Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.X.1968 56260 KI. 21 h, 30/15 MKPB23k :) s'ó UKD 1 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Gerwazy Kopia, Józef Gosk Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) Elektryczny uklad do uruchamiania urzadzen spawalniczych przy spawaniu pradem stalym Przedmiotem wynalazku jest elektryczny uklad do uruchamiania urzadzen spawalniczych przy spawaniu pradem stalym, dzialajacy na zasadzie stykowej lub bezstykowej, do zsynchronizowania ustalonego luku spawalniczego z ruchem napedo¬ wym urzadzenia spawalniczego.Dotychczas stosuje sie uklad transduktorowy jako dlawik magnetyczny, który wysterowywany jest pradem zwarcia, tzn. przy zwarciu dwóch biegunów zródla spawalniczego.Zastosowanie transduktora jako dlawika nie da¬ je mozliwosci rozpoczynania odliczen wlasciwego czasu spawania, badz wlasciwego momentu roz¬ poczynania spawania. Zajarzenie luku spawalni¬ czego jest momentem rozpoczecia spawania. Wa¬ da tego urzadzenia jest zapoczatkowanie ruchu urzadzenia spawalniczego przed pojawieniem sie luku co powoduje braki i niedokladnosci na po¬ czatku spawania, szczególnie przy spawaniu ob¬ wodowym.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyz¬ szych wad przez zsynchronizowanie ustalanego lu¬ ku spawalniczego z ruchem napedowym urzadze¬ nia spawalniczego na przyklad automatu spawal¬ niczego lub obrotnika, szczególnie przy dokladnym odmierzeniu czasu jarzenia luku w procesie spa¬ wania.Zadaniem technicznym do osiagniecia tego celu jest opracowanie ukladu elektrycznego do uru¬ chamiania urzadzen spawalniczych przy spawa¬ lo 15 20 25 30 niu pradem stalym reagujacego na zajarzenie i ustaleniu luku przez zalaczenie napedu urzadze¬ nia spawalniczego.Istota ukladu jest lukowy uklad transduktoro¬ wy lub stykowy zaprogramowany na dzialanie pod wplywem ustalonego napiecia luku. Powyzsze pozwala dotrzymac scisly rezim rozpoczecia pro¬ cesu spawania, umozliwiajac otrzymanie powta¬ rzalnych wyników, co zmniejsza ilosc braków i poprawia technologie spawania w momencie jego rozpoczecia szczególnie przy wykonywaniu spoin obwodowych.Uklad elektryczny wedlug wynalazku przedsta¬ wiony jest przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu w odmianie stykowej, fig. 2 schemat ukladu w odmianie transduktorowo-stykowej, a fig. 3 schemat ukladu w odmianie bezstykowej.Uklad elektryczny wedlug odmiany stykowej przedstawiony jest na fig. 1 i sklada sie z: prze¬ kaznika sterujacego w postaci magnetycznego ze¬ styku hermetycznego 1, polaczonego poprzez opor¬ nik ograniczajacy 4 z bezzwlocznym przekazni¬ kiem 2 oraz z ograniczajacym opornikiem 5 i dioda zaporowa 3, przy czym wykonawczy prze¬ kaznik bezzwloczny 2 polaczony jest z elementem spawanym, a dioda zaporowa 3 polaczona jest z elektroda spawalnicza.Uklad w odmianie transduktorowo-stykowej przedstawiony na fig. 2 sklada sie z przekaznika 5626056260 transduktorowego 7 polaczonego, poprzez prostow¬ nik 8 napiecia zasilajacego uklad i opornik wy- sterowujacy 9, z opornikiem ograniczajacym 4, bezzwlocznym przekaznikiem 2, ograniczajacym opornikiem 5 i dioda zaporowa 3. Opornik wyste- 5 rowujacy 9 sluzy do nastawiania wielkosci na¬ piecia zadzialania przekaznika bezzwlocznego 2.Uklad w odmianie bezstykowej przedstawiony na fig. 3 posiada wykonawczy przekaznik bez¬ zwloczny 2 wykonany jako bezstykowy przekaznik 10 transduktorowy.Dzialanie ukladu w odmianie stykowej jest ni¬ zej podane.Po zetknieciu elektrody z materialem spawanym zaczyna plynac prad spawania, który powoduje zadzialanie magnetycznego zwiernego zestyku hermetycznego 1, przy czym przekaznik bezzwlocz¬ ny 2 nie zadziala, gdyz jego cewka zostaje zwar¬ ta poprzez elektrode stykajaca sie ze spawanym materialem. Cale napiecie zasilajacego ukladu jest zdlawione na oporniku ograniczajacym 4. Z chwila zajarzenia sie luku 6 (np. przez upalenie elektrody) napiecie luku spawalniczego wzrasta i staje sie wyzsze od napiecia przyciagania prze¬ kaznika 2 powodujac jego zadzialanie co umozli¬ wia uruchomienie innych obwodów wykonaw¬ czych jak npu obwodu uruchamiajacego naped wózka automatu, urzadzenia liczace czas spawa¬ nia itp.Dioda zaporowa 3 sluzy do zablokowania napie¬ cia od zródla spawania. Opornik 5 zapewnia wy¬ laczenie bezzwlocznego przekaznika 2 w razie spadku napiecia na luku 6 spowodowanego zakló¬ ceniem procesu spawania np. przez zwarcie ele¬ ktrody z materialem spawanym.Róznica w dzialaniu ukladu wedlug drugiego 35 wariantu w stosunku do wyzej opisanego polega na zastosowaniu zamiast magnetycznego zestyku hermetycznego 1 przekaznika transduktorowego 7 oraz prostownika 8 napiecia zasilajacego uklad. 20 25 30 Oprócz tego w odróznieniu od odmiany styko¬ wej zastosowano opornik wysterowujacy 9 sluza¬ cy do nastawiania nachylenia charakterystyki przekaznika transduktorowego 7 czyli uzyskania napiecia wyjsciowego przy dowolnym pradzie spawania.Korzystne jest rozwiazanie jezeli wykonawczy bezzwloczny przekaznik stykowy 2 zostanie za¬ stapiony bezstykowym przekaznikiem transdukto- rowym w ukladzie odmiany bezstykowej. PL