Opublikowano: 5.XL1968 56279 KI. 21 c, 59/33 MKP G 05 far FOU tolQ& Wspóltwórcy wynalazku: inz. Tadeusz Zmuda, inz. Józef Korpala, inz. Zygfryd Sarna Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Robót Górniczych, Myslowice (Polska) Urzadzenie do automatycznego sterowania, oraz kontroli pracy pomp odwadniajacych, zwlaszcza przy glebieniu szybów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do au¬ tomatycznego sterowania, oraz kontroli pracy pomp odwadniajacych, napedzanych silnikami elektrycz¬ nymi budowy zwartej, zwlaszcza przy glebieniu szybów.Przy . glebieniu szybów budowane sa komory przelewowe wyposazone w pompy odwadniajace, napedzane silnikami elektrycznymi budowy zwar¬ tej, przy czym silniki tych pomp przylaczone sa do wspólnego kabla zasilajacego. Znane dotych¬ czas urzadzenia nie znalazly zastosowania dla au¬ tomatyzacji tych pomp, glównie z powodu braku mozliwosci zdalnej kontroli ich pracy, trudnosci ich recznego sterowania z powierzchni, koniecz¬ nosci utrzymania bardzo dobrego stanu izolacj; elektrod sterujacych, oraz z powodu zmian wiel¬ kosci stosowanych pomp podczas glebienia szybów.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku nie posiada powyzszych niedogodnosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat instalacji pompy od¬ wadniajacej, wyposazonej w urzadzenia do auto¬ matycznego sterowania oraz kontroli jej pracy, fig. 2 — schemat zespolu sygnalizacyjno-zabezpie- czeniowego z fig. 1, fig. 3 — schemat zespolu ste¬ rujacego z fig. 1, a fig. 4 — uproszczony schemat wylacznika z fig. 1.Zespól sygnalizacyjno-zabezpieczeniowy 1 przed¬ stawiony na fig. 1 zmontowany jest w skrzynce 10 15 20 25 30 z otwierana pokrywa czolowa. Wewnatrz skrzynki zabudowane sa diody 11 i 27, kondensatory 10 i 26, przekaznik pradu zmiennego 14, przekazniki pradu stalego 16, 19 i 21, oporniki regulacyjne 23 i 24 oraz wzmacniacz elektronowy 22. W pokrywie skrzynki zabudowane sa przyciski sterujace 12 i 13, mikroamperomierz 25 oraz lampki sygnali¬ zacyjne 9, 15, 17, 18 i 20.Zespól sterujacy 7 przedstawiony na fig. 3 zmontowany jest w skrzynce z otwierana pokry¬ wa czolowa. Wewnatrz skrzynki zabudowane sa wylacznik 28 z napedem wyprowadzonym na ze¬ wnatrz pokrywy, przekaznik pradu zmiennego 29, prostownik 30, przekaznik pradu stalego 31 i opor¬ niki 32, 33 i 34.Wylacznik 8 przedstawiony na fig. 4 posiada przekladnik pradowy 37, oraz amperomierz 36 i opornik 35 wlaczone szeregowo do zacisków uz¬ wojenia wtórnego przekladnika pradowego 37.Urzadzenie do automatycznego sterowania oraz kontroli pracy pompy odwadniajacej 5 dziala po zalaczeniu wylacznika 28 i zasileniu zespolu ste¬ rujacego 7. Lampka 9 sygnalizuje obecnosc napie¬ cia stalego i zmiennego w obwodach zespolu sy- gnalizacyjno-zabezpieczeniowego 1. Zespól steru¬ jacy 7 zasila przekaznik 14 sterowany przyciska¬ mi 12 i 13. Lampka 15 sygnalizuje zasilanie ze¬ spolu sterujacego 7.Automatyczne zalaczenie pompy 5 napedzanej silnikiem 6 nastepuje po zetknieciu elektrody 4 5627956279 wlaczonej szeregowo w obwód opornika 32 ze zwierciadlem wody w zbiorniku przelewowym.Opornik 32 ogranicza wielkosc pradu zalaczania przekaznika 31 do wartosci niezbednej. Kolejnosc laczen zwiazanych z uruchomieniem pompy jest 5 opisana ponizej.Przez opornosc wody i opornik 32 zasilony jest prostownik 30, zas napiecie na prostowniku po¬ woduje zadzialanie przekaznika 31, który zalaczy przekaznik pomocniczy 29 a ten z kolei zalaczy 10 wylacznik 8 oraz przekaznik 21. Wylacznik 8 za¬ lacza napiecie do silnika 6, który napedza pompe 5. Przekaznik 21 zalacza lampke 18 sygnalizujaca zadzialanie zespolu sterujacego 7.Wylaczenie pompy 5 nastapi z chwila obnizenia 15 sie poziomu wody w zbiorniku przelewowym po¬ nizej elektrody 4, wlaczonej w szereg z oporni¬ kiem 33, którego zadaniem jest ograniczenie wiel¬ kosci pradu trzymania przekaznika 31 do wartosci niezbednej. Reczne sterowanie pompy 5 z powierz- 20 chni umozliwia przekaznik 14 wlaczony w obwód zasilania zespolu sterujacego 7 przy czym przycisk 13 umozliwia zalaczenie silnika napedzajacego pompe jesii w zbiorniku przelewowym znajduje sie dostateczna ilosc wody, natomiast przycisk 12 25 sluzy do wylaczania pompy. Lokalne sterowanie pompy umozliwia wylacznik 28, który stanowi równiez blokade umozliwiajaca otwarcie pokrywy zespolu sterujacego 7 po uprzednim wylaczeniu napiecia. 30 Podczas pracy pompy 5 na opornosci wewnetrz¬ nej amperomierza 36 i oporniku 35 powstaje spa¬ dek napiecia, proporcjonalny do wielkosci .pradu obciazenia silnika 6, którym zasilany jest obwód wejsciowy wzmacniacza elektronowego 22, oraz po- 35 przez prostownik 27 mikroamperomierz 25 wla¬ czony szeregowo z opornikiem regulacyjnym 24 do kondensatora 26. Kat wychylenia wskazówki mikroamperomierza 25 okresla wielkosc obciaze¬ nia silnika 6. Opornik regulacyjny 24 umozliwia 40 kontrole pracy dowolnej mocy silnika.Opornik regulacyjny 23 polaczony szeregowo z uzwojeniem przekaznika 19 do obwodu wyjscio¬ wego wzmacniacza elektronowego 22 umozliwia ustalenie przy dowolnej mocy silnika 6 takiej 45 wartosci pradu, ze przekaznik 19 zostaje zalaczo¬ ny podczas rozruchu pompy 5, które to zalaczenie zostaje podtrzymane w czasie normalnej pracy pompy, zas ulega wylaczeniu w przypadku zmniej¬ szonego poboru pradu przez silnik, na skutek na 50 przyklad zapowietrzenia pompy lub zaszlamowa- nia kosza ssacego. Przez polaczenie styków prze¬ kaznika 19 ze stykami przekaznika 21 (fig. 2) wla¬ czona zostanie lampka sygnalizacyjna 20 i dzwo¬ nek 2, co nastepuje w przypadkach zalaczenia ze¬ spolu sterujacego 7, a nie uruchomienia silnika pompy odwadniajacej, nie wylaczenia silnika mi¬ mo wylaczenia zespolu sterujacego 7, zapowietrze¬ nia pompy, zaszlamowania kosza ssacego oraz w przypadku zadzialania zabezpieczen termicznych, elektromagnetycznych lub ziemnozwarciowych in¬ stalacji silnika.Poziom awaryjny wody w zbiorniku przelewo¬ wym sygnalizuje lampka 17 i dzwonek 2, które zostana zalaczone na skutek zadzialania przekaz¬ nika 16 po dojsciu wody w zbiorniku przelewo¬ wym do elektrody 4 wlaczonej w szereg z opor¬ nikiem 34, który ogranicza wielkosc pradu prze¬ kaznika 16 do wartosci niezbednej. PL