Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.1.1968 (P 124 756) 10.111.1969 56876 KI. 42 1, 18 MKP G Ol n n\*0 CLi i £: L NIA Urzedu Paieoto^^go Wspóltwórcy wynalazku: inz. Stanislaw Bold, Adam Gadzina, Tadeusz Gortych Wlasciciel patentu: Kopalnie i Zaklady Przetwórcze Siarki im. M. No¬ wotki, Machów k. Tarnobrzega (Polska) Automatyczny próbnik cieczy lub cieczy z zawiesina Przedmiotem wynalazku jest automatyczny próbnik cieczy lub cieczy z zawiesina, z której ma byc pobrana srednia próba do oznaczen laborato¬ ryjnych.W przemysle górniczym i chemicznym istnieje koniecznosc stalego oznaczania zawartosci sklad¬ ników chemicznych w róznych produktach, czy to dla celów bilansowych, czy tez kontroli prawidlo¬ wego przebiegu procesów technologicznych. Pobra¬ nie srednich prób z wytwarzanych produktów i pólproduktów jest wiec w trakcie dzialalnosci przemyslowej zagadnieniem duzej wagi.Znane dotychczas rozwiazania do pobierania sredniej próby cieczy polegaly na przecinaniu stru¬ mienia plynacego medium. Mozna wiec rozwiaza¬ nia takie stosowac w warunkach przeplywów swo¬ bodnych, niecisnieniowych. Cecha ta powoduje, ze zakres ich zastosowania jest ograniczony, gdyz o wiele czesciej od przeplywów swobodnych nie¬ cisnieniowych spotyka sie w warunkach przemy¬ slowych przeplywy wymuszone przy uzyciu pomp i innych urzadzen, a wiec przeplywy cisnieniowe zamkniete.Brak odpowiednich próbników automatycznych do tego rodzaju przeplywów zmusza do stosowania metody recznej przy pobieraniu prób, metody w istocie swej niedoskonalej, bo opierajacej sie na sumiennosci i punktualnosci próbobiorcy. Mi¬ mo wad metoda ta z koniecznosci jest dotychczas w pewnych warunkach technicznych jedynie mo- 2 zliwa do zastosowania i w zwiazku z tym bardzo rozpowszechniona w przemysle.Celem wynalazku jest znalezienie takiego roz¬ wiazania konstrukcyjnego próbnika, który bedzie 5 mozliwy do zastosowania do pobierania srednich prób z cieczy lub zawiesiny w kazdych warunkach technicznych tj. z przeplywów wymuszonych cis¬ nieniowych, z przeplywów swobodnych otwartych, z przeplywów pod dowolnymi katami, w sposób 10 automatyczny i w dowolnych odstepach czasu.Zagadnienie to zostalo rozwiazane przez zabu¬ dowanie do rurociagu automatycznego próbnika cieczy lub cieczy z zawiesina, skladajacego sie z przytwierdzonego kolnierzowo do rurociagu 15 z ciecza plynaca cylindra, wewnatrz którego znaj¬ duje sie tloczysko z tlokiem i wydrazonym w tlo- czysku kanalem. Tloczysko to w swej górnej czes¬ ci uzbrojone jest w grzybek posiadajacy otwór, z którego przeplyw cieczy do kanalu tloczyska re- 20 regulowany jest nastawnym pierscieniem zas w dolnej czesci tloczyska umieszczony jest piers¬ cien ustalajacy z krzywka. Na zewnetrznej czesci cylindra próbnika jest umieszczony elektro-roz- dzielacz, weze cisnieniowe, wylacznik programo- 25 wo-czasowy i wylacznik krancowy.Techniczne i uzytkowe korzysci wynikajace z zastosowania wynalazku to mozliwosc pobierania prób z ukladów cisnieniowych czego dotychczaso¬ we próbniki nie rozwiazuja. Zwarta budowa prób- 30 nika pozwala go stosowac w dowolnie obranym 568763 36876 4 miejscu, moze byc zabudowywany na rurociagach o dowolnym kierunku przeplywu i w dowolnej po¬ zycji.Automatyczny próbnik cieczy wedlug wynalaz¬ ku uwidoczniony jest na zalaczonym rysunku, na którym przedstawiono schemat próbnika z jego za¬ sadniczymi elementami.Automatyczny próbnik wedlug wynalazku jest zbudowany z metalowego kolnierzowego cylindra 1, w którym umieszczone jest tloczysko 2, uszczel¬ nione na wyjsciach cylindra dlawikami. Na tlo- ^ ifczysku zakonczonym w górnej czesci grzybkiem 3 J ¦« zmieszczony jest tlok. 4. W tloczysku pod grzybkiem 3 umieszczony jest regulowany pierscieniem 5 otwór 6 polaczony z kanalem wewnetrznym tlo¬ czyska 7. Na zewnetrznej czesci tloczyska 2 umiesz¬ czony jest przesuwny pierscien z krzywka 8 usta¬ lajacy skok tloczyska.Do cylindra próbnika przymocowane sa: elektro- -rozdzielacz 10 polaczony wezami cisnieniowymi 11 z górna i dolna komora cylindra oraz wylacznik krancowy 12, Dzialanie automatycznego próbnika wedlug wy¬ nalazku polega na tym, ze wylacznik programowo- -czasowy podaje impuls elektryczny na cewke elek- tro-rozdzielcza. Wciagany przez cewke rdzen po¬ woduje przesterowanie kanalów w rozdzielaczu i dolna komora cylindra uzyskuje polaczenie z przewodem sprezonego powietrza, zas górna ko¬ mora cylindra laczy sie w tym czasie z atmosfera.W zwiazku z powyzszym nastepuje w ten sposób przemieszczanie sie tloczyska ku górze i zanurza¬ nie sie go w przeplywajacej strudze cieczy. Przez otworek w tloczysku ciecz przedostaje sie do ka¬ nalu wewnetrznego w tloczysku i wyplywa na zewnatrz. Po przejsciu ustalonego pierscieniem ustalajacym skoku krzywka poprzez wylacznik krancowy zwalnia cewke spod napiecia. Sprezyna, przesterowuje rozdzielacz. Komora górna cylindra w ten sposób uzyskuje polaczenie z przewodem sprezonego powietrza, dolna z atmosfera. Naste¬ puje ruch powrotny tloczyska do punktu wyjscia.Grzybek wraca do gniazda umieszczonego w gór¬ nej czesci cylindra przerywajac wyplyw cieczy na 5 zewnatrz. Po uplywie zaprogramowanego czasu próbnik wykona nastepny cykl pobierajac naste¬ pna porcje cieczy. Wielkosc porcji mozna zmienic przez zmiane wielkosci szczeliny w tloczysku i przez zmiane predkosci posuwu tloczyska. Do zmiany predkosci posuwu sluzy zawór na kanale wylotowym z rozdzielacza, którym mozna dowol¬ nie dlawic wylot powietrza z komory cylindra, a tym samym dzialac opózniajaco na ruch tloka.Automatyczny próbnik wedlug wynalazku mo¬ ze byc stosowany we wszystkich zakladach prze¬ róbczych i chemicznych w których istnieja prze¬ plywy cieczy, a szczególnie cieczy z zawiesina.Moze byc stosowany w kazdych warunkach prze¬ plywu. PL