Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad automatycznego sterowania zespolem trójmaszyno- wym, sluzacym do bezprzerwowego zasilania szcze¬ gólnie waznych eksploatacyjnie obiektów, który to zespól zostal opisany szczególowo w opisie paten¬ towym Nr 50438.Koncepcja rozwiazania konstrukcyjnego ukladu wedlug patentu glównego polegala na zastosowa¬ niu znanego zespolu trójmaszynowego, polaczo¬ nego mechanicznie wspólnym walem, skladajacego sie z silnika pradu zmiennego (synchronicznego), przetwornicy zasilajacej szczególnie wazne eksploa¬ tacyjnie obiekty oraz z silnika pradu stalego.Wspomniana przetwornica byla napedzana za po¬ moca silnika pradu zmiennego w przypadku istnie¬ nia napiecia w sieci zasilajacej — silnik pradu sta¬ lego pracowal wówczas jako pradnica sluzaca do zasilania wzbudzenia silnika pradu zmiennego oraz czesciowo do okresowego podladowywania baterii akumulatorów.W przypadku zaniku napiecia na którejkolwiek z faz sieci zasilajacej lub obnizenia sie napiecia ponizej okreslonej granicy, naped przetwornicy przejmowany byl przez silnik pradu stalego, zasi¬ lany z baterii akumulatorów.Uklad bedacy przedmiotem niniejszego wynalaz¬ ku sluzy do sterowania automatycznego zespolem trójmaszynowym, zlozonym z pradnicy pradu zmiennego, silnika pradu zmiennego i silnika pra¬ du stalego, po czasie niezbednym na reczne uru- 2 chomienie zespolu i gwarantuje zasilanie odbio¬ rów z pradnicy pradu zmiennego niezaleznie od warunków sieciowych. Ponadto w przypadku uszkodzenia powstalego w ukladzie sterowania, s w aparaturze sterujacej lub tez w przypadku okresowych konserwacji tego urzadzenia, uklad wedlug wynalazku gwarantuje samoczynne odla¬ czenie odbiorów od zespolu trójmaszynowego i przylaczenie ich do sieci zasilajacej, co stanowi io jedna z zasadniczych cech ukladu wedlug niniej¬ szego wynalazku.Podobnie jak wedlug patentu glównego i w tym przypadku podczas normalnej pracy ukladu to jest przy zasilaniu odbiorów z pradnicy zespolu, nape- is dzana jest ona silnikiem pradu zmiennego, .a je¬ dynie przy zaniku wzglednie obnizeniu sie napie¬ cia sieci zasilajacej, naped pradnicy przejmuje automatycznie silnik pradu stalego.Równiez automatycznie odbywa sie przejscie od 20 napedu silnikiem pradu stalego do napedu silni¬ kiem pradu zmiennego z chwila pojawienia sie napiecia w sieci zasilajacej, z zachowaniem zwloki czasowej 10—60 sek., liczac od czasu pojawienia sie napiecia do czasu przelaczenia. 25 Jak to wynika z powyzszego opisu praca ukladu odbywa sie calkiem automatycznie, jednak pierw¬ sze uruchomienie zespolu wykonywane jest recz¬ nie za pomoca sterownika i regulatorów recznych lub zastepujacych je stabilizatorów elektronowych 30 napiecia i czestotliwosci. 56784Z tego wzgledu centralnym organem uruchamia¬ jacym uklad wedlug wynalazku jest czteropoloze- niowy sterownik. Wynalazek zostanie objasniony szczególowo na podstawie przykladowego wyko¬ nania ukladu uwidocznionego na rysunku, na któ¬ rym fig* 1 przedstawia schemat polaczen calego ukladu, przy czym dla jasnosci pradnice i odbiory przedstawiono jako jednofazowe* fig. 2 przedsta¬ wia schematyczny uklad laczenia poszczególnych styków sterownika, zalezny od jego polozenia, a fig. 3 przedstawia widok aparatury kompletnej fcniontowanej w obudowie. ka wspólnym wale 1 sprzezone sa mechanicznie silnik pradu zmiennego 2, pradnica pradu zmienne¬ go 3 oraz silnik pradu stalego 4, stanowiace znany zespól trójmaszynowy. Silnik pradu zmiennego 2 jest przylaczony do sieci RST poprzez bezpieczniki 5, 5a i 5b oraz trójbiegunowy stycznik 6, zas silnik pradu stalego 4 jest przylaczony do baterii akumu¬ latorów 7 poprzez stycznik dwubiegunowy 8 oraz bez¬ pieczniki 12 i 12a. Szczególnie wazne eksploatacyjne odbiory 9 sa przylaczane do pradnicy pradu zmien¬ nego 3 lub do sieci RST za posrednictwem stycz- niko-przerwnika 10 oraz bezpieczników 11 i Ha.Istnienie napiecia w sieci RST sygnalizuja lamp¬ ki kontrolne 13, 14 i 15, prace pradnicy 3 sygnali¬ zuja lampki kontrolne 16 i 17, zas napiecie baterii akumulatorów 7, sygnalizuja lampki 18 i 19.Poszczególne fazy RST sieci zasilajacej zaopa¬ trzone sa w przekazniki podnapieciowe 21, 21a i 21b, zabezpieczane bezpiecznikami 22, 22a i 22b.Pradnica praduvzmiennego 3 na swym wyjsciu zaopatrzona jest w woltomierz 23, czystosciómierz 24 oraz w przekaznik podnapieciowy 25, Jrtóry to obwód pomiarowy zabezpieczony jest bezpieczni¬ kami 26 i 26a. Silnik pradu stalego 4 w swym ob¬ wodzie zasilajacym ma opornik rozruchowy 27, zwierany stykiem 28a stycznika 28 oraz opornik regulacyjny 33 zwierany drugim stykiem 28b tegoz stycznika 28.Przebieg rozruchu opisanego wyzej ukladu jest realizowany za pomoca pieciobiegunowego stero¬ wnika 20, którego styki 20a, 20b, 20c, 20d i 20e zwierane sa w zaleznosci od jego polozenia I do IV w sposób przedstawiony schematycznie na fig. 2.W polozeniu I sterownika 20 uklad jest wyla¬ czony a ,wszystkie styki tego sterownika sa otwar¬ te. W polozeniu II nastepuje rozruch automatycz¬ ny silnika pradu stalego 4, bieg zespolu luzem oraz wstepna regulacja napiecia i czestotliwosci. W po¬ lozeniu III nastepuje wlaczenie obciazenia 9, regu¬ lacja napiecia i czestotliwosci pradnicy 3, przy czym zespól napedzany jest nadal od strony pra¬ du stalego. W polozeniu IV nastepuje praca auto¬ matyczna ukladu, zalezna od stanu sieci pradu zmiennego RST.Zasada dzialania ukladu wedlug wynalazku jest opisana ponizej. W chwili kiedy sterownik 20 znaj¬ duje sie w polozeniu I, wszystkie jego styki sa rozwarte. W tym polozeniu sterownika odbiory 9 sa zasilane z sieci RST poprzez zwarcie styków lOa i lOc styczniko-przerywnika 10.W przypadku kie4y wszystkie fazy RST sieci za¬ silajacej maja wymagane napiecia, zadzialaja prze¬ kazniki podnapieciowe 21, 21a i 21b, zamykajac swoje styki czynne 21', 21a' i 21lV, zas pozo¬ stale styczniki i przekazniki pozostaja w stanie beznapieciowym. Ilosc stosowanych i przekazników podnapieciowych zalezy od wymaganego stopnia 5 kontroli sieci energetycznej RST.W polozeniu II sterownika nastepuje zamkniecie styków 20a, 20b i 20d, co w konsekwencji powo¬ duje podanie napiecia na uzwojenie wzbudzenia 4a silnika pradu stalego 4 poprzez obwód „+" io baterii akumulatorów 7, bezpiecznik 12, zestyk 20b sterownika 20, opornik regulacyjny 29, uzwo¬ jenie 4a, zestyk 20a, bezpiecznik 12a do „—" ba¬ terii akumulatorów 7. W tym samym czasie po¬ dane jest napiecie na uzwojenie wzbudzenia 3a is pradnicy 3 w obwodzie od plusa baterii 7, bez¬ piecznik 12, zestyk 20b, opornik regulacyjny 30, uzwojenie 3a, zestyk 20a, bezpiecznik 12a do mi¬ nusa baterii 7. Zapala sie wówczas lampka sygna¬ lizacyjna 31, oznaczajaca ze odbiory 9 sa zasilane 20 z sieci RST oraz nastepuje zadzialanie stycznika 8 poprzez obwód od plusa baterii 7, bezpiecznik 12 zestyki 20b i 20d, styk pomocniczy 6d styczni¬ ka 6, cewke 8d, zestyk 20a, bezpiecznik 12a do minusa baterii 7. 25 Przez zadzialanie stycznika 8 zostaja zamkniete jego styki 8a, 8b i 8c, przy czym styki 8a i 8b podaja napiecie baterii na wirnik silnika 4 przez opór rozruchowy 27 wobec czego nastepuje auto¬ matyczny rozruch tego silnika. Gdy napiecie na 30 jego wirniku osiagnie odpowiednia wartosc, za¬ dziala stycznik 28 zwierajac swoim etykiem 28a opór rozruchowy 27 a stykiem 28b opornik regu¬ lacyjny 33, zwiekszajac sile wlasnego elektro¬ magnesu. 35 Zamkniety styk 8c stycznika 8 powoduje zapa¬ lenie sie lampy sygnalizacyjnej .34 oznaczajacej, ze pradnica 3 napedzana jest silnikiem pradu stalego 4.W tej sytuacji nastepuje wzbudzenie sie prad- 40 nicy 3. Gdy napiecie tej pradnicy osiagnie odpo¬ wiednia wartosc, zadziala przekaznik podnapie¬ ciowy 25 uruchamiajac swoim stykiem 25a stycz¬ nik- pomocniczy 35.Stycznik 35 zamyka styk 35a i przygotowuje 45 uklad do przejscia na naped od strony pradu zmiennego oraz zamyka styk 35b, który bocznikuje styk 20d sterownika 20 i podtrzymuje dzialanie stycznika 8.Pradnica 3 biegnie na razie jeszcze jalowo. Ma- 50 nipulujac odpowiednio regulatorami 29 i 30 usta¬ wia sie ja na zadane napiecie i czestotliwosc wedlug wskazan woltomierza 23 i czestosciomie- rza 24.W polozeniu III sterownika 20 jego zestyki 20a 55 i 20b pozostaja nadal zamkniete, otwarty zostaje natomiast zestyk 20d a zamkniety zestyk 20c.W wyniku tego nastepuje zadzialanie styczniko- przerwnika 10, otwarcie jego styków lOa i lOc, zamkniecie styków lOb i lOd, przelaczenie odbio- 60 rów 9 na pradnice 3, otwarcie styku 36a stycznika 36, zgasniecie lampki sygnalizacyjnej 31 oraz zamkniecie styku 36b i zapalenie sie lampki sy¬ gnalizacyjnej 37, która oznacza, ze* odbiory 9 sa zasilane z pradnicy 3. 45 Manipulujac ponownie regulatorami 29 i 30 ustala5 56784 6 sie napiecie i czestotliwosc pradnicy zgodnie zwy- 65 maganymi warunkami pracy.Gdy sterownik 20 znajduje sie w polozeniu IV, wszystkie jego zestyki zajmuja to samo polozenie jak w pozycji I1J lecz dodatkowo zamyka sie ze- s styk 20e, £tóry uruchamia przekaznik czasowy 38.Przekaznik ten po okreslonym czasie zamyka swój styk 38a wlaczajac stycznik 6, który stykami czynnymi 6a, 6b i 6c uruchamia silnik pradu zmien¬ nego 2 a stykiem biernym 6d wylacza cewke 8d 10 stycznika 8, który odlacza silnik pradu stalego 4 od baterii akumulatorów 7.Naped pradnicy 3 przejmuje w ten sposób silnik pradu zmiennego 2 co jest sygnalizowane lampka¬ mi^ 39 i 34, przy czym lampka 39 zapala sie, 15 a lampka 34 gasnie. Caly uklad zostal w ten spo¬ sób przygotowany do pracy automatycznej.W przypadku zaniku lub spadku napiecia na dowolnej fazie RST zwolniony zostaje odpowiedni przekaznik podnapieciowy 21a, 21b i 21 i otwiera 20 swój styk. Wówczas stycznik 6 odlacza silnik pra- 2. du zmiennego 2, a swoim stykiem _6d zamyka obwód cewki 8d stycznika 8, który wlaczy silnik pradu stalego 4. Po pojawieniu sie napiecia w sieci zasilajacej naped pradnicy 3 zostaje przejety przez silnik pradu-zmiennego 2 po czasie odmierzonym przez przekaznik czasowy 38.W przypadku awarii lub obnizenia sie napiecia pradnicy zwolniony zostaje przekaznik podnapie¬ ciowy 25, który swoim stykiem 25a odlacza cewke stycznika 35. Stycznik ten swoimi stykami 35a i 35b 30 4- przerywa zasilanie cewek stycznika 6, 8 i 36, wsku¬ tek czego naped zostaje zatrzymany, a odbiory 9 przechodza na zasilanie z sieci RST.Jak to przedstawiono na fig. 3 opisany wyzej uklad zmontowany jest we wspólnej obudowie 40, wykonanej z blachy stalowej lub tworzywa sztucz¬ nego, w której osadzone sa poszczególne elementy wyposazenia ukladu jak na przyklad mierniki, lampki sygnalizacyjne, pokretlo 41 sterownika 20 5. „, oraz pokretla 42 i 43 regulatorów 29 i 30. 4< PL