Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XL1968 56389 KI. 47 f, 21/02 MKP F16j4$MJl UK Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Dunowski, inz. Edward Pietrzak, Zbigniew Stefanowicz, Krzysztof Rozmary- nowski Wlasciciel patentu: „PROZAMET-BEPES" Zjednoczone Przedsiebior¬ stwo Projektowania i Wyposazania Zakladów Prze¬ myslu Elektro-Maszynowego, Warszawa (Polska) Zamek do zbiornika cisnieniowego Przedmiotem wynalazku jest zamek do zbiorni¬ ka cisnieniowego w postaci polaczenia kolnierzo¬ wego, pozwalajacy na szybkie zamkniecie lub otwarcie, oraz zapewniajacy szczelnosc zbiornika cisnieniowego przy nadcisnieniach i podcisnie¬ niach.Przedstawiony zamek do zbiornika cisnieniowe¬ go moze byc stosowany we wszelkiego rodzaju i przeznaczeniu zbiornikach, ze wzgledu na korzy¬ sci konstrukcyjne i eksploatacyjne. Zamek pozwa¬ la na dokladne okreslenie napiecia wstepnego sworzni, co umozliwia zmiane obciazen kierunko- wo-zmiennych na obciazenia jednostronnie tetnia¬ ce i tym samym na obnizenie ciezaru konstrukcji polaczenia klinowego. Krótki czas zamykania zbiornika powaznie skraca cykl technologiczny, co wplywa na zwiekszenie wydajnosci zbiornika ci¬ snieniowego. W procesach technologicznych z su¬ rowcami o wyziewach szkodliwych dla zdrowia, krótki czas zamykania i dokladne uszczelnianie zbiornika zwieksza bezpieczenstwo pracy. Male opory tarcia pierscienia zamykajacego, przy obslu¬ dze recznej, zmniejszaja wysilek obslugi do ko¬ niecznego minimum, zwieksza jej sprawnosc i tym samym zmniejsza mozliwosc wypadków nieszcze¬ sliwych. Maly skok pierscienia zamykajacego umozliwia calkowite zmechanizowanie i zdalne sterowanie czynnoscia zamykania zbiornika cisnie¬ niowego wykluczajac prace fizyczna obslugi.Znane srubowe zamkniecia zbiorników cisnienio- 10 15 20 25 wych maja te niedogodnosci, ze napiecie wstepne srub nie jest kontrolowane i prowadzi do miejsco¬ wych przeciazen srub i kolnierzy, czas ich zamy¬ kania jest dosc dlugi, a zakrecanie nakretek jest trudne do zmechanizowania. Wady te powaznie wydluzaja cykle produkcyjne, zwiekszaja zmecze¬ nie oraz niebezpieczenstwo pracy obslugi, szcze¬ gólnie w wypadku stosowania w procesie techno¬ logicznym materialów o wyziewach szkodliwych dla zdrowia.Znane pseudobagnetowe, bagnetowe oraz dzwig¬ niowe zamkniecia zbiorników cisnieniowych maja te niedogodnosc, ze ich ksztalt zmusza do wyko¬ nywania konstrukcji ciezkich, a koniecznosc wy¬ konywania skomplikowanych odlewów wydluza czas inwestycji oraz zwieksza koszt zbiornika ci¬ snieniowego. Koniecznosc wykonywania wysokich pierscieni plaszcza i pokrywy przenoszacych mo¬ menty gnace w znacznym stopniu zwiekszaja wy¬ miary zbiornika cisnieniowego.Maly calkowity luz osiowy pomiedzy zebami zamkniecia pseudobagnetowego wymaga dokladnej cbróbki wiórowej, która moze byc wykonana po wyzarzeniu lub wyrezonowaniu podzespolów spa¬ wanych, w konsekwencji wydluza sie czas i zwieksza sie koszt wykonania zbiornika cisnie¬ niowego. W zamknieciach bagnetowych plaszczy¬ zny zebów nieprostopadle do osi zbiornika sa bar¬ dzo trudne do wykonania i z reguly zachodzi ko¬ niecznosc indywidualnego dopasowywania kazdej 5638956389 3 pary zebów, celem zapewnienia równomiernego obciazenia wszystkich zebów.W tym wypadku wyzarzanie pokrywy i plaszcza jest konieczne, gdyz kazde odksztalcenie elemen¬ tów wspólpracujacych powoduje przeciazenie sa¬ siednich par zebów zmniejszajac wspólczynnik bezpieczenstwa zamkniecia bagnetowego.Przy okreslaniu wymiarów zamkniec bagneto¬ wych i pseudcbagnetowych, mozliwosc nierówno¬ miernego obciazenia wspólpracujacych par zebów, w wyniku niedokladnej obróbki oraz mimosrodo- wlgb ulozenia sie pokrywy wzgledem przewidzia¬ nego pola stykania sie zebów, trudne do liczbowej oceny, wskazuja na koniecznosc przyjmowania malych obliczeniowych naprezen dopuszczalnych, co w *wyniku daje droga konstrukcje zamkniecia zbiornika cisnieniowego.Zamek do zbiornika cisnieniowego jest przedsta¬ wiony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluz linii A—A na fig. 2. fig. 2 przedstawia przekrój wzdluz linii B—B, na fig. 1, fig. 3 przedstawia przekrój wzdluz linii C—C na fig. 2, fig. 4 przedstawia przekrój wzdluz linii D—D na fig. 1.Istota wynalazku jest zamek sworzniowo-klino¬ wy, w którym sworzen 1 wpasowany w kolnierz 13, ma uniemozliwiony obrót podkladkami 4, gdyz je¬ zyczki 12 podkladek wchodza w wyzlobienie w sworzniu 1 i nawiercenie 15 w kolnierzu. Dwie nakretki 2 i 3 sluza do montazowej regulacji na¬ piecia wstepnego sworznia 1, a oprócz tego nakret¬ ka 2 przenosi wszystkie obciazenia sworznia 1. Klin 5 regulujacy sworzen 1 zamocowany jest kolkiem 10 15 20 25 30 7 do pierscienia zamykajacego 6. Obrót pierscie¬ nia zamykajacego 6 o odpowiedni kat umozliwia wprowadzenie lub wyprowadzenie klina 5 z otworu w sworzniu 1.Pierscien zamykajacy 6 jest podtrzymywany pierscieniem oporowym 9 przykreconym srubami 11 do kolnierza 14. Celem przeniesienia nacisków z klina 5 na kolnierz 14, w wytoczenia w kolnierzu 14 wcisnieto podkladki 8. Po zaryglowaniu pola¬ czenia sworzniowo-klinowego, ostateczne uszczel¬ nienie zamkniecia zbiornika cisnieniowego dokonu¬ je sie przez zwiekszenie cisnienia pod uszczelka 10. PL