PL57129B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.111.1969 57129 KI. 42 k, 34/01 MKP G 01 UKD ¦ tyo* Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Henryk Filcek, dr inz. Zdzislaw Kleczek Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Mechaniki Górniczej), Kraków (Polska) Pelzarka do badania materialów kruchych Przedmiotem wynalazku jest pelzarka do ba¬ dania materialów kruchych, znajdujaca zastoso¬ wanie do wykonywania Teologicznej próby pelza¬ nia materialów kruchych, zwlaszcza skal.Dla okreslenia stanu naprezenia i odksztalcenia górotworu w sasiedztwie wyrobisk górniczych, gó¬ rotwór jest traktowany jako osrodek reologiczny.W celu przyjecia odpowiedniego modelu Teologicz¬ nego dla danej skaly, niezibedne jest okreslenie stalych* materialowych, które wyznacza sie za po¬ moca próby pelzania i relaksacji.Próba pelzania polega na zadaniu badanej prób¬ ce skaly wstepnego obciazenia, a nastepnie przy stalym obciazeniu, okresleniu zaleznosci odksztal¬ cen od czasu jego trwania.W znanych dotychczas urzadzeniach do przepro¬ wadzania prób pelzania przyrost przewidzianego obciazenia jest osiagany w sposób dowolny, z mniejsza lub wieksza predkoscia. Spowodowane to jest brakiem zespolów, regulujacych w sposób ciagly wzrost obciazenia. Próby dostosowania zna¬ nych maszyn i urzadzen wytrzymalosciowych, np. maszyny wedlug Chevenarda Firmy Acieries dlmiphy, nie zapewniaja calkowicie kontrolowa¬ nego przyrostu wstepnego obciazenia, gdyz obcia¬ zanie odbywa sie recznie i zalezy od wprawy ob¬ slugujacego urzadzenie pracownika.ZnanaN uniwersalna maszyna do wykonywania prób statycznych na rozciaganie, pelzanie i relak- 15 20 25 30 sacje wedlug polskiego patentu nr 439 39 zapew¬ nia regularny, kontrolowany przyrost obciazenia, które przy osiagnieciu zadanej wartosci jest utrzy¬ mywane w przyblizeniu jako stale za pomoca elek¬ trycznego ukladu przekaznikowego. Uklad ten re¬ aguje na spadek obciazenia, wynikajacy z od¬ ksztalcen próbki i zwieksza za pomoca silnika obciazenie do zadanej na wstepie wartosci.W wyniku tego utrzymanie stalego obciazenia odbywa sie w sposób ire ciagly, skokami. Ma to ujemny wplyw na przebieg próby pelzania. Do¬ datkowa wade oipisanej maszyny stanowi duza czulosc elektrycznego ukladu przekaznikowego na zmiane napiecia zasilajacego. Ponadto opisane urzadzenia nie znajduja zastosowania do badania materialów kruchych, poniewaz badanie zaleznos¬ ci odksztalcen od czasu trwania obciazenia w tych materialach musi odbywac sie przy obciazeniu sciskajacym.Niedogodnosci te usuwa pelzarka do badania materialów kruchych wedlug wynalazku, zawie¬ rajaca dwie oporowe plyty, miedzy którymi znaj¬ duje sie pierscien na próbke, wyposazony w ten- sometry, przy czym plyta górna jest zamocowana za pomoca sruby dociskowej w konstrukcji nos¬ nej pelzanki, plyta dolna zas jest wsparta na ze¬ spole dzwigni, zaopatrzonym w obciaznik, który jest zamocowany w przesuwnym uchwycie, nape¬ dzanym poprzez przekladnie mechaniczne, elek¬ trycznym silnikiem o stalej liczbie obrotów. 5712957129 Pelzarka do badania materialów kruchych we¬ dlug wynalazku, jest przedstawiona w przykla¬ dowym rozwiazaniu na rysunku w przekroju pio¬ nowym.Pelzarka wedlug wynalazku zawiera dwie opo¬ rowe tflyty 1 i 2, z których górna plyta 2, zaopa¬ trzona w centrujace urzadzenie 3 jest zamocowa¬ na za pomoca dociskowej sruby 4 w nosnej kon¬ strukcji 5 pelzarki. Dolna plyta 1, umieszczona w pionowej prowadnicy 6 jest wsparta na krzyw¬ ce 7 dzwigni 8, wspólpracujacej poprzez krzywke \% z dzwigna 10. i- Pomiedzy plytami 1 i 2 znajduje sie wymien¬ ny pierscien 11 z tensometrami 12, w których umieszcza sie badana próbke materialu. Dzwig¬ nia 10, wykonana z dwuteownika jest zaopatrzona na dluzszym wyskalowanym ramieniu w ogranicz* nik 13 i obciaznik 14, który jest zamocowany w ruchomym uchwycie 15. Natomiast na krótszym rannemu dzwigni 10 znajduje sie przeciwciezar 16, równowazacy uklad dzwigni 8 i 10.Uchwyt 15, wyposazony w krancowy wylacznik 17, jest polaczony z ukladem napedowym, zlozo¬ nym z lancuchowej przekladni 18, polaczonej po¬ przez reduktor 19 z elektrycznymi silnikiem 20, o stalych obrotach. Ponadto pelzarka jest zaopa¬ trzona w znany uklad 21 sterowania napedu oraz w kontrolne lampki 22 i glówny wylacznik 23, Celem udogodnienia przeprowadzania pomiarów, do nosnej konstrukcji 5 jest zamontowany na sta¬ le licznik 24 czasu.Próbe pelzania materialów kruchych przepro¬ wadza sie za pomoca pelzarki wedlug wynalazku, w ten sposób, ze po umieszczeniu badanej próbki w pierscieniu 11, ustawia sie go na dolnej opo¬ rowej plycie 1 i unieruchamia przez dokrecenie górnej plyty 2. Wartosc maksymalnego obciazenia próbki podczas pomiaru ustala sie przez ustawie¬ nie w okreslonym punkcie dzwigni 10 ogranicz¬ nika 13, oraz przez dobór wielkosci obciaznika 14.Przez wlaczenie silnika 20, uchwyt 15 zostaje wprawiony w ruch jednostajny z predkoscia, za¬ lezna od ustawienia przekladni reduktora 19* Na 10 15 *0 25 30 35 40 skutek przemieszczania sie uchwytu 15 z obciaz¬ nikiem 14 nastepuje wzrost wartosci sily, wywie¬ ranej poprzez dolna plyte 1 na badana próbke.Przyrost wartosci sily w jednostce czasu jest sta¬ ly i zalezny od predkosci przesuwania sie uchwy¬ tu 15 wzdluz ramienia dzwigni 10.W chwili zetknecia krancowego wylacznika 17 z ogranicznikiem 13 nastepuje wylaczenie silni¬ ka 20 i zatrzymanie uchwytu 15, w wyniku czego wartosc sily wywieranej na próbke pozostaje nie¬ zmieniona podczas dalszej czesci pomiaru. Od¬ ksztalcenia próbki odczytuje sie z tensometrów 12 a czas trwania pomiaru jest rejestrowany przez licznik 24 czasu. Dane uzyskane z próby pelzania sa podstawa do wyznaczenia reologicznej stalej ba¬ danego materialu.Pelzarke do badania materialów kruchych we¬ dlug wynalazku cechuje prosta konstrukcja, za¬ pewniajaca regulowana predkosc wzrostu obciaze¬ nia, wywieranego na próbke. Ponadto dzieki za¬ stosowaniu dzwigniowego zespolu obciazenia, od¬ ksztalcenia próbki nie powoduja zmiany sily ob¬ ciazajacej, która utrzymuje sie niezmieniona przez dowolnie dlugi czas. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Pelzarka do badania materialów kruchych, za¬ wierajaca zespól dzwigni oraz uklad napedowy, znamienna tym, ze ma dwie oporowe plyty (1 i 2), pomiedzy którymi znajduje sie pierscien (11) na próbke, wyposazony w tensometry (1?), przy czym górna plyta (2) jest zamocowana za pomoca dociskowej sruby (4) w nosnej konstrukcji (5) pelzarki, dolna plyta (1) zas jest wsparta na ze¬ spole dzwigni (8 i 10), zaopatrzonym w odciaznik (14), który jest zamocowany w przesuwnym uchwycie (15), napedzanym poprzez przekladnie (18) i reduktor (19) elektrycznym silinikiem (20) o stalych obrotach, a ponadto calosc jest wypo¬ sazona w licznik (24) czasu oraz w uklad (21) ste¬ rowania napedu. /KI. 42 k, 34/01 57129 MKP G 01 n ') PL