Pierwszenstwo: Opublikowano: 28. XII. 1968 56142 KI. 12 n, 17/02 MKP C 01 g UKD 661.88 n/oi Twórca wynalazku i Roman Kalinski, Kraków (Polska) wlasciciel patentu Sposób oddzielania zwiazków germanu od zwiazków arsenu i galu Przedmiotem wynalazku jest sposób oddzielania zwiazków germanu od zwiazków arsenu i galu na drodze przeprowadzania ich w zwazki komplekso¬ we germanu, galu i arsenu za pomoca fulwokwasu.Dotychczas german i jego zwiazki, zwlaszcza tlenek germanu pochodzacy z róznych procesów metalurgicznych, zawierajacy 60—80% wagowe Ge02, zanieczyszczony tlenkami arsenu i galu, oczyszcza sie w ten sposób, ze caly surowiec prze¬ prowadza sie w chlorki (GeCU, AsCls i GaCls), a nastepnie roztwór tych chlorków poddaje sie ekstrakcji eterem etylowym lub wyzszym (np. izopropylowym), po czym przeprowadza sie rekty¬ fikacje w temperaturze 80—120°C.Inne sposoby oczyszczania germanu np. selek¬ tywne rozpuszczanie w wodnych roztworach wodo¬ rotlenków metali alkalicznych, lub kompleksowa- nie' za pomoca kwasów huminowych, stosowane sa przy zanieczyszczeniu arsenem, bez domieszki galu, Sposób wedlug wynalazku pozwala na oddzielenie zwiazków germanu od zwiazków arsenu i galu.Sposób ten polega na przeprowadzeniu surowca za¬ wierajacego german, gal i arsen, w roratwór za¬ wierajacy GeIV, Asin i Ga111, na który dziala sie fulwokwasem przy pH=4—5. W tych warunkach german twarzy z fulwokwasem kompleks rozpusz¬ czalny, a gal i arsen kompleks nierozpuszczalny.W wyniku tego german pozostaje w roztworze, a gal i arsen przechodzi do osadu.Sposobem wedlug wynalazku, surowiec zawiera¬ lo 15 25 30 2 jacy german, np. w postaci Ge02, zanieczyszczony arsenem i galem np. w postaci tlenków, rozpusz¬ cza sie w kwasie siarkowym, a nastepnie w razie obecnosci Ge11 np. GeO, roztwór poddaje sie utle¬ nieniu, za pomoca srodka utleniajacego, korzystnie H2O2, w celu przeprowadzenia go w zwiazki Ge^.Bez wzgledu na to, czy przeprowadzono utlenia¬ nie, czy tez nie, roztwór poddaje sie redukcji, ko¬ rzystnie za pomoca SO2, lub kwasu siarkawego, dozowanego w ilosci stechiometrycznej w stosunku do Asv, w Celu zredukowania go do Asm.Do tak przygotowanego roztworu, zawierajacego siarczany GeVi, As11* i Ga^i dodaje sie amoniaku lub wodnego roztworu wodorotlenku amonu, albo lugu sodowego w celu obnizenia kwasowosci roz¬ tworu do PH=4—5, po czym wprowadza sie wodny roztwór fulwokwasu, w takiej ilosci, aby na kazde dwie grupy fenolowe OH w fulwokwasie przypa¬ dal 1 atom Ge i 1 atom As. Korzystnie stosuje sie fulwokwas o ciezarze czasteczkowym 450—500, otrzymany przez lagodne utlenianie i depolimery- zacje wegla brunatnego, torfu lub kwasów humi¬ nowych o ciezarze czasteczkowym powyzej 2000.Po dodaniu fulwokwasu wytraca sie osad zwiazków fulwianoamonowych lub fulwianosodowych arsenu i galu, a w roztworze pozostaje zwiazek fulwo¬ kwasu z germanem. Zwiazek ten ekstrahuje sie' fenolem, po czym z ekstraktu zawierajacego cal¬ kowita ilosó zwiazku kompleksowego fulwokwasu z germanem, oddestylowuje sie fenol. Pozostalosc 561423 •.;¦»¦; zadaje sie roztworem wodnym kwasu siarkowego o pH okolo 2,5 w celu rozpuszczenia fulwokwasu, a w osadzie otrzymuje sie czysty dwutlenek ger¬ manu, zawierajacy jedynie slady galu i maksimum 0,001°/o As.Z pozostalosci po oddestylowaniu fenolu, mozna tez usunac fulwokwas przez spalanie.Osad otrzymany po dodaniu fulwokwasu do roztworu siarczanów GeIV, Ga111, As111 zawierajacy cala ilosc arsenu i galu, odsacza sie i poddaje prazeniu, w czasie którego sublimuje wieksza czesc As203, a pozostaje koncentrat galu z do¬ mieszka tlenku arsenu. PL