Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.II.1969 56897 KI. 87 a, 4 MKP B25b UKD 6|A Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Krawiec, Jan Kilinski Wlasciciel patentu: Zaklad Naprawczy Mechanizacji Rolnictwa, Poznan (Polska) Uchwyt do mocowania skomplikowanych zespolów w dowolnym polozeniu Przedmiotem wynalazku jest uchwyt do mocowa¬ nia skomplikowanych zespolów w dowolnym polo¬ zeniu przeznaczony szczególnie do mocowania zespo¬ lów wymagajacych w czasie montazu lub demonta¬ zu ustawienia w kilku polozeniach, np. pomp pali¬ wowych silników wysokopreznych.Do chwili obecnej przy tego rodzaju pracach sto¬ nowane sa imadla slusarskie, lub uchwyty róznego rodzaju. Wyzej wymienione uchwyty skladaja sie z podstawy, obrotowej glowicy, obrotowej prowad¬ nicy poziomej w postaci walka z zakresem obrotu do 180° wzgledem plaszczyzny podstawy oraz z kilku wymiennych wporników przesuwanych slu¬ zacych do mocowania pomp.Zastosowanie znanych imadel ma ta zasadnicza wade, ze wymagane jest luzowanie, przestawienie zespolu i powtórne jego zaciskanie przy kazdej zmianie polozenia. Powoduje to mozliwosc uszko¬ dzenia zesipolu przy wielokrotnym zaciskaniu w szczekach imadla. Ponad to wymaga to znacznego wysilku fizycznego i jest czasochlonne. Uchwyty dotychczas uzywane opisane powyzej, ze wzgledu na swoja budowe, maja mala mozliwosc zmiam po¬ lozenia zamocowanych w nich zespolów i sa skom¬ plikowane w obsludze. Uchwyt wedlug wynalazku usuwa wyzej wymienione wady i niedogodnosci.Istota konstrukcji uchwytu wedlug wynalazku jest zastosowanie czopa kulistego zaciskanego w dowolnym polozeniu za pomoca szczek pólkulistych. 15 20 25 2 Umozliwia to ustawienie mocowanego na czopie kulistym zespolu, przy którym odbywa sie manipu¬ lacja, w dowolnym polozeniu. Dzieki temu naste¬ puje skrócenie czasu przy ustawianiu zespolu w rózne polozenia, poniewaz osiaga sie to przez obró¬ cenie czopa kulistego, co jest czynnoscia znacznie prostsza i szybsza w porównaniu z dotad stoso¬ wanym sposobem i zapobiega uszkodzeniom.Wynalazek jest szczególowo objasniony na pod¬ stawie przykladowego rozwiazania pokazanego na rysunku przedstawiajacym uchwyt wedlug wyna¬ lazku w przekroju pionowym wzdluz osi sruby, przy czym zespól w którym dokonuje sie róznych operacji przedstawiony jest liniami przerywanymi.Uchwyt wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 wewnatrz którego znajduje sie czop kulisty 2 zakonczony gwintem, na który przykreca sie wy¬ mienna plyte 3 do mocowania zespolu, przy któ¬ rym ma sie odbyc manipulacja np. odkrecanie srub wyjmowanych detali itp.Czop 2 z jednej strony opiera sie o gniazdo pólkuliste w nakretce 4 nakreconej na korpus 1.Z drugiej strony czop kulisty 2 osadzony jest miedzy dwiema szczekami 5 i 6 w postaci walca przecietego, z wybraniem pólkulistym.Szczeki 5 i 6 zaciskaja czop kulisty w dowolnym polozeniu za pomoca sruby 7, luzno osadzonej w szczece 5, opierajac sie wystepem o jej zewnetrzna powierzchnie czolowa i wkreconego w druga szczeke 6. 56 8975 Miedzy szczekami 5 i 6, po przeciwnej stronie czo¬ pa kulistego 2, umieszczona jest wkladka pólkuli- sta 8. Wkladka 8 powoduje zachowanie prostopad¬ losci szczek 5 i 6 w stosunku'do sruby 7 przy za¬ ciskaniu czopa kulistego 2, a tym samym zapewnia 5 maksymalna powierzchnie styku czopa kulistego 2 ze szczekami 5 i 6. Ma to duze znaczenie dla pra¬ widlowego ulozenia sie czopa kulistego 2, a tym samym zespolu w ustalonym, zadanym polozeniu, nawet w przypadku zmniejszonego tarcia np. wsku- 10 *tek przedostania sie oleju miedzy powierzchnia SstyHm.Wokól sruby 7miedzy szczekami 5 i 6 umieszczo¬ na jest sprezyna 9 odsuwajaca samoczynnie szczeki przy luzowaniu czopa7. 15 W nakretce 4 oprócz otworu o osi pionowej dla czopa kulistego 2 moze byc równiez wykonane wybranie promieniowe umozliwiajace zmiane polo¬ zenia czopa kulistego 2 z pionowego w poziome.Przy poziomym polozeniu zamocowany zespól 20 mozna równiez obracac wraz z nakretka 4 o okolo 180° wzgledem osi czopa kulistego prostopadlej do sruby 7 zaciskajacej szczeki.Skomplikowany zespól w którym znajduja sie otwory o osiach pod róznymi katami, przy którym 25 ma sie odbyc manipulacja mocuje sie na wymien¬ nej, specjalnie dla danego zespolu przygotowanej plycie 3. Plyte 3 naklada sie na cylindryczna lub kwadratowa czesc czopa kulistego 2 i przykreca sie nakretka10. 30 Przez pokrecenie sruba 7 zwalnia sie szczeki 5 i 6 z czopa kulistego 2 i ustawia sie czop 2, a wraz z nim plyte 3 w zadanym polozeniu, po czym przez pokrecenie sruby 7 w przeciwna strone zaciska sie szczeki 5 i 6 na czapie2. 35 Uzyskuje sie przez to trwale unieruchomienie czopa 2 i plyty 3 razem z zespolem.W celu zmiany polozenia zespolu wystarczy zlu¬ zowac szczeki 5 i 6, ustawic zespól w zadanym po¬ lozeniu i z powrotem zacisnac szczeki. 40 4 Dodatkowa zaleta uchwytu jest io, ze ulatwia wprowadzenie lepszych metod pracy, np. montaz lub demontaz potokowy. PL