PL56397B1 - - Google Patents

Description

Narzedzie do sciernej obróbki kulek Przedmiotem wynalazku jest narzedzie do wy¬ kanczajacej obróbki sciernej kulek, zwlaszcza ku¬ lek do lozysk tocznych.Znane narzedzia do sciernej obróbki kulek stoso¬ wane przewaznie w docieraczkach do kulek sa wykonane w postaci dwóch tarcz zeliwnych umie¬ szczonych jedna nad druga w ukladzie pionowym, przy czym tarcza górna ma plaska powierzchnie ro¬ bocza, zas tarcza dolna posiada szereg koncentrycz¬ nych rowków o symetrycznym przekroju pryzma¬ tycznym lub pólkolistym. W ukladach tych dolna tarcza obraca sie dookola wlasnej osi, natomiast tar¬ cza górna nie obraca sie i moze jedynie przesuwac sie wzdluz swojej osi pionowej.Znane sa równiez maszyny, w których obie tar¬ cze znajduja sie w ruchu obrotowym o przeciwnych kierunkach. Os górnej tarczy jest wówczas prze¬ sunieta w stosunku do osi tarczy dolnej, czyli na¬ rzedzia pozostaja we wzajemnym ruchu mimosro- dowym. Wada wymienionych narzedzi jest nieko¬ rzystny rozklad szybkosci i nacisków w miejscach styku kulek z narzedziami, mianowicie najwieksze naciski wystepuja na powierzchniach styku, na któ¬ rych odbywa sie jedynie ruch toczny. Wydajnosc takich urzadzen jest imata.Znane sa równiez narzedzia do sciernej obróbki kulek, wykonane w postaci dwóch walców, z któ¬ rych jedno bedace tarcza scierna posiada tworzaca prostoliniowa, a drugie bedace tarcza prowadzaca ma naciete niesymetryczne rowki pryzmatyczne lub 10 15 20 25 30 o przekroju pólkolistym. Narzedzia takie pracuja w szlifierkach bezklowych. Wprawdzie wydajnosc takich maszyn jest stosunkowo duza, lecz doklad¬ nosc obróbki jest niewystarczajaca i dlatego stosu¬ je sie je tylko do obróbki zgrubnej.Narzedzie wedlug wynalazku wad tych nie posia¬ da, gdyz powierzchnie robocze w tym narzedziu sa tak usytuowane, ze zapewnione sa najwieksze na¬ ciski na powierzchniach o najwiekszych szybko¬ sciach. Wydajnosc takich narzedzi jest znacznie wieksza przy zachowaniu wymaganych dokladnosci ksztaltu obrabianych kulek.Uproszczony przyklad ksztaltów narzedzi o trady¬ cyjnej konstrukcji do obróbki sciernej kulek przed¬ stawiony jest na fig. 1 i 2, fig. 3 obrazuje kinema¬ tyke obróbki sciernej kulek, fig. 4 i 5 rozklady szyb¬ kosci i nacisków w narzedziach tradycyjnych zas fig. 6 ksztalt powierzchni roboczych w narzedziu wedlug wynalazku, a fig. 7 rozklad szybkosci i na¬ cisków przy obróbce kulek narzedziem wedlug wy¬ nalazku.Kulki 3 umieszczone miedzy tarczami 1 i 2 maja styki z punktami A i B dolnej tarczy 2 oraz w pun¬ kcie C górnej tarczy 1. Ksztalty rowków roboczych, stosowane w narzedziach tradycyjnych, pokazane sa na fig. 2.Kinematyka scierna obróbki kulek jest nastepu¬ jaca: kulka 3, umieszczona w rowku obracajacej sie tarczy 2 naciskana jest nieruchoma tarcza 1 i styka sie z dolna tarcza w punktach A i B oraz 56 39756 397 3 z górna tarcza w punkcie C. Na skutek wirowego ruchu tarczy Z kulka 3 otrzymuje w punktach A i B chwilowe predkosci katowe coA i coB dookola osi x — x, zas w punkcie C chwilowa predkosc katowa eoc dookola swej osi pionowej. Predkosci 5 katowe coA i cob rozk.ladaja sie na skladowe wAi i aA2 oraz ojbi i Predkosci coAl i o5Bi powoduja ruch toczny kul¬ ki po lukach 4 i 5 rowka tarczy 2 i nie biora bezposredniego udzialu w obróbce kulki, nato- 10 \, lniufy predkosci katowe coA2 i cob2 wywieraja bez¬ posredni wplyw na scierna obróbke kulki; wo¬ bec tego w dalszych rozwazeniach rozpatrywane sa tylko te predkosci.Predkosc katowa coc, wynikajaca ze wspólpracy 15 kulki z lukami 4 i 5 tarczy 2 jest bardzo mala i udzial jej w pracy skrawania jest znikomy.Predkosc ta nadaje jednak obrót kulce wo¬ kól jej osi pionowej, dzieki czemu kulka wyko¬ nuje zlozony ruch obrotowy, warunkujacy pra- 2o widlowa obróbke scierna kulki. Pozwala to sto¬ sowac symetryczne rowki w stosunku do osi pionowej. Styk kulki 3 z tarcza 2 ma miejsce na lukach 4 i 5 o cieciwach lt i 12, wobec czego kul¬ ka uzyskuje w miejscach styku predkosci obwo¬ dowe Vx i V2 wokól osi a — a i b — b (fig. 3), których wartosci w róznych punktach tych luków sa inne i w srodkowych punktach A i B luków 4 i 5 maja wartosci zerowe, czyli: Vlmin = 0 i V2min = 0 3Q zas na koncach luków maja wartosci maksymalne i wynosza: Vi max = coA2 11 12 oraz V2 max = cob2 • 35 Uproszczony rozklad predkosci obwodowych V pokazany jest na fig. 4. Predkosci obwodowe V sa jednoczesnie predkosciami skrawania, zapewnia¬ jacymi proces obróbki sciernej. Na fig. 5 pokaza- 40 ny jest przyblizony rozklad jednostkowych naci¬ sków p miedzy powierzchnia kulki a roboczymi powierzchniami rowków w tarczy 2.Jesli nalozyc na siebie wykresy z fig. 4 i 5 to okaze sie, ze w punktach maksymalnych nacisków p (punkty A, B) wystepuja minimalne predko¬ sci obwodowe V (Vi min = 0 i V2min = 0) i od¬ wrotnie, przy maksymalnych wartosciach predko¬ sci V maja miejsce minimalne naciski p. W tej sytuacji warunki obróbki kulek nie sa optymalne.W narzedziu wedlug wynalazku zapewniono uzy¬ skanie lepszych warunków obróbki a mianowicie wyeliminowano naciski jednostkowe w miejscach minimalnych i bardzo malych szybkosci obwodo¬ wych oraz zapewniono zwiekszenie nacisków na powierzchniach o najwiekszych predkosciach.Ksztalt rowka w narzedziu wedlug wynalazku przedstawiony jest na fig./ 6. W rowku tym prze¬ widziano dwa boczne wybrania 6. W ten sposób wyeliminowano powierzchnie podparcia kulek w poblizu punktów A i B, po których kulka dotad wykonywala jedynie ruch toczny. Zjawisko to mozna porównac z operacja wiercenia otworów wiekszych srednic. Mianowicie powszechnie zna¬ ne jest zjawisko, ze wiercenie otworów zwlaszcza o duzej srednicy znacznie bedzie ulatwione jesli uprzednio zostanie wywiercony otwór o malej srednicy; usuniety w ten sposób rdzen poprawia warunki skrawania i wydatnie maleja sily osio¬ we; wzglednie przy tej samej sile osiowej uzy¬ skuje sie znacznie wiekszy posuw. Wykres na fig. 7 obrazuje przyblizony rozklad nacisków jed¬ nostkowych i predkosci obwodowych w narzedziu wedlug wynalazku. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenie patentowe Narzedzie do sciernej obróbki kulek, zwlaszcza kulek do lozysk tocznych, wykonane w postaci tarczy z symetrycznymi, pierscieniowymi rowka¬ mi wpólsrodkowymi o przekroju pryzmatycznym lub w ksztalcie pólkola, posiadajacymi w dalszej czesci denne wybrania o dowolnym ksztalcie znamienne tym, ze na powierzchniach roboczych rowki posiadaja boczne wybrania (6) o dowolnym ksztalcie i glebokosci. •KI. 67 a, 12T 56 397 MKP B 24 b ////. fio.

2. fig.

3.KI. 67 a, 12 56 397 MKP B 24 b W . fig.

4. K /P I fio.

5. fia.

6. fi o.

7. ZG „Ruch" W-wa, zam. 1031-68 nakl. 380 egz. PL