania obwodu spawalniczych kabli Os. Urzadzenie jest zmonto¬ wane (fig. 3) na spawarce 1 w oslonie 2, na miej¬ scu recznego przelacznika.Przekaznik transformatorowy PI zawiera trans¬ formator Tr, wlaczony poprzez styki A i B ste¬ rowniczego przekaznika P2 na fazowe napiecie sie¬ ci zasilajacej pradu zmiennego, zwote 3 z kotwica 4 sprzezona ze stykami C i D, na której sa nawi¬ niete dwa niezalezne uzwojenia 5 i 6. Jedno uzwojenie 5 o kilku grubych zwojach jest wlaczo¬ ne szeregowo w obwód spawalniczych kabli Os, natomiast drugie uzwojenie 6 o wiekszej liczbie zwojów jest polaczone w szereg z uzwojeniem wtórnym transformatora Tr i wlaczone równo¬ legle do Oibwodu kabli Os. W obwodzie Os — podczas gdy spawarka 1 jest wylaczona — miedzy elektroda 7 a przeznaczonym do spawania przed¬ miotem 8 panuje napiecie, np. 12 V, uzyskiwane z wtórnego uzwojenia transformatora Tr. Kotwica 4 w polozeniu na styku C zamyka obwód cewki 23 na zworze 24 stycznika St, sterujacej zwieraniem pomocniczych styków G i H, przy czym kotwica 4 przez styki K bocznikuje obwód 25 obcego wzbu¬ dzenia spawarki 1.Na walku 9 sterowniczego przekaznika P2 (fig. 2) sa umieszczone programowe krzywki 10, 11, 12 i 13, sprezyna powrotna 14, slimacznica 15 z za¬ czepem 16 osadzona na gwintowanej tulei 17 oraz zapadka 18 z uchwytem 19 dla zaczepu 16. Krzyw¬ ki 10 ... 13 sluza do przelaczania przelacznika A/A, zamykania na styku E obwodu kabli Os, sterowa¬ nia stycznikiem St, transformatorem Tr i silni¬ kiem 20 do napedu przekaznika P2. Slimacznica 15 otrzymuje naped od silnika 20 za pomoca slimaka 21, zazebianego z nia lub odlaczanego dzialaniem elektromagnesu 22.Zetkniecie elektrody 7 z przygotowanym do spa¬ wania przedmiotem 8 wywoluje w zwojach 5 i 6 obwodu Os przeplyw pradu, powodujac przesunie¬ cie zwory 3. Kotwica'4 zamyka obwód: faza S, styk C przekaznika PI, styk L przekaznika P2, cewka 23 stycznika St, faza R. Jednoczesnie ko¬ twica 4 zwiera styki K przekaznika PI, co powo¬ duje bocznikowanie obwodu 25 obcego wzbudzenia spawarki 1. Napiecie podane na cewke 23 powo¬ duje zadzialanie stycznika St, którego zwora 24 zwiera styki G i H. Poprzez styki przekaznika P2 spawarka 1 zostaje wlaczona w gwiazde. Jedno¬ czesnie zostaje podane napiecie na silnik 20, który wprowadza w ruch uklad kinematyczny przekaz¬ nika P2, który obracajac sie przelacza po uplywie okolo dziesieciu sekund spawarke 1 na prace w ukladzie trójkata, za pomoca krzywki 10 przekaz¬ nika P2. Jednoczesnie zwiera sie styk E przekaz¬ nika P2, zamykajac obwód kabli Os.Po przerwaniu obwodu Os przez odjecie elek¬ trody 7 od spawanego przedmiotu 8, cewka 5 zwal¬ nia zwore 3 przekaznika PI, kotwica 4 rozwiera styki K oraz C i obwód pradowy silnika 20 zostaje dodatkowo zamkniety. Uklad kinematyczny prze¬ kaznika P2 zaczyna wracac do polozenia wyjscio¬ wego. Czas powrotu do chwili wylaczenia stycz¬ nika St wynosi okolo dwóch minut i jest regulo- 5 wany. Jest to czas niezbedny na to, aby nastapilo rozlaczenie styku L przekaznika P2, który wylacza cewke 23 stycznika St, przy czym krzywka 13 przekaznika P2 wlacza styk M, przerywajac obwód silnika 20. Jezeli spawacz wznowi spawanie przed io uplywem dwóch minut, spawarka 1 pracuje w dalszym ciagu. Po uplywie tego czasu spawarka 1 zostaje wylaczona spod napiecia i aby ja wlaczyc do sieci musi odbyc sie proces wlaczania jak wyzej. \ 15 Urzadzenie calkowicie chroni spawarke przfed zniszczeniem w przypadku przeciazenia lub zaniku napiecia w jednej z faz w czasie pracy i nie daje sie zalaczyc do pracy w przypadku braku jakiej¬ kolwiek fazy. 20 PL