Opublikowano: 30.X.1968 56284 KI. 68 a, 8 MKP E 05 b Jlb) CZYTELNIA Twórca wynalazku i Witold Szebeko, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Zamek do drzwi Przedmiotem wynalazku jest niezawodny w dzia¬ laniu zamek do drzwi wejsciowych lewych lub pra¬ wych, przymocowywany do nich od strony pomie¬ szczenia, zaopatrzony w bezpiecznik otwierany i zamykany za pomoca klucza krzyzowego, wpro¬ wadzanego od zewnatrz w waska tulejke, ciagnaca sie przez cala grubosc plyty drzwiowej, zadaniem której to tulejki jest uniemozliwienie otwarcia zam¬ ka innym kluczem badz przy pomocy narzedzi, sto¬ sowanych przy wlamaniach.Znane dotychczas zamki zatrzaskowe i zamki — zasuwy typu „Yale" sa dostosowane do otwierania ich plaskim kluczem. Jednorzedowy system, zabez¬ pieczajacy te zamki przed otwarciem, wbudowany jest od strony zewnetrznej drzwi i jak wykazala praktyka, zamki takie jest nietrudno otworzyc przy uzyciu prostych narzedzi z uwagi na latwy dostep do bezpiecznika.Znane sa równiez bebenkowe bezpieczniki typu zeissowskiego, otwierane kluczem krzyzowym, ma¬ jace zastosowanie do zwyklych zamków jako wkladki zabezpieczajace. Wada takich kombinowa¬ nych zamków jest szybkie niszczenie sie wkladki, która jest pozbawiona nalezytej obudowy i odpo¬ wiedniego prowadzenia klucza.Wymienionych wad nie ma zamek do drzwi wej¬ sciowych wedlug wynalazku, którego istota polega na umocowaniu bezpiecznika tloczkowego na czo¬ lowej sciance obudowy zamka, poza strefa drzwi, na zastosowaniu w bezpieczniku mocnych sprezyn, ^hsi?. dociskajacych z jednakowa sila kolki blokujace, w postaci lekko wygietych luków zamiast dotych¬ czas stosowanych sprezyn spiralnych oraz na zasto¬ sowaniu prowadnicy dla klucza, wykonanej w po- 5 staci tulejki o malym przeswicie, przymocowanej na stale jednym koncem do czolowej scianki obu¬ dowy zamka, na wprost krzyzowego wejscia do bezpiecznika i przebiegajacej poprzez cala grubosc plyty drzwiowej. 10 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na za¬ laczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamek w widoku z przodu ze zdjeta scianka czolo¬ wa, sluzaca do przymocowywania zamka do drzwi, fig. 2 — zamek w czesciowym widoku z góry i cze- 15 sciowym przekroju wzdluz linii A—B na fig. 1, a fig. 3 — scianke czolowa obudowy zamka, w wi¬ doku od wewnatrz z przymocowanym do niej bez¬ piecznikiem w czesciowym widoku z przodu i w czesciowym przekroju, równoleglym do scianki czo- 20 lowej.Mechanizm zamka jest wmontowany w wykona¬ na z grubej blachy obudowe 1, posiadajaca ksztalt prostopadlosciennego, jednostronnie otwartego pu¬ delka, zamykanego czolowa plytka 2, której zaczep 25 3 wchodzi w odpowiadajace mu wyciecie, wykona¬ ne w bocznej sciance obudowy, przeciwlegly zas bok 4 plytki 2 jest laczony z bokiem obudowy za pomoca wkretów 5. Na plytce 2, od strony we¬ wnetrznej, jest przymocowany bezpiecznik 6 oraz mieszcza sie dwa podluzne wystepy 7, spelniajace 56 28456 284 3 4 role prowadnic slizgajacego sie po nich rygla 8 zamka. W identyczne wystepy jest równiez zaopa¬ trzona górna scianka obudowy 1. Ponadto w plytce tej sa wykonane cztery otwory 9, sluzace do umie¬ szczania w nich wkretów przymocowywujacych plytke do drzwi. Przymocowanie zamka do ply¬ ty drzwiowej nie nastrecza zadnych trudnosci.W przygotowany otwór w drzwiach wprowadza sie * tulejke 10, po czym za pomoca wkretów przymoco- wywuje sie plytke czolowa, a nastepnie laczy sie ja w wYzej podany sposób z reszta obudowy. W za¬ cnosci ofl Me^ujifcu otwierania drzwi, zamek zaw¬ eza mozna sfcidjo^^c ryglem w odpowiednim kie¬ runku, to jest w ki|runku przemyku, nie zmienia¬ jac polozenia jego poszczególnych czesci mechani¬ zmu^^J^k z&padki lijib rygiel. Otwierania i zamy- I^Iii^J^S^J^d^Swwac mozna od zewnatrz za po- I mtqca krzyzowego klucza 11, a od wewnatrz przez odpowiednia manipulacje pokretlem 12, na którego osi jest osadzona krzywka 13, przesuwajaca za po¬ moca trzpienia 14 w jednym lub drugim kierunku nasade 15 rygla 8. Do zablokowania rygla 8 w celu zabezpieczenia go przed przesunieciem za pomoca klucza, przewidziana jest zastawka 16, której czu¬ bek stopki 17 wchodzi w odpowiednie wyciecie '**¦ krzywki 13. Bezpiecznik 6 jest zaopatrzony w luko¬ wo wygiete sprezyny 18 dociskajace blokujace kol¬ ki 19. Zastosowanie tego rodzaju sprezyn jest ko¬ rzystniejsze od sprezyn spiralnych, które nie da¬ waly zadanej sily nacisku i stwarzaly przez to zbyt wielkie luzy miedzy wycieciem klucza a wchodza¬ cym w nie kolkiem blokujacym, co w rezultacie TUtóozliwialo dopasowanie innego klucza lub otwar¬ cie zamka za pomoca tak zwanego wytrycha.W przypadku zastosowania plaskiego rygla za¬ miast jednostronnie scietego rygla 8, zamek moze spelniac role zasuwy. Zmiana ta nie pociaga za so¬ ba koniecznosci wymiany innych czesci mechani¬ zmu zamka.Z uwagi na swa nieskomplikowana budowe, nie¬ zawodne dzialanie nie wymagajace napraw oraz calkowite zabezpieczenie przed otwarciem przez osoby nie powolane, zamek wedlug wynalazku nie 5 jest kosztowny w produkcji, a przy tym jest este¬ tyczny i moze miec szerokie zastosowanie do wszy¬ stkich drzwi wejsciowych, zarówno tak zwanych „prawych" i „lewych", a zwlaszcza drzwi do po¬ mieszczen, wymagajacych nalezytego zabezpiecze¬ nia przed otwarciem. PL