Najdluzszy czas trwania patentu do 16 sierpnia 1941 r.Patent Nr 5 582 dotyczy oziebiania, w którem chlodzenie uskutecznia sie powie¬ trzem uprzednio sprezonenni, które rozptreza sie w maszynaciii tlokowych, .-polaczonych z wymiennikami' ciepla, zwanemi chlodnica i ozflebiacizem, przyczem pierwsza sluzy d)o chlodzenia powietrza sprezonego, drugil zlas do zuzytkowania zimna, wytworzonego roz¬ prezaniem powietrza.W urzadzeniu tam opisanem powietrze ochlodzone skutkiem rozprezania w cylin¬ drze z tlokiem zostaje zapomoca przewie¬ trzania przewietrznikamil lub pompami nie- zaleznemi zmieszane z powietrzem o tern sa¬ mem cisnieniu, które pozostawilo swe zim¬ no w oziebiaczu; powietrze to w chwili na¬ stepnej zostaje poddane w tym samym cy¬ lindrze i zapomoca tego samego itloka spre¬ zaniu, podczas którego sile ogrzewa; pod koniec sprezania powietrze to ulega zmie¬ szaniu zapomoca pirzewietlrzaników lub pomp niezaleznych z; powietrzem o takiem samem cisnieniu, które pozostawilo swe cieplo w chlodnicy; powietrze to w chwSli nastepnej rozpreza sie i w tetn sposób Izinajdbje sie w stialym obiiegju.Przebieig tych zmian ;U|skuteJozmiiaja je¬ den i ten siaim cyloindeir fi tlok o dzialaniupodwójneJm, czyli splreiziarika bezwatowia po¬ laczona ze sprezarka zwykla—watowa. W pierwszej zachodzi sprezanie i rozprezanie koilejoio z kazdej stoony tloka, przyczem powietrze przewietrza kazda (komore cylin¬ dra po kazdymi (ukonczonym^) skoku tloka, litosc pracy zuzytej podczas sprezaSnila w tej ispireziarce równia jest ilosci pracy odzy¬ skanej podczas roziprelzlania, stad nazwa sptrezarki1: bezwattowia. Bliizlsze zastanowie¬ nie mad obiegiein wykonywanym przez po¬ wietrze w urzadzeniu wskazuje, ze sprezar¬ ka bezwatowa ssie z oziebiaczia wiecej po¬ wietrza niz tenze odzyskuje, i wtlacza do chlodnicy wiecej powietrza, niz z miej po¬ biera.; Zadanie sprezarka watowej1 pollega na tern, aby przetlaczac stale z chlodmicy do oziiebiacza nadimilar powieliriza wtlaczanego do pierwszej i odbieranego z dirugiej. Spre- zanka! watowa zuzywa wiieic prace stale i jej niie zwraca.Obieg teoretyczny jednego kilograma powietrza w tern urizadzieniu chlodniczem jest ten sami, co i w znanych urzadzeniach i uwidoczniony jest na fig". 1. Objetosci od¬ kladane sa na osi odcietych, cisnienia;—na osi rzednych. Powietrze o cisnieniu poczat- kcwem Plf objetosci U1 i temperaturze bez¬ wzglednej T1 rozpreza ,sie adiabatycznie, p- siagajac cisnieinie P2, objetosc U2 i tempe- nature bezwzgledna T2\ po odldaniu swego zimna srodowisku chlodzonemiu, powitetrze osiaga objetosc V3 i temperature T3, pozo¬ stajac pod tern samem cisnieniem P2. Naste¬ puje sprezanie adjabatyczne do cisnienia Plf objetosci V4 i temperatury TY Po ochlo- dlzemliiu w oziebiacziuf powietrze powraca do stlanu poczatkowego Pl9 Vlf 7\. Ka,zdy kilo¬ gram powietrza, wykonywujac ten obieg, wytwarzac^ (T3—T2) jednostek zimna, gdzie c p oznacza cieplo wlasciwe powie¬ trza przy stalem cisnneniiu. Prace teoretycz¬ na potrzebna dio wytworzenia tych jedno¬ stek zimna unaocznia powierzchnia wy¬ kresu, W patencie Nr 5582 podano urzadzenie oziebiajace, pracujace w mysl powyzszej zasady, Sklada isie ono ze spreizarkfi bezwa- towej, w której podzial powietrza pod ko¬ niec kazdego ismwu pomiedzy komory cylin¬ dra i wymienniki ciepla uskuteczniaja odpo¬ wiednie zawory.Wynailiaizek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia opartego na tej samej zasadzie, lecz wy¬ posazonego w sprezarke bezWatowa, w któ¬ rej do dostarczania] powietrza i uruchalmia- nia tloka slluzy zesipól nowych srodków me¬ chanicznych o budowie bardzo prostej.Opis podany tytulem przykladu i z po¬ wolaniem siic na rysunki, wyjasnia isposób urzeczywistnienia wytoa/lazku.Fig. 2 uwidocznia w zarysie -budowe ca¬ lego urzadzenia, fig. 3—odttnienna jego po¬ stac wykonania, fi|g. 4—wykres pracy tloka stosowanego w odmiennej poistaei wykona¬ nia na fig. 3, fig. 5, 6, 7 i 8—sposób polacze¬ nia korb na wale maszyny, fig. 9—odmiane wykonania fig. 8, fig. 10—zarys objasniajacy dzialanie odmiany uwidocznionej na fig. 9, fi|g. 11 i 12 uwidoczniaja odpowiednio w widoku zboku i zgóry urzadzenie pokazane w zarysie na fig. 2.Na fig. 2 C a jest sprezarka watowa, a D a — sprezarka bezwatowa, i?x—chlodnica, R2—ozAebiaczem, a Wx i W2 sa przewietrz- nikami zapewniajacemi przeplukiwanie czy¬ li przewietrzanie.Sprezarka watowa ssie powietrze odply¬ waj aee z ozi^biacza! i tloczy je do chlodni¬ cy. Sprezarica bezwtatowa posiada dwa cy¬ lindry blizniacze 1 i< la. Ich komory lewe A1 i A\ lalcza sie ze soba tak samo, jak i komory prawe A2 i A] W cyiSndriach tych pracuja tloki 2 i 2 a o tloczyskach polaczonych zewnatrz maszy¬ ny i uruchamianych tym: samym organem.Tloki te slizgalja sia w sposób scislle jedna¬ kowy.Scianiki foazdego cylilndra posiadaja trzy okienka 4, 5 i 6, umie/sizczone na okregu fev la o plasizcizyzftie prostopadlej db Csi cy¬ lindra. Okienka 4 i 6 kazdego z cylindrów - 2 —sa jtolaczone o^ówiednliim przewodem/ Od okienek zewnetrznych 4 i; 6 w cylindrze 1 skierowany jest prziewód przez przewietirz- nik Wx i chlodnice i?x i otwiera sie do okie¬ nek 4* i 6 * w cylindrze 1°. Od okienka srodkowego 5 w eyliffldnze / prowadzi prze¬ wód, który przedma oziebiasz R2 i prze- wietrznifc W2 ii'otwiera sie w okienku 5 a cylindra la.Kazdy z tloków wyposazony jest iwi dwa okragle dtwory. Jeden z mich, lewy, pola¬ czony jest ze spodem lewym odnosnego cy¬ lindra okraglym kanaleim w masie tloka.Taksamo okienko prawe polaczone jest sta¬ le ze spodem prawym odnosnego cytlinldra obraczkowym kanalem 8.Przesuwanie ®ie otworów tloka przed okienkami cylindra pozwala tlokowi usku¬ tecznic rofctzad, jak to wskazano ponizej.Skoro tlok posuwa ku strzalki 11 (fig. 2), to spreza on powie¬ trze swa powierzchnia przednia i rozpreza powierzchnia tylna. Osialgnawtszy krancowy punkt isuwiu (fig. 2) lewie okienka' tloka od¬ slaniaja okienka cylindra i w ten sposób la¬ cza komory lewe cylindrów w obwód chlodl- nicy Rlm Powietrze w chwili, gdy tlok zajmuje punkt krancowy, znajduje sie pod cisnieniem Pt i w temperaturze T4 i przez caly czas otwarcia okienek 4 przewietrznik W19 o szybkosci odpowiednio obliczonej, wtlacza powietrze zawarte w cylindrze do chlodnicy )?!, zastepujac je taka sama objetoscia po¬ wietrza o tern samem cisnieniu, lecz tempe¬ raturze nizszej 7\ z Rl9 które .przybywa droga, wskazana strzalkami 12 na fig. 2.Poniewaz powietrze chlodnicy jest zim- ftiejisze od powietrza, przybywajacego z cy¬ lindra, - przeto przewietrzanie odbiera z chlodnicy mase powietrza wieksza od tej, jakiej jej dbfitarcza.Gdy zjawiska te zachodza po stronie le¬ wej tloko, jeidtaoczesmie powietrze po stro¬ nieprawej tloka rozpreza is3e od cisnienia Px do cisnienia P2. Tlok osiagnawszy punkt krancowy skoku (fig. 2) ustawia swe okien¬ ka prawe naprzieciwi okienek 5 cylindrów, laczac w ten sposób ich komory (prawe z ob¬ wodem oziebiacza R2, podczas gdy okienka 6 pozostaja 'Zamkniete*. Przez czais otwarcia okienek przewietrznik W2 wtlacza powie¬ trze z cylindrów o temperaturze T2 do ozie¬ biacza i zastepuje je rówma objetoscia po¬ wietrza o tern samem cisnieniu, Itecz tempe¬ raturze wyzszej T3 z R2. Powietrze to ply¬ nie dtfoga wskazana strzalkami 13.Poniewaz powietrze z oziebiacza jest cieplejsze od powietrza plynajcego z cylin¬ drów, przeto przewietrzanie to dostarcza oziebiaczowi powietrza wiecej niz zen czer¬ pie.W ten sposób sprezarka bezwatowa zmusza powietrze do ciaglego przeplywu z chlodnicy do oziejbiacza, lecz po ustaleniu sie rozrzadu powietrze to z oziebilacza prze¬ tlacza do chlodnicy sprezarka watowa, któ¬ ra moze byc sprezarka tlokowa jekiegokol- wiek typu, napedzana silnikiem gflównym.Podczas ruchu tloków sprezarki beizwa- towej1 na prawo, okienka 4, 5 obu cylindrów zamykaja sie i .okienka 6 pozostaja dalej zamkniete, powietrze sie rozpreza w komo¬ rach lewych i spreza wf komorach prawych.Skoro tlok osiagnie krancowe polozenie, na¬ tenczas okienka 4 pozostaja nadal zamknie¬ te, lecz okienka 5 i 6 otwiarte i przewietrza¬ nie zachodjzi, jak poprzednio, przez caly czas ich otwarcia.Przewietrznakii W1 i W2 jakiegokolwiek ksztaltu mozna napedzac stale niezaleznemi silnikami, np. ellekttrycznemi.Nalezy zaznaczyc, ze prady powietrza uskuteczniajace (przewietrzanie doptlywaja do odnosnych kolmór przez jedne ich konce, a ulatuja przez konce przeciwne. Calkowita objetosc powietrza w nich zawarta zostaje w ten sposób wyparta i zastajpiona powie¬ trzem czerpanemu zi wymienników cieplla.W tym to Wilasnlie celu stosuje sie dwa cy¬ lindry blizniacze.Wyahodzaic z zasad powyzszych, moz- — 3 —na równiez zbudowac urzadzenie, którego sprezarka pojedyncza !w|yjkonywa jednocze¬ sniec^ynnosici sprezamki watowej i bezwa- towej. Podobna sprezarke uwidocznia fig* 3, Scianki cylindra 1 b o dzialaniu podwój- nem wyposazane sa,, jaik i poprzednio, w itrzy szeregjt otworów: otwory 4b ii 6b po¬ laczone równolegle lacza przewodami 17 i 18 ispody cylindrów z chitodnica Rx i ppze- wJetrzniklemi Wu a otwjór srodkowy 5b sluzy do laczenia kolejnego przewodem 19 obu spodów cyliteudiiów z oziebiaczem i?2 i prizewietrznikieim W2.Tlok 2* uruchamiany tloczyskiem 3b zbudowany jest tak samo, jak i tlok na fig* 2. Tlok ten slizga sie w cylindrze, a otwory i kanaly 7b ) i 8b w kadlubie jego lacza od¬ powiednie komory cylindra, zajpewniajac rozrzad jak i poprzednio.Cylinder posiada po stronie lewej za- wiór tloczny 20 i1 zajwór ssawny 21; to samo po stronie prawej znajduja sie zawór tlocz¬ ny 22 i zawór ssawny 23. Otwory rozrzadza¬ ne zaworami! tliccznemi polaczone sa nura¬ mi' 24 i 25 z chlodnica Rlt gdzie panuje ci¬ snienie Px. Otwory rozrzadzane zaworami ssawnemi polaczone sa rurami 15 ii 16 z o- zAebiaczem R2t igdizie panuje cisnienie P2.Dziallanie urzadzenia jest nastepujace: Jezeli rozwazyc zjawiska zachodzace po stronie lewej cylindra, kiedy tlok przesuwa sie na prawo, wszystkie okienka sa zamknie¬ te i tlok rozpreza powifetrze o cisnieniu po- czatkowem P1 do cisnienia P2, panujacego w oziebiaczu R2. W chwili tej zawór ssaw¬ ny 21 .otwiera sie, lecz zawór 20 pozostalje zamknietym, wobec czego cisnienie nie mo¬ ze spasc ponizeji P2.Przyjmujemy, jak to zwykle isie zdarza w praktyce, ze pojemnosc oziebiacza jest dosc wielka; by zmiiainy wahan powietrza nie wplywaly na cisnienie i objetosc powie¬ trza na spodzie cylindra lewego poizositawa- la równa V2. Tlok posuwa sie nadal w pra¬ wo, dopóki objetosc nie osiagnie wartosci V$t a casniienie podczias tego ruchu tloka po¬ zostaje •stalem, pcniewaz tlok sisie powietrz^ z oziebiacza; skoro objetosc osiagntie war¬ tosc V3, tlok otwiera okienko 56 i laczy je w ten s|posób z lewa komora cylindra, usta¬ lajac obwód, który laczy te ozejsc cylindkia zapomoca kanalu Tb J otwiaru 5b z prze- wierznikielm W2 i z oziebiaczem R2 za- pomoca rurki 15 i izawonu 21. Prze- wietlrznik W2 zaipewnia przez caly czas otwarcia okienka 5b wymiane powietrza zawartego w cyllindrze na powietrze zawar¬ te w oziejbiaczu.Skoro tlok zacznie powracac na lewo, okienko 5* zamyka sie i rozpoczyna sie sprezanie; zawór 21 zapada. Po osiagnieciu preznosci poczatkowej P± otwieraj sie zawór 20, laczacy sipód cylindra z chlodnica Rlt w której panuje preznosc pu wskutek cze¬ go ta preznosc nie mozle (przekroczyc warto¬ sci P± i objetosc powietrza rówma sie V4- Ruch dalszy tloka na lewo zachodzi przy stalem cisnieniu Px i tlok wtlaczaj do chlodnicy. Skoro objetosc cylilndra doj- dziie do wartosci poczatkowej Vlf tlok o- twiera okienko 4bt ustalajac obwód, który laczy lewa komoire ispodu cylindra zapomo¬ ca kanalu 7bt okienka 4 i rurki 17, z prze- wietrznikiem W1 z chlodnica R1 i powracado cylindra rurka 24 i zaworem 20. Przewietrz- nik W2 ,przeiplóku|j,e cylinder, zast^puljap sprezone w nim powietrze powietrzem o- chlodzonem iz chlodnicy R± przez caly czas otwarcia okienka 4b. Podczas dalszego rftfc- chu tloka na lewo okienko 4b i zawór 20 zamykaja sie i obieg rozpoczyna sie na no¬ wo.Takiez samo dzialanie zachodzi po dru¬ giej stronie tloka. Wyjkres pracy, jaki na¬ kreslilby wskaznik (watowy) po jednej stronie tloka, uwidacznia fig. 4; wielkosci h wskazuja szerokosc okienek.Pomimo swej pozornej prostoty, ostatni* ustrój ustepuje jednak pierwszemu. Miano¬ wicie, nalezy tu w tym samym cyliridtfze u-^ skutecznLac kolejno przewietrzania, w chwi¬ li, gdy tlok znajjdtoje sie w bezpo^edrrie^l — 4 —sasiedztwie siwych zwrbliów, a naistepnie wy¬ puszczac powietrze prizeiz zawory. W celu uskutecznienia przewietrzan w okoliczno¬ sciach dogodntylchi, t. j. bez z/uzycala znacz- nych iloisci energji kinetycznej na przelot przez zawory i wydatniejszego obnizenia szybkosci maszyny, maltazy zatrzymac tlok w jego punktie zwrotnym i utrzymac dkten- ka w stanie calkowicie otwartym przez znaczna caesc, n|p. dwie trzecie czasu slkoku tloka. Mozna to osiagnac w sposób podany ponizej. Lecz zawory wanny otwie¬ rac sie ,ma czais bardzo krótki w stosunku do wymienionego cziasiu, co wymaga stosiowania stwo&tego organu rozrzadczego.W ustroju pierwszym, przeciwnie, tylko ®pjrezartka wiatowia posiaidia zawoiry, które mpzina bez trudnosci urzadzic w ten sposób, by otwieraly sie i zamykaly samoczynnie.Rzecza jest kor.zystlna wyposazyc isprezarke bezwatowa w te hub owe urzadzenia' ulatwia- jiaioe przewietrzanie.*W slililliikru ijiecinego lub dhigiego z ustro¬ jów opisanych uprzednio powietrze rozpre¬ za sie po jedrnej stronie tloka sprezarki bez- watowej i spreza sile jednoczesnie po srtro- riiie dmgiej tloka, gjdy ten ostialni przesuwa sie od jedineglo kranca! cylindra ido dtruigiego.Praca rozprezania jest z poczatku wieksza od pracy zuzywanej na spreizania i wskutek tego tlok 'dostarcza' pracy. Nai^pnie praca sprezania staje sie wieksiza od pracy rozpire- zlania, a wiec tlok dó konca swego skoku prace pochlania, Prata rozprezania dtostati- ozania podcziais piierwszej czejfilcti isfcoklu zlositia- je nagromadzona W kole rozjpedowem, osa- dzoinem na wale silnika napedzajacego tlok, poczemjkolo to izfwraca enieirgj^ podczas dhi- giieij t czesci skoku.Ponadto w urzadzeniach tych wymiana ciepla mied'zy powietrzem a sciankami cy¬ lindra jest nietznaczma, w przeciwienstwie do urzadzen chlodniczych ó parze nasyconej.Dzieki temu slabemu dzialaniu Scianek wy¬ dajnosc cyKMra o malych wymiarach jest wogóle taka sama^ jiak i cylindra o wymia¬ rach znacznych. Do zbudowania maiszyny o wiekszej wydajnosci mozna przeto zastóso- wac kiilka cylindlrów o tlokach napedzanych wspólnym walem wykorbionym, podobnie jak to ma miejsce w silnikach wybuchom wych. Daje to meznosc urzeczywistnienia ustrojów, jednoczesnie wydajnych, lekkich i zwartych.Dotychczas zakladano, zle tlok porusza¬ ny byl zapomoca zwyklego ukladu gplemS i korfb. Sposób tlen posiada zalete wielkiej prostoty, lecz jednoczesnie i te wielka nie¬ dogodnosc, ze czas, przez który okienka sa otwarte, stanlowii niewielki ulamek czasu skoku tloka: Jednoczesnie przedluzenie czasu, przez jiakn okienka sa olwartfe, jak równiez skrócenie trwania skoku pomiedzy zwrotamii posiada znaczenie plerwisizorzed- ne, gdyz w ten szybkosc przeplywu powietrza i ulatwic mu przelot1 przez okienko pfldcteaJsi przewietrza¬ nia, a1 wiec zmniejlsizyc tern prace zuzywana na nie, która jest w odpowiednim sttosiunku do predkosci w drugiej potedze przeplywu powietrza. Inalczej, zadawslzy sobie zigófy predkosc (przewietrzania', mozna powiekszyc szybkosc maszyny i w ten sposób, pozosta¬ wiajac wszystko inne bez zmiany, podniesc jef wydajnosc.Do przedluzenia okresu ^zewieteaiiii&, przez (zmniejszenie sizybkoiscli ruchu tloka, w bliskosci den nadaje sie Ustrój kinematycz¬ ny, uwidoczniony w zarysie nla1 Ulg. 5.Kcdba zaopatrzona jest w mimosiród wprawiany w ruch naokolo niej1 zapomocA kól zebatych A, B. Na fiiguirze kola zebate sa pokazane w postaci ich kóll zasadni¬ czych. Pednia sklada sie z kola nSeruchaine- go o promieniu 2r, osa'dzoniego nia wale na^ pedzajacego tlok silnika O i kólka B o pro¬ mieniu r, toczacego sie po kole A.Glowica kodbowiodu osadzona nia mimo- sirodzie obraca sie na czopie okolo punktu P oddalonego od srodka fcofa! B na dlu¬ gosc p.Ustrój diziala wf ten sposób, ze Srodek — 5 —glowicy goleni P przybliza sie do ,gsi obro- iuj w chwili przechodzenia przeJz punkty zwrotne.W tych wararikacih, przy obraniu wla¬ sciwiej mijtaosirodiowosci, glowica (goleni P zatacza epicykloide skrócona Z). Jezeli P, Q oznaczaa szerojposp h okienek w cylindrze, Pl9 P2—punkty przeciecia sie krzywej D z prostopadla doi Qx 'przeprowadzona przez punlkt Q, natenczas okienka zostaja otwarte przy koncu skoku, pirzez czals kiedy glowica goleni przebiega odcinek Px P2 knzywej D.Gdy glowiica t& jest w, Plf sroddk kola B znajduje isie iwi C, a gdy glowica jest w punkcie P2, srodek kola przypada w C2.Wynika siad, ze olkjienjka sa otwarte przez czas, gdy wal O obraca sie o kat 2 fi.Fijgura wiskazajije, ze jest to kat duzy, okienka i$a w ten sposób otwairte pirzez czas, stanowiacy znaczmy ulamek czasu, zuzywa¬ nego przez wal O na wykonanie pólobxo^ tii.Zwykly r&ctaiek (geometryczny pozwoli wykazac to dokladniej1. Na poczatku (lig. 6) koiriba znajduje sie w punkcie zwrotnym i srodki 0, P, C sziniajduja slie n«a prositej Ox.Gdy prosta: OC pbróci ,sie okolo tpunktu O o k^t «, to ppnkt / kola zebatego, które na poclzatku istykalo sie z obwodem nAeJrt^ dh^fny^ zajmie pdtozeniie 71 i ^pipzais: Arc JI1 = arc JI, skad kat JC1 I1 = 2 o Prowadzac prosta C1 -X1, równolegla do Q X, oitr&yina sie katX* C1 I1 = tu - Niech jc oiznacza rzut na OZ odleglosci gleiWNcy go^nA P1 ocl punktu 0» gdy wal 0 kola nlierwhiW^ego obrócili sie o kat ca , na^ tenczas: x = 3r Coscd — p Cos 3(a aby (o = 0, musi .r = #0 = 3r = p Skoroi isie zalozy nip., ze czas izuzyy/iany n^ przewieszanie wynosi, V^ okiresut $kioku tloka, okiemko musi sie otworzyc i zamknac, skoffo bedzie: w = — 60° i (o = + 60Q co daje x = *4= - r — p Oznaczajac przez L dlugosc uzyteczna skoku tloka, t, j. droge, podczas której o- kienka tej isamej komory cylilnidira sa za- mikniete, otrzyma sie L = 2x1=3x+ 2p (pomijajac kat korby).Odleglosc x bedziie najwieksza:, gdy dx —«- = — 3r Sinco -I- 3o Sin 3 a® 4 p Nalezy, by tlok osiagnal punkt zwrotny w chwili, gdy os goleni zlewa sie iz osia cy¬ lindra, t j, Warunek pqpr«zednii daje r = 3 p Szerokosc h okienka równa siie x 0 — 5 xx = -p r i skok uzyteczny tloka Tóvm? . tl c. . ^ x .5 sie-o-r. stosuneky równa sie ^«. iPorównywujac te wyniki z wynikami, jaikieby otrzyimiano iprzy ruchu zwyklymi gor leni i korlby (lig, 7) pirzy takiej samej jak poprzednia dlugosci uzyteczniej! skoiku tlo¬ ka1, szerokosci okienek i szybkosci obrotu waiJu O, widac ze iskorp prze? q oznaczyc promien korby, przez co,, wartosc o, gdy okienko otwiiera sile lub zamyka, nie u- wfzgiledniajac plocliylosci igdleni to £ = 2a cos &it h = a (1—cos coj .fi 5 poniewaz^ = -^ wiec 5 a (/ — Cos o^) =— 2a Coso)! skad 0080)!= —~ = Q,6ff7 Qtaz (*J= 46° 351 podczas, gdy ptósy ruicbu epicykloidailnyp* i pozostalych wartoisciacib jedsniafcowych o^ kienka otwfexaja, sie i zamykajajpczy (*^^ — 6 —60°; rusb ten wiac zwieksza czas o 30%, przeis fctófry oirienika sa otwairte* Okienka te nie sa calkowicie otwarte przez caly czas ruchu tloka wpoblizu zwro¬ tów i w celu zupelnego porównania nalezy obliczyc w kazKlej chwili pffzefcrój odslonie¬ cia okienek Rachunek ten wykazuje, ze przekrój sredni, przez JiafcL zachodzi prze¬ plyw powietrza, jest dwa razy wiekszy przy ruchu epdcykloklaliayini, nte pr^y zwyklym konhowodjzie i korbie.Urzeczywistnienie- tego rucha uwidocz¬ nia w plasofie figi. 8. Wal % Oy silnika zaopa^ trzony w 4wa niiewchopflie kola zebate CV C \ lJfest rozdzaeUoiify w ten sporó^ ze u- klad jesit syroetryczwyiin wizigledein OX. Wal ten posiaida dwie tarcse kolbowe Dit D%\ na kazdej z nich osadzone jest kóllko zebate B, toczaoe sie po C J i kólko zebate B2 tocza¬ ce sie f* C7 Z kólkami temi polaczona jeisrt golen ijritnos^odowa E, która wprawia w ruch trzon tloka.' W wypadkach kiedy rzecza jest1 koniecz¬ na poslugiwanie «te zwyklym korbowodem, jak to n*ft miejsce w maszynach wielocylin- dirowych, zbudowanych ma podobienstwo silników wybuchowych, ustrój powyzszy nie daje sie fciaistcsowac.Natenczas nalezy odniesc isie do urza¬ dzenia wskazanego na fig. 9 w widoku kon¬ cowym, a na fig. 10 pokazanym w zarysie.Wal O silnika wyposazony jest w zwy¬ kl^ wal korbowy, obracajacy sie w dwóch lozyskach. Po obu isitronach karby sa umie¬ szczone nieruchomo kola C J i Cf o zaze- hBeniu wiewmetirznemi i pnonriieniu 2 R. Pro¬ mien korby oznacizony jest przez a. Czop tej korby zaopatrzony jest w minldslród F, który sluzy za glowliice gplemi, polaczonej z dwoma kolami zebatemi B1, B2 o pmottnleniu R, osadizoneml spólsirodkoiwo z mimoSrodem i obracajapemi sie okolo nfeigo. Kola te nie zaizebiaja sie bezposrednio z kolami C { C v gdyz obracalyby sie w kleninku pnze- ciwmym do ruchu korby, lecz nie w tym sa¬ mym kierunku, jak poprzednio. Miedizy kd- laani fi1, B2 i C ] ,.C. i umibszic^oTO sa kola plaaetowe $ o srednicy i); kola te osadz^jne sa na osiach umieszczonyjch w przedluze¬ niach K, K ramion wialul korbowego. Zaze¬ biaja isie one jednoczesnie z kolami C ] C \, i B 1 B2. W tych wtawinkach kola B\ B2 obracaja sie w tym samym kieironku, co korba o kat 2 <* w tym czasie, gdy ta ostat¬ nia obróci sie o kat a W fotodfe 2 R = *;+ R + D, skad /? = a + D.Niech p bedtole paromieniein mimosrodu.Fig. 10, na której w zarysie oznaczono kola zebate w postaci' ich okregów zasadniczych, pozwala obliczyc warunki tego ruchu. Z po¬ czatku gdy tlok znajduje ®ie w jedtnym ze swych punktów zwrotnych, srodek C, okolo którego obraca sfie korba, srodek S koil B i srodek P glowicy korby przypadaja na tej satorej prostej OX i punkt P miesci *ie mrie- dmy O i & Sikoro wftil korbowy obróci sie o kat co srodek S zajknie polozenie S1, kolo za# B—polaietnie BP; a iskoco ma obróci q kat 2 <* w stosunku do promienia OS, natenczas promien SP, ptaechbdaacy przez st!^d«k ko¬ la B, zajmie polozenie S1 F\ obróciwszy sie ofcoilo O X o kaft 3 leni! 'zajmie P1.Odleglosc x miedlzy srodkiem O i rzutem punktu P1 na Ox da sie wyrazic jako x = a cosco — p cos «?to Prawo ruchu tloka tego ustroju jest wiec takie samo, jak ustroju poprzedniego. Fig- 11 S 12 ipokazuja w pradcrofadh pidnlowym ii poziomym wlidok ogólny spirezarki bezwato- wej o tllofcu podwójnym, ijak to tiylo wska¬ zane na fijg. 2. Sprezarka ta wyposazona jest w rozrzad uiwildbozniiiony na fig. 8.Sprezadca bezwatowa) D* sklaida sie z dwóch cylindrów 1 i fr wyiDOsazónych w dktenka 4, 5, 6; 4 a , 5 ?, 6 ^. W cylindrach tych pracuja tloki 2 i 2 * , których trzony 3 i 3A sa sprzezone z goIemSa E. Tarcze D19 D2 dizwigaja kóilka zebate Bx B2 zaz^bJafia)- — 7 —ce kola Cj, C2, o®adlzomc na wialle O, fetory dzwiiga kala rozipedowe Vlt V2. Glowifca P golem jest osadzona mimosrodoiwio w sto¬ sunku dfo kól Blf B2.Nalezy zaznaczyc, ze tainczie Dl9 D2 po^ siadaja zeby wtzidltiiz obwódki, z któremiza¬ zebiaja sie kólka zelbate Hlf H2. Islniejie rówmilez zebate przelozenie zmniejszajace, pozwalajace napedzac sprezarke bezwalo¬ wa zapomofca silnika elektrycznego lub tur¬ biny o wielkiej szybkosci katowiej.Jeden a przewietlrzników uwidoczniono w W2; napedza go (silnik elektryczny W3.Rozumie sile samo przez sile, ze, nie wy¬ chodzac poza ramy wynalazku, mozna wpro¬ wadzic licznie zmiiamy w szczególach ustro¬ ju. PL